Kategoria · 119 świąt
Religijne
W kategorii jest 119 świąt, najwięcej w marcu (16). Przeważają święta oficjalne (86). Najdłuższą udokumentowaną historię ma Boże Narodzenie (od 336 r.). Własną stronę z historią i źródłami mają już: Wielkanoc, Boże Narodzenie, Wigilia Bożego Narodzenia i 10 innych.
- Oficjalne8672%
- Organizacja98%
- Zwyczajowe2420%
- Nieustalone00%
Najbliższe od dziś, 28 października
Cały rokŚwięto Reformacji
Wszystkich Świętych
Samhain
Zaduszki (Dzień Zaduszny)
W ciągu roku
Najwięcej świąt przypada na marzec (16) i maj (16), najmniej na październik (2).
Tematy
Każde święto ma jeden temat. Kliknij, by zawęzić listę.
Wszystkie święta kategorii
119 świąt na liście, 13 z własną stroną z historią. Pozostałe opisujemy tutaj, ze statusem i źródłem.
Styczeń
12 świąt- 1sty
Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi
Czci Maryję jako Matkę Boga (Theotokos) – dogmat ogłoszony na soborze w Efezie w 431 roku. Pius XI ustanowił święto w 1931 roku na 11 października, a reforma liturgiczna z 1969 roku przeniosła je na 1 stycznia i podniosła do rangi uroczystości.
- 1sty
Światowy Dzień Pokoju
Paweł VI ogłosił go listem z 8 grudnia 1967 roku, z inicjatywy Raoula Follereau; pierwszy raz obchodzono go 1 stycznia 1968 roku. Co roku papież wydaje orędzie na inny temat, adresowane do „wszystkich ludzi dobrej woli”. Nie mylić z ONZ-owskim Międzynarodowym Dniem Pokoju (21 września).
- 6sty
Objawienie Pańskie
Chrześcijańska uroczystość Objawienia Pańskiego (Epifanii), w Kościele łacińskim obchodzona osobno od Bożego Narodzenia od końca IV wieku. W Polsce dzień wolny w latach 1951–1960 i ponownie od 2011 roku; od 2009 roku ulicami miast idą Orszaki Trzech Króli.
- 7sty
Boże Narodzenie w Kościołach wschodnich
Kościoły używające kalendarza juliańskiego świętują Narodzenie Pańskie 7 stycznia (25 grudnia starego stylu); w nocy z 6 na 7 stycznia wierni uczestniczą w wielogodzinnych nabożeństwach w języku cerkiewnosłowiańskim. Ukraina od 2023 roku oficjalnie obchodzi Boże Narodzenie 25 grudnia.
- 10sty
Święto Chrztu Pańskiego
Dekret Świętej Kongregacji Obrzędów z 23 marca 1955 roku ustanowił wspomnienie chrztu Jezusa na 13 stycznia; reforma kalendarza z 1969 roku nadała mu rangę święta i przeniosła na niedzielę po 6 stycznia. Katolicy widzą w nim objawienie całej Trójcy Świętej.
Niedziela po 6 stycznia2026: 11 stycznia2027: 10 stycznia - 10sty
Święto Wodun (Benin)
Benin uznał wodun oficjalnie za religię w 1996 roku; od tego czasu 10 stycznia to dzień wolny, a do Ouidah ściągają tysiące pielgrzymów i turystów. Obchody zaczynają się od ofiary z kozła, potem są śpiewy i tańce. Od 2024 roku pod nazwą Vodun Days.
- 17sty
Dzień Judaizmu w Kościele katolickim
Obchodzony 17 stycznia, w wigilię Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan; co roku centralne obchody odbywają się w innym mieście pod innym hasłem. Lokalnie podobny dzień obchodzą też Kościoły we Włoszech i Austrii.
- 18sty
Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan
Zaproponował ją w 1908 roku ks. Paul Wattson (z Lurana White) jako Oktawę Jedności Chrześcijan; trwa od 18 stycznia do święta Nawrócenia św. Pawła 25 stycznia. Dziś koordynuje ją Światowa Rada Kościołów, z udziałem m.in. Kościołów prawosławnych, luterańskich i anglikańskich. Na półkuli południowej obchodzi się ją między Wniebowstąpieniem a Zesłaniem Ducha Świętego.
- 19sty
Teofania – Święto Jordanu w Cerkwi prawosławnej
Kościoły wschodnie świętują w Epifanii przede wszystkim chrzest Jezusa w Jordanie jako objawienie Syna Bożego; według kalendarza juliańskiego przypada to 19 stycznia (6 stycznia starego stylu). To jedno z dwunastu głównych świąt prawosławia, potocznie zwane świętem Jordanu.
- 19sty
Timkat – etiopskie Objawienie Pańskie
Przypada 19 stycznia (20 w roku przestępnym), czyli 11 dnia miesiąca Terr kalendarza etiopskiego. Kapłan niesie na głowie tabot – model Arki Przymierza – a o świcie błogosławi się wodę, którą skrapia się wiernych; część wchodzi do wody, odnawiając przyrzeczenia chrzcielne.
- 25sty
Święto Nawrócenia św. Pawła Apostoła
Według Nowego Testamentu prześladowca chrześcijan Szaweł z Tarsu doznał pod Damaszkiem objawienia i stał się apostołem Pawłem. Święto obchodzą 25 stycznia m.in. Kościół katolicki, anglikanie i luteranie; tego dnia kończy się ekumeniczny Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan.
- 26sty
Dzień Islamu w Kościele katolickim
Ustanowił go w 2001 roku Komitet ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi Konferencji Episkopatu Polski; obchodzony jest co roku 26 stycznia, tuż po Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan.
Luty
9 świąt- 1lut
Imbolc – Dzień Świętej Brygidy
Imbolc to jedno z czterech gaelickich świąt pór roku, obok Bealtaine, Lughnasadh i Samhain; przypada mniej więcej w połowie drogi między przesileniem zimowym a równonocą wiosenną. Historycy wiążą je z okresem wykotów owiec – nazwę wywodzi się od staroirlandzkiego „owczego mleka”. Najwcześniejsze wzmianki w literaturze irlandzkiej pochodzą z X wieku.
- 1lut
Światowy Dzień Hidżabu
World Hijab Day założyła w 2013 roku Amerykanka pochodzenia bangladeskiego Nazma Khan; według organizatorów obchodzony jest w 140 krajach. Celem ma być oswojenie noszenia hidżabu i przeciwdziałanie dyskryminacji religijnej; inicjatywa bywa też krytykowana.
- 2lut
Ofiarowanie Pańskie
2 lutego Kościół obchodzi święto Ofiarowania Pańskiego (Łk 2,22–38), w Polsce zwane świętem Matki Bożej Gromnicznej od święconych tego dnia świec — gromnic. Od 1997 roku to także Światowy Dzień Życia Konsekrowanego, ustanowiony przez Jana Pawła II.
- 2lut
Światowy Dzień Życia Konsekrowanego
Główne obchody odbywają się w Bazylice św. Piotra z udziałem papieża. W Polsce tego dnia przed kościołami zbiera się pieniądze na klasztory kontemplacyjne.
- 9lut
Ostatki
W ostatki urządza się ostatnie bale i zabawy przed Wielkim Postem; ostatni dzień karnawału to wtorek przed Popielcem, zwany śledzikiem, a w Wielkopolsce podkoziołkiem. Odpowiednikiem w prawosławiu jest maslenica. W 2026 roku ostatki wypadają 17 lutego.
47 dni przed Wielkanocą2026: 17 lutego2027: 9 lutego - 10lut
Środa Popielcowa
Popielec, staropolsko Wstępna Środa, przypada między 4 lutego a 10 marca. Obowiązuje wstrzemięźliwość od mięsa (od 14. roku życia) i post ścisły (między 18. a 60. rokiem życia) – dwa lekkie posiłki i jeden do syta. W 2026 roku Środa Popielcowa wypada 18 lutego.
46 dni przed Wielkanocą2026: 18 lutego2027: 10 lutego - 11lut
Światowy Dzień Chorego
Jan Paweł II ustanowił go 13 maja 1992 roku listem do kard. Fiorenza Angeliniego – w 75. rocznicę objawień fatimskich i 11. rocznicę zamachu na swoje życie. Data 11 lutego to rocznica pierwszego objawienia w Lourdes (1858). Nie jest to święto liturgiczne.
- 14lut
Święto świętych Cyryla i Metodego, patronów Europy
Cyryl (Konstantyn, zm. 14 lutego 869) i Metody prowadzili w IX wieku misje wśród Słowian i stworzyli ryt słowiański. Jan Paweł II ogłosił ich w 1980 roku współpatronami Europy, obok św. Benedykta, a w 1985 roku poświęcił im encyklikę „Slavorum apostoli”. W Czechach i na Słowacji ich święto obchodzi się 5 lipca.
- 15lut
Światowy Dzień Młodzieży Prawosławnej
Ustanowili je w 1992 roku liderzy Syndesmosu – największej na świecie federacji prawosławnych bractw i szkół teologicznych. Data zbiega się ze Spotkaniem Pańskim, jednym z 12 głównych świąt prawosławia, co ma symbolizować wejście młodych do wspólnoty Cerkwi.
Marzec
16 świąt- 4mar
Kaziuki – jarmark na św. Kazimierza
Tradycja jarmarku sięga XVII w. i kanonizacji królewicza Kazimierza Jagiellończyka (1602). W Wilnie jarmark odbywa się w niedzielę najbliższą 4 marca i w 2013 r. przyciągnął ok. 2000 kupców; w Polsce Kaziuki organizują m.in. Poznań, Szczecin, Białystok i Suwałki, zwykle w niedzielę po 4 marca.
- 9mar
Id al-Fitr
Zaczyna się wspólną modlitwą, po której odwiedza się krewnych, wręcza prezenty i wspólnie je. Data zależy od obserwacji księżyca, więc w poszczególnych krajach może się różnić o dzień; w 2027 roku przypada ok. 9–11 marca.
Data zmienna (ustalana co roku)2026: 20 marca2027: 9 marca - 12mar
Gregorianki
Zwyczaj powstał w XV wieku w Alzacji: tego dnia żegnano absolwentów i witano pierwszoklasistów, a „biskup żakowski” wygłaszał komiczne kazanie. W Polsce gregorianki przyjęły się w XVI wieku i zanikły z końcem XIX wieku.
- 13mar
Kasuga Matsuri
Według tradycji pochodzi z IX wieku (panowanie cesarza Montoku). Dawniej odbywało się w pierwszy dzień małpy (saru) 2. i 11. miesiąca, stąd zachodnie przezwisko „święto małpy”; od 1886 roku zawsze 13 marca.
- 19mar
Uroczystość Świętego Józefa
Dzień 19 marca poświęcano św. Józefowi w zachodnich kalendarzach już w X wieku, w Rzymie od 1479 roku, a w 1570 roku Pius V rozciągnął święto na cały obrządek rzymski. W kilku krajach katolickich, m.in. w Hiszpanii, Portugalii, Chorwacji i we Włoszech, to Dzień Ojca.
- 21mar
Niedziela Palmowa
Święto ruchome, które może wypaść między 15 marca a 18 kwietnia; w 2026 roku przypada 29 marca. Ludowo nazywana też Kwietną albo Wierzbną.
7 dni przed Wielkanocą2026: 29 marca2027: 21 marca - 21mar
Topienie Marzanny
Dawniej obrzęd odbywał się w czwartą niedzielę Wielkiego Postu; z pierwszym dniem kalendarzowej wiosny, 21 marca, związano go dopiero w XX wieku. Już w 1420 roku synod poznański próbował go zakazać.
- 22mar
Holi – Święto Kolorów
Trwa noc i dzień, od wieczoru pełni księżyca w miesiącu phalguna; upamiętnia miłość Radhy i Kryszny oraz zwycięstwo Wisznu (jako Narasimhy) nad Hiranjakaśipu. W 2026 r. główny dzień wypadł 4 marca (w części stanów Indii 3 marca), w 2027 r. wypada 22 marca.
Data zmienna (ustalana co roku)2026: 4 marca2027: 22 marca - 25mar
Wielki Czwartek
Msza wieczorna przypomina Ostatnią Wieczerzę, a wraz z nią kończy się Wielki Post. Nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, ale tego dnia zaczyna się szkolna wiosenna przerwa świąteczna; w 2026 roku przypada 2 kwietnia.
3 dni przed Wielkanocą2026: 2 kwietnia2027: 25 marca - 25mar
Zwiastowanie Pańskie
Przypada dziewięć miesięcy przed Bożym Narodzeniem. Do zwiastowania nawiązują modlitwy „Zdrowaś Maryjo” i „Anioł Pański”.
- 25mar
Dzień Świętości Życia
Nawiązuje do encykliki Jana Pawła II „Evangelium vitae” z 25 marca 1995 roku, w której papież zaproponował coroczne obchodzenie Dnia Życia w każdym kraju.
- 26mar
Wielki Piątek
Liturgia Męki Pańskiej z adoracją Krzyża; w całym Kościele dzień pokuty z obowiązkiem postu i wstrzemięźliwości. Nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy; w kilku parafiach od tego dnia przy Grobie Pańskim wartę pełnią „Turki”.
2 dni przed Wielkanocą2026: 3 kwietnia2027: 26 marca - 26mar
Dzień Modlitw za Więźniów
O ustanowienie dnia wystąpiło Bractwo Więzienne ks. Jana Sikorskiego i naczelny kapelan więziennictwa ks. Paweł Wojtas; biskupi zdecydowali na zebraniu plenarnym 10–11 marca 2009 roku.
- 27mar
Wielka Sobota
Kościół nie sprawuje tego dnia Mszy, a po zapadnięciu nocy zaczyna się Wigilia Paschalna. W polskiej tradycji to dzień malowania pisanek i święcenia koszyków z jajkami, chlebem, solą, wędliną i chrzanem; nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy.
1 dzień przed Wielkanocą2026: 4 kwietnia2027: 27 marca - 28mar
Wielkanoc
Uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego, ruchoma: przypada między 22 marca a 25 kwietnia, w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni. Pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy są w Polsce ustawowo wolne od pracy.
Wielkanoc (niedziela)2026: 5 kwietnia2027: 28 marca - 29mar
Poniedziałek Wielkanocny
Poniedziałek po Wielkanocy, dzień ustawowo wolny od pracy. Najstarsza znana wzmianka o dyngusie to zakaz synodu poznańskiego „Dingus prohibetur” z 1420 roku.
1 dzień po Wielkanocy2026: 6 kwietnia2027: 29 marca
Kwiecień
5 świąt- 4kwi
Niedziela Miłosierdzia Bożego
Święto wpisał najpierw kard. Franciszek Macharski dla archidiecezji krakowskiej (1985), w 1995 roku Jan Paweł II wprowadził je dla wszystkich diecezji w Polsce, a w dniu kanonizacji s. Faustyny, 30 kwietnia 2000 roku, ogłosił je dla całego Kościoła. Wypada między 29 marca a 2 maja.
7 dni po Wielkanocy2026: 12 kwietnia2027: 4 kwietnia - 14kwi
Vaisakhi (Baisakhi)
W XXI wieku wypada 13 lub 14 kwietnia (pierwszy dzień miesiąca Vaisakh), a data powoli przesuwa się w kalendarzu. Sikhowie obchodzą rocznicę ogłoszenia przez guru Gobinda Singha zasad Khalsy w 1699 roku.
- 22kwi
Pesach
Pesach zaczyna się 15 nisan, a obchody rozpoczyna wieczór poprzedniego dnia: w 2026 roku od wieczoru 1 kwietnia do 9 kwietnia (w diasporze), w 2027 roku od 21 kwietnia, w 2028 roku od 10 kwietnia. Centralnym punktem jest rodzinny seder z lekturą Hagady.
Data zmienna (ustalana co roku)2026: 2 kwietnia2027: 22 kwietnia - 23kwi
Uroczystość św. Wojciecha
Wojciech Sławnikowic, czeski książę i biskup praski, jest patronem Polski, Czech i Węgier.
- 30kwi
Noc Walpurgii
Nazwa pochodzi od św. Walburgi, zakonnicy z Devon, która pomagała św. Bonifacemu w misji wśród Germanów i zmarła w 777 roku. Obchodzona w Europie Środkowej i Północnej.
Maj
16 świąt- 1maj
Wspomnienie św. Józefa Robotnika
Papież Pius XII proklamował 1 maja świętem Józefa rzemieślnika 1 maja 1955 r., przemawiając do Katolickiego Stowarzyszenia Robotników Włoskich — nadał w ten sposób religijny wymiar świeckiemu świętu pracy. Drugi raz w roku Kościół czci św. Józefa 19 marca jako Oblubieńca Maryi.
- 1maj
Beltane
Celtowie gasili tej nocy domowe paleniska i rozpalali je od nowego ognia wzniecanego przez druidów, a bydło przepędzano na letnie pastwiska. Dziś święto żyje m.in. jako Beltane Fire Festival, a w wicca jest jednym z sabatów większych.
- 2maj
Wielkanoc prawosławna
Prawosławni stosują tę samą regułę co Kościoły zachodnie, ale liczą ją w kalendarzu juliańskim, dlatego ich Wielkanoc wypada w tym samym dniu albo od tygodnia do pięciu tygodni później. W 2026 r. przypada 12 kwietnia, w 2027 r. 2 maja, a w 2028 r. obie Wielkanoce wypadają 16 kwietnia.
Wielkanoc prawosławna (niedziela)2026: 12 kwietnia2027: 2 maja - 3maj
Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
Tytuł nawiązuje do ślubów króla Jana Kazimierza, który 1 kwietnia 1656 roku w katedrze lwowskiej obrał Maryję za Królową swoich państw. Biskupi wybrali datę 3 maja, by podkreślić łączność święta z Konstytucją z 1791 roku.
- 6maj
Przysięga Gwardii Szwajcarskiej
6 maja 1527 roku 189 gwardzistów broniło papieża Klemensa VII przed wojskami cesarza Karola V. Zginęło 147, a papież uniknął niewoli. Na 6 maja 2026 roku zaplanowano przysięgę 28 rekrutów na dziedzińcu św. Damazego, z udziałem papieża Leona XIV.
- 8maj
Uroczystość św. Stanisława, biskupa i męczennika
Stanisław ze Szczepanowa zginął 11 kwietnia 1079 roku na Skałce z ręki króla Bolesława Śmiałego. Kanonizował go papież Innocenty IV w 1253 roku w Asyżu. Data 8 maja to rocznica uroczystości z 1254 roku w Krakowie, kiedy podniesiono jego relikwie i ogłoszono kanonizację w Polsce.
- 9maj
Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego
Wniebowstąpienie przypada 40. dnia od Wielkanocy, w czwartek, ale w Polsce Kościół katolicki od 2004 r. obchodzi je w następującą po nim niedzielę – na mocy decyzji Kongregacji ds. Kultu Bożego z 4 marca 2003 r. Czwartek zachowały m.in. Kościół ewangelicko-augsburski i mariawici.
42 dni po Wielkanocy2026: 17 maja2027: 9 maja - 13maj
Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Fatimskiej
Pierwsze z objawień fatimskich miało miejsce 13 maja 1917 r., ostatnie – 13 października 1917 r. Z tą datą wiąże się też pontyfikat Jana Pawła II: zamach na papieża nastąpił 13 maja 1981 r., a rok później papież przybył do Fatimy podziękować za ocalenie.
- 14maj
Święto św. Macieja Apostoła
Według Dziejów Apostolskich Maciej został wylosowany przez pozostałych apostołów na miejsce Judasza Iskarioty. Kościół katolicki obchodzi jego święto 14 maja od reformy kalendarza z 1969 r.; wcześniej przypadało 24 lutego.
- 16maj
Zesłanie Ducha Świętego
Według Dziejów Apostolskich Duch Święty zstąpił na apostołów w Wieczerniku w pierwsze po zmartwychwstaniu Jezusa żydowskie Święto Tygodni; chrześcijanie świętują to 49 dni po Wielkanocy, zawsze w niedzielę (w 2026 roku 24 maja). Pierwszy dzień Zielonych Świątek wymienia ustawa o dniach wolnych od pracy z 1951 roku.
49 dni po Wielkanocy2026: 24 maja2027: 16 maja - 16maj
Wspomnienie św. Andrzeja Boboli
Andrzej Bobola zginął 16 maja 1657 r. w Janowie Poleskim, kanonizował go Pius XI 17 kwietnia 1938 r. Dekretem Stolicy Apostolskiej z 13 marca 2002 r., na prośbę prymasa Józefa Glempa, został patronem Polski.
- 17maj
Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła
Polska wpisała je do kalendarza liturgicznego w 1971 roku za zgodą Pawła VI; dzień po Zesłaniu Ducha Świętego wybrano, bo to ono „było początkiem działalności Kościoła”. W 2018 roku papież Franciszek wprowadził je w całym Kościele łacińskim jako wspomnienie obowiązkowe. W 2026 roku przypada 25 maja.
50 dni po Wielkanocy2026: 25 maja2027: 17 maja - 22maj
Wspomnienie św. Rity z Cascii
Rita (Margherita Ferri Lotti) była wdową, a potem augustianką i stygmatyczką; zmarła 22 maja 1457 roku w Cascii, w dniu, w którym Kościół katolicki obchodzi jej wspomnienie.
- 23maj
Uroczystość Najświętszej Trójcy
W Kościele katolickim i protestanckich obchodzona w pierwszą niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego (w 2026 roku 31 maja), kolor liturgiczny biały. Prawosławni świętują Trójcę w niedzielę Pięćdziesiątnicy, ścieląc w cerkwiach świeżo skoszoną trawę.
56 dni po Wielkanocy2026: 31 maja2027: 23 maja - 27maj
Boże Ciało
Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, obchodzona w czwartek po uroczystości Trójcy Świętej, 60 dni po Wielkanocy. W Polsce wprowadzona przez biskupa Nankera w 1320 roku, dziś dzień ustawowo wolny od pracy.
60 dni po Wielkanocy2026: 4 czerwca2027: 27 maja - 31maj
Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny
Święto wprowadził w 1263 roku we wspólnotach franciszkańskich św. Bonawentura, a do liturgii powszechnej — papież Bonifacy IX w 1389 roku. Do 1969 roku obchodzono je 2 lipca; Paweł VI przeniósł je na 31 maja, między Zwiastowanie (25 marca) a Narodzenie św. Jana Chrzciciela (24 czerwca).
Czerwiec
9 świąt- 4cze
Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa
Klemens XIII ustanowił ją 6 lutego 1765 r. – najpierw tylko dla Królestwa Polskiego, na prośbę polskich biskupów; Pius IX rozszerzył ją na cały Kościół w 1856 r. Wypada między 29 maja a 2 lipca (w 2026 r. – 12 czerwca).
68 dni po Wielkanocy2026: 12 czerwca2027: 4 czerwca - 5cze
Wspomnienie Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny
Pius XII ustanowił święto w 1944 r. na 22 sierpnia; Paweł VI w 1969 r. przeniósł je na sobotę po uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa (w 2026 r. – 13 czerwca).
69 dni po Wielkanocy2026: 13 czerwca2027: 5 czerwca - 8cze
Wspomnienie św. Jadwigi Królowej
Jan Paweł II ogłosił Jadwigę świętą 8 czerwca 1997 r. na krakowskich Błoniach – była to pierwsza kanonizacja na ziemi polskiej. Wspomnienie przeniesiono wtedy z 17 lipca (dnia jej śmierci) na 8 czerwca.
- 13cze
Wspomnienie św. Antoniego z Padwy
Antoni zmarł 13 czerwca 1231 r. pod Padwą; Grzegorz IX kanonizował go 30 maja 1232 r., 352 dni po śmierci – to najkrótszy proces kanonizacyjny w historii Kościoła. Od 1946 r. jest doktorem Kościoła.
- 17cze
Wspomnienie św. Brata Alberta Chmielowskiego
Adam Chmielowski, malarz i uczestnik powstania styczniowego, jako Brat Albert opiekował się ubogimi w Krakowie; kanonizowany 12 listopada 1989 r. W polskich diecezjach jego obowiązkowe wspomnienie przypada 17 czerwca.
- 23cze
Noc Kupały
Słowiańskie święto przesilenia letniego, które Kościół połączył z wigilią Narodzenia św. Jana Chrzciciela (23/24 czerwca). Ogniska, zioła, kąpiele i wianki puszczane na wodę opisywał już Jan Kochanowski w „Pieśni świętojańskiej o Sobótce”.
- 24cze
Uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela
Kościół obchodzi ją 24 czerwca; dzień wcześniej przypada wigilia, potocznie zwana Nocą Świętojańską, w Polsce połączona z ludową sobótką.
- 28cze
Vidovdan
Serbski Kościół prawosławny wspomina tego dnia księcia Łazarza i poległych w bitwie z Turkami na Kosowym Polu 15 czerwca 1389 r. według kalendarza juliańskiego.
- 29cze
Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Kościół katolicki obchodzi ją 29 czerwca, prawosławie – 29 czerwca według kalendarza juliańskiego (12 lipca).
Lipiec
8 świąt- 11lip
Święty Benedykt z Nursji
Benedykt (ok. 480–547) założył klasztor na Monte Cassino i spisał regułę, na której opiera się życie mnichów Zachodu. W 1964 roku Paweł VI ogłosił go patronem Europy.
- 16lip
Najświętsza Maryja Panna z Góry Karmel
Pierwsi karmelici byli pustelnikami na górze Karmel w Ziemi Świętej na przełomie XII i XIII wieku. Od XV wieku kult skupia się wokół brązowego szkaplerza, który według tradycji Maryja przekazała karmelicie Szymonowi Stockowi.
- 22lip
Święta Maria Magdalena
Według Ewangelii pochodziła z Magdali i towarzyszyła Jezusowi. Obraz „nawróconej jawnogrzesznicy” upowszechniło kazanie papieża Grzegorza I z 591 roku, choć Biblia nie daje mu podstaw.
- 23lip
Święta Brygida Szwedzka
Brygida (ok. 1303–1373) zmarła w Rzymie 23 lipca. Jest jedną z sześciorga patronów Europy, obok Benedykta, Cyryla i Metodego, Katarzyny Sieneńskiej i Teresy Benedykty od Krzyża.
- 24lip
Święta Kinga
Kinga (1234–1292), węgierska królewna i żona Bolesława Wstydliwego, po śmierci męża wstąpiła do klarysek w Starym Sączu. Według legendy jej pierścień znaleziono w pierwszej bryle soli wydobytej w Bochni lub Wieliczce; kanonizował ją Jan Paweł II 16 czerwca 1999 roku w Starym Sączu.
- 25lip
Święty Jakub Apostoł
Jakub, syn Zebedeusza, był według Nowego Testamentu pierwszym męczennikiem spośród apostołów (zm. ok. 44 roku). Tradycja umieszcza jego relikwie w Santiago de Compostela.
- 26lip
Święci Anna i Joachim
Ewangelie kanoniczne nie podają imion rodziców Maryi; Anna i Joachim pojawiają się w apokryfach, najwcześniej w Ewangelii Jakuba. Św. Anna jest tradycyjnie patronką matek, babć i dziadków, a także górników.
- 31lip
Święty Ignacy Loyola
Ignacy Loyola (1491–1556) zmarł w Rzymie 31 lipca. Założył Towarzystwo Jezusowe; jego dewizą było „Ad maiorem Dei gloriam” (Ku większej chwale Boga).
Sierpień
13 świąt- 2sie
Odpust Porcjunkuli
Porcjunkula to średniowieczna kaplica Matki Bożej Anielskiej, którą św. Franciszek otrzymał od benedyktynów; dziś stoi wewnątrz bazyliki Matki Bożej Anielskiej. Po śmierci Franciszka w 1226 roku stała się miejscem pielgrzymek.
- 6sie
Przemienienie Pańskie
Na Wschodzie znane od VI wieku. Do Kościoła zachodniego wprowadził je papież Kalikst III jako dziękczynienie za zwycięstwo pod Belgradem 6 sierpnia 1456 roku. Prawosławni według kalendarza juliańskiego świętują 19 sierpnia.
- 8sie
Święty Dominik
Dominik Guzmán (ok. 1170–1221), kastylijski kapłan, założył Zakon Kaznodziejski. Tradycja przypisuje jemu i dominikanom upowszechnienie różańca.
- 9sie
Święta Teresa Benedykta od Krzyża (Edyta Stein)
Edyta Stein urodziła się 12 października 1891 roku we Wrocławiu, zginęła 9 sierpnia 1942 roku w Auschwitz-Birkenau. Jan Paweł II beatyfikował ją w 1987, a kanonizował w 1998 roku; w 1999 roku ogłoszono ją patronką Europy.
- 11sie
Święta Klara z Asyżu
Klara (1194–1253), właściwie Chiara Offreduccio, urodziła się w Asyżu, a zmarła 11 sierpnia w San Damiano.
- 14sie
Święty Maksymilian Maria Kolbe
Kolbe zgłosił się na śmierć głodową w miejsce Franciszka Gajowniczka, który przeżył wojnę; zginął 14 sierpnia 1941 roku. Paweł VI beatyfikował go w 1971 roku, a Jan Paweł II kanonizował 10 października 1982 roku jako męczennika. Jest patronem m.in. energetyków i honorowych dawców krwi.
- 15sie
Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
Wiara we wniebowzięcie jest dogmatem Kościoła katolickiego od 1 listopada 1950 roku, gdy Pius XII ogłosił konstytucję apostolską Munificentissimus Deus. W Polsce tego dnia obchodzi się też Święto Wojska Polskiego, a w tradycji ludowej święci się zioła i kłosy (Matka Boska Zielna).
- 16sie
Święty Roch
Roch był wzywany szczególnie przeciw dżumie. Jest patronem m.in. psów, chorych i fałszywie oskarżonych; w Polsce patronuje Kociewiu.
- 17sie
Święty Jacek Odrowąż
Jacek Odrowąż (ok. 1183–1257) przyjął habit z rąk św. Dominika i z towarzyszami zakładał klasztory m.in. we Wrocławiu, Krakowie i Gdańsku. Zmarł w Krakowie 15 sierpnia 1257 roku.
- 22sie
Najświętsza Maryja Panna Królowa
Pius XII ogłosił je 11 października 1954 roku w encyklice Ad caeli reginam i wyznaczył na 31 maja. W 1969 roku Paweł VI przeniósł je na 22 sierpnia, dawną oktawę Wniebowzięcia.
- 24sie
Święty Bartłomiej Apostoł
Ewangelie Mateusza, Marka i Łukasza nazywają go Bartłomiejem, a Ewangelia Jana Natanaelem; Kościół katolicki przyjął, że to ta sama osoba.
- 26sie
Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej
Święto zatwierdził Pius X w 1904 roku; po raz pierwszy obchodzono je 29 sierpnia 1906 roku. W 1931 roku Pius XI ustalił datę 26 sierpnia, a od 1956 roku jest uroczystością we wszystkich diecezjach w Polsce.
- 28sie
Święty Augustyn z Hippony
Augustyn (354–430) zmarł w Hipponie 28 sierpnia. Jest ojcem i doktorem Kościoła, zwanym „Doktorem Łaski”; autor m.in. „Państwa Bożego”.
Wrzesień
4 święta- 8wrz
Narodzenie Najświętszej Maryi Panny
Kościoły zachodnie obchodzą je 8 września; w Polsce to święto Matki Boskiej Siewnej, gdy do kościoła przynoszono ziarno na jesienny zasiew, a dopiero po jego poświęceniu zaczynano siać. Cerkwie prawosławne świętują 8 września według kalendarza juliańskiego, czyli 21 września.
- 12wrz
Wspomnienie Najświętszego Imienia Maryi
Po zwycięstwie pod Wiedniem w 1683 roku papież Innocenty XI rozszerzył obchód na cały Kościół; od 1911 roku przypada 12 września. Przed bitwą Sobieski polecił wypisać imię Maryi na chorągwiach.
- 14wrz
Podwyższenie Krzyża Świętego
Wiąże się z tradycją odnalezienia relikwii krzyża przez św. Helenę w 326 roku i odzyskania ich przez cesarza Herakliusza w 628 roku, po zdobyciu Jerozolimy przez Persów. Cerkwie prawosławne obchodzą je według kalendarza juliańskiego 27 września.
- 29wrz
Święto Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała
Do reformy kalendarza w 1969 roku 29 września był dniem samego św. Michała (w krajach anglojęzycznych „Michaelmas”), a Gabriel i Rafał mieli osobne święta 24 marca i 24 października. Imię Michał znaczy „Któż jak Bóg?”, Gabriel — „Bóg mocny”; Rafał towarzyszy Tobiaszowi w Księdze Tobiasza.
Październik
2 święta- 31paź
Halloween
Wigilia uroczystości Wszystkich Świętych, obchodzona od wieków w Irlandii i Szkocji; w XIX wieku imigranci przenieśli ją do Ameryki Północnej, skąd dynie i „trick or treat” rozeszły się po świecie. W Polsce zyskuje popularność mimo krytyki Kościoła.
- 31paź
Święto Reformacji
Według Filipa Melanchtona 31 października 1517 roku Marcin Luter przybił 95 tez do drzwi kościoła Wszystkich Świętych w Wittenberdze; pewne jest, że tego dnia wysłał je arcybiskupowi Moguncji. To dzień wolny w dziewięciu krajach związkowych Niemiec i w Słowenii.
Listopad
11 świąt- 1lis
Wszystkich Świętych
Uroczystość ku czci wszystkich świętych, znanych i nieznanych; datę 1 listopada ustalił papież Grzegorz III, a Grzegorz IV rozszerzył ją na cały Kościół. W Polsce dzień wolny od pracy na mocy ustawy z 1951 roku.
- 1lis
Samhain
Samhain to jedno z czterech gaelickich świąt pór roku (obok Imbolc, Beltane i Lughnasadh), historycznie obchodzone w Irlandii, Szkocji i na Wyspie Man. Celtycki dzień zaczynał się o zachodzie słońca, stąd obchody od wieczora 31 października; od końca XX w. świętują je także neopoganie.
- 2lis
Zaduszki (Dzień Zaduszny)
Formalna nazwa to Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych (łac. Commemoratio Omnium Fidelium Defunctorum). W przeciwieństwie do 1 listopada Zaduszki nie są w Polsce dniem wolnym od pracy — nie ma ich w ustawie o dniach wolnych od pracy.
- 3lis
Hubertus — święto myśliwych, leśników i jeźdźców
Nazwa pochodzi od św. Huberta (zm. 727), biskupa Liège i patrona myśliwych oraz jeźdźców, którego wspomnienie liturgiczne przypada 3 listopada. Jeźdźcy organizują hubertusy na zakończenie sezonu, myśliwi — na początek sezonu polowań jesienno-zimowych.
- 11lis
Dzień Świętego Marcina
Wspomnienie liturgiczne św. Marcina z Tours, pochowanego 11 listopada 397 r. W Niemczech i Niderlandach dzieci chodzą tego dnia z lampionami, a w Poznaniu je się rogale świętomarcińskie z białym makiem, od 2008 r. chronione jako ChOG.
- 15lis
Światowy Dzień Ubogich
Ustanowił go papież Franciszek w liście apostolskim „Misericordia et misera” w listopadzie 2016 r., na zakończenie Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia; pierwsze obchody odbyły się w 2017 r.
XXXIII niedziela zwykła (między 13 a 19 listopada)2026: 15 listopada2027: 14 listopada - 22lis
Uroczystość Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata
Uroczystość zamyka rok liturgiczny w Kościele katolickim; tydzień później rozpoczyna się Adwent.
Ostatnia niedziela roku liturgicznego (między 20 a 26 listopada)2026: 22 listopada2027: 21 listopada - 22lis
Dzień Świętej Cecylii — patronki muzyków
Cecylia zmarła ok. 230 r.; według tradycji podczas jej ślubu, gdy grali muzycy, „śpiewała w sercu Panu”, stąd patronat nad muzykami, chórzystami, organistami i lutnikami. W jej dzień odbywają się koncerty i festiwale muzyczne.
- 24lis
Katarzynki
Według tradycji młodzi mężczyźni wróżyli tego wieczoru o ożenku, głównie ze snów. Św. Katarzyna była patronką kawalerów szukających żony; jej kult był najsilniejszy w średniowieczu.
- 29lis
Andrzejki
Wieczór wróżb w noc z 29 na 30 listopada, w wigilię św. Andrzeja Apostoła. Pierwszą polską wzmiankę literacką zostawił Marcin Bielski w 1557 roku; dawne wróżby matrymonialne przeznaczone były dla niezamężnych dziewcząt.
- 29lis
Adwent — I niedziela Adwentu
Adwent (łac. adventus — przyjście) to w Kościołach zachodnich okres liturgiczny poprzedzający Boże Narodzenie, czas oczekiwania na przyjście Chrystusa. Pierwsza niedziela Adwentu otwiera nowy rok liturgiczny.
Niedziela między 27 listopada a 3 grudnia2026: 29 listopada2027: 28 listopada
Grudzień
14 świąt- 4gru
Chanuka
Upamiętnia ponowne poświęcenie Świątyni Jerozolimskiej w 165 r. p.n.e. Każdego wieczoru zapala się o jedno światło więcej na dziewięcioramiennej chanukii — od jednego pierwszego dnia do ośmiu ostatniego.
Data zmienna (ustalana co roku)2026: 4 grudnia2027: 24 grudnia - 6gru
Mikołajki
Wspomnienie św. Mikołaja, biskupa Miry, zmarłego według tradycji 6 grudnia 343 r. Zwyczaj mikołajkowych prezentów znany jest w Polsce od XV wieku; w kalendarzu juliańskim dzień ten wypada 19 grudnia.
- 8gru
Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
Dogmat o Niepokalanym Poczęciu ogłosił papież Pius IX 8 grudnia 1854 r. W wielu krajach katolickich 8 grudnia jest dniem wolnym od pracy.
- 8gru
Dzień Oświecenia Buddy
Według tradycji Siddhartha porzucił skrajną ascezę i medytował pod drzewem figowca (drzewem Bodhi), aż poznał źródło cierpienia i drogę wyzwolenia.
- 12gru
Najświętsza Maryja Panna z Guadalupe
Według przekazów obraz powstał 12 grudnia 1531 r., w ostatnim dniu objawień Aztekowi Juanowi Diego na wzgórzu Tepeyac. To najstarsze objawienie maryjne oficjalnie uznane przez Kościół; od 1999 r. MB z Guadalupe jest patronką obu Ameryk.
- 13gru
Dzień Świętej Łucji
Dziewczynka w wianku ze świecami prowadzi orszak, a uczestnicy niosą ciastka i szafranowe bułeczki. Pierwsze nowoczesne obchody w Skandynawii odbyły się w 1928 r. w skansenie Skansen w Sztokholmie.
- 16gru
Las Posadas
Obchodzone głównie w Meksyku, Gwatemali, Salwadorze i Hondurasie oraz przez Latynosów w USA; upamiętnia szukanie przez Marię i Józefa miejsca na nocleg przed narodzinami Jezusa.
- 17gru
Saturnalia
Początkowo trwało jeden dzień, w połowie I w. p.n.e. — od 17 do 23 grudnia. Na czas święta odwracano role społeczne: niewolnicy rozkazywali panom, a działalność gospodarczą zawieszano.
- 19gru
Dzień św. Mikołaja w kalendarzu juliańskim
Na Zachodzie św. Mikołaja wspomina się 6 grudnia, w Kościołach wschodnich trzymających się starego kalendarza — 19 grudnia.
- 21gru
Szczodre Gody
Poprzedzone Szczodrym Wieczorem, wyznaczało początek nowego roku słonecznego i obrzędowego; mogło trwać kilkanaście dni. Dawni Słowianie nazywali je też kolędą.
Data zmienna (ustalana co roku)2026: 21 grudnia2027: 22 grudnia - 24gru
Wigilia Bożego Narodzenia
24 grudnia, dzień poprzedzający Boże Narodzenie; w Polsce uroczysta wieczerza z opłatkiem i postnymi potrawami. Ustawa z 6 grudnia 2024 r. dopisała Wigilię do dni wolnych od pracy; obowiązuje od 1 lutego 2025 r.
- 25gru
Boże Narodzenie
Święto narodzin Jezusa Chrystusa; najstarszy dokument z datą 25 grudnia to Chronograf z 354 r., którego odpowiedni fragment powstał w Rzymie w 336 r. W Polsce 25 i 26 grudnia są ustawowo wolne od pracy.
- 26gru
Drugi dzień Bożego Narodzenia (św. Szczepana)
Ustawa o dniach wolnych od pracy wymienia 26 grudnia jako drugi dzień Bożego Narodzenia. Święto św. Szczepana jest dniem wolnym także m.in. w Austrii, Niemczech, Czechach i Irlandii.
- 28gru
Święto Młodzianków
Kościoły zachodnie obchodzą je 28 grudnia, czwartego dnia okresu Bożego Narodzenia. W krajach hiszpańskojęzycznych tego dnia robi się psikusy, jak u nas na prima aprilis.
Daty świąt ruchomych podajemy dla najbliższego wystąpienia. Brakuje święta? Zgłoś je ze źródłem.