Jedzenie i napoje

Międzynarodowy Dzień Pizzy

Data 9 lutego nie ma znanego twórcy ani dokumentu ustanowienia; relacje o „National Pizza Day” pojawiają się w USA dopiero około lat 2000. Prawdziwe wyróżnienie ma za to sztuka neapolitańskiego pizzaiolo, wpisana w 2017 roku na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Światowy Dzień Roślin Strączkowych

Zgromadzenie Ogólne ONZ wyznaczyło go 20 grudnia 2018 roku rezolucją A/RES/73/251; obchodzony jest od 2019 roku. Ma zwracać uwagę na wartości odżywcze roślin strączkowych i ich rolę w zrównoważonej produkcji żywności.

Trifon Zarezan – bułgarskie święto winiarzy

Dzień św. Tryfona, zwany też Dniem Winiarzy, to jedno z popularnych świąt tradycyjnego kalendarza bułgarskiego, związane z przejściem od zimy do wiosny; w niektórych regionach obchodzi się je 1 lutego.

Dzień Piwa w Islandii

Islandczycy w referendum z 1908 r. przegłosowali zakaz alkoholu, obowiązujący od 1 stycznia 1915 r. Wino i mocne alkohole stopniowo dopuszczono (1921, 1935), ale piwo powyżej 2,25% zakazane było aż do 1 marca 1989 r.; rocznicę świętuje się w barach jako Bjórdagurinn.

Dzień Gofra

Szwedzkie Vårfrudagen („dzień Naszej Pani”, czyli Zwiastowanie) w szybkiej mowie przypomina våffeldagen („dzień gofra”) i z czasem święto zamieniło się w okazję do jedzenia gofrów. Obchodzi się je w Szwecji, Norwegii i Danii, a coraz częściej także w kawiarniach innych krajów.

Dzień Czekolady

Data 12 kwietnia jest powszechnie podawana w polskich mediach i obchodzona przez branżę cukierniczą, ale nie udało się ustalić, kto i kiedy ją ustanowił. Osobny Światowy Dzień Czekolady przypada 7 lipca.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Światowy Dzień Malbeca

Ustanowione w 2011 roku przez organizację Wines of Argentina. Data przypomina 17 kwietnia 1853 roku, gdy prezydent Domingo Faustino Sarmiento powierzył francuskiemu specjaliście Michelowi Aimé Pouget sprowadzenie nowych odmian winorośli do Argentyny.

Międzynarodowy Dzień bez Diety

Zapoczątkowała go brytyjska feministka Mary Evans Young. Pierwszy „No Diet Day” odbył się w 1992 roku jako piknik około tuzina kobiet w londyńskim Hyde Parku. Wszystkie nosiły naklejki „Ditch That Diet”.

Światowy Dzień Koktajlu

13 maja 1806 r. nowojorska gazeta „The Balance and Columbian Repository” zdefiniowała koktajl jako „pobudzający trunek z dowolnego alkoholu, cukru, wody i bitteru”; definicję napisał redaktor Harry Croswell w odpowiedzi na pytanie czytelnika. Nie wiadomo, kto i kiedy zaczął obchodzić ten dzień.

Międzynarodowy Dzień Herbaty

Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło 21 maja Międzynarodowym Dniem Herbaty w grudniu 2019 roku i powierzyło prowadzenie obchodów FAO. Pomysł przedstawiła wcześniej międzyrządowa grupa FAO ds. herbaty, która dyskutowała o nim w 2015 roku w Mediolanie.

Dzień Hamburgera

W USA 28 maja figuruje w kalendarzach „dni narodowych” jako National Hamburger Day. Pochodzenie święta jest nieznane — nie ustanowiła go żadna instytucja, a „światowy” charakter dopisały mu listy świąt nietypowych.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Międzynarodowy Dzień Ziemniaka

Ziemniak (Solanum tuberosum) to według FAO uprawa o ogromnym znaczeniu dla wyżywienia świata. Dzień obchodzony jest od 2024 roku; w 2026 roku FAO przeniosło główne obchody na 29 maja, bo 30 maja wypada w sobotę, pod hasłem „Where potatoes grow, livelihoods flourish”.

Światowy Dzień Mleka

FAO zainicjowała Światowy Dzień Mleka w 2001 roku. Wybrano 1 czerwca, bo wiele krajów już wtedy świętowało w tym terminie własne dni mleka; nie jest to oficjalny dzień ONZ.

Narodowy Dzień Pączka (USA)

Zapoczątkowała go Armia Zbawienia w Chicago w 1938 roku jako zbiórkę pieniędzy w czasie Wielkiego Kryzysu i hołd dla wolontariuszek, które w czasie I wojny światowej częstowały pączkami żołnierzy na froncie.

Światowy Dzień Ginu

Wymyślił go w 2009 r. w Birmingham Neil Houston; od 2013 r. obchody prowadzi Emma Stokes (GinMonkey).

Międzynarodowy Dzień Pikniku

Obchodzony 18 czerwca jako zachęta do wspólnego posiłku na trawie z rodziną lub przyjaciółmi; autor i rok powstania są nieznane – święto krąży po kalendarzach.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Dzień Zrównoważonej Gastronomii

Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/71/246 z 21 grudnia 2016 r.; obchody koordynuje FAO.

Światowy Dzień Czekolady

Data ma rzekomo upamiętniać sprowadzenie czekolady do Europy w 1550 roku, ale najstarszy znany ślad święta to marketingowy przewodnik z 2009 roku. Amerykańskie National Confectioners Association podaje 13 września (urodziny Miltona Hersheya), a w USA działa też Narodowy Dzień Czekolady 28 października.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Międzynarodowy Dzień Świadomości na temat Strat i Marnotrawstwa Żywności

Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/74/209 z 19 grudnia 2019 roku, obchodzony od 2020 roku. Według FAO 13% wyprodukowanej żywności ginie między zbiorem a sprzedażą, a według UNEP 19% żywności dostępnej dla konsumentów jest marnowane, w ok. 60% w domach.

Światowy Dzień Wegetarianizmu

Ustanowiło go w 1977 roku Północnoamerykańskie Towarzystwo Wegetariańskie (NAVS), a w 1978 roku poparła Międzynarodowa Unia Wegetariańska (IVU). 1 października rozpoczyna Vegetarian Awareness Month.

Światowy Dzień Jajka

O corocznym dniu jajka zdecydowano w Wiedniu w 1996 roku; obchodzi się go w drugi piątek października, a rok 2026 był 30. edycją (hasło: „Protein that Powers and Protects”).

Światowy Dzień Chleba

Ustanowiony na początku XXI wieku przez Międzynarodową Unię Piekarzy i Cukierników (UIBC). Data 16 października nawiązuje do założenia FAO w 1945 roku, której mottem jest „Fiat panis” — „Niech będzie chleb”.

Apple Day — brytyjski Dzień Jabłka

Zapoczątkowany przez organizację Common Ground 21 października 1990 roku imprezą w Covent Garden w Londynie. W 2000 roku obchodzono go już podczas ponad 600 wydarzeń w Wielkiej Brytanii; ma promować lokalne odmiany jabłek i ochronę sadów.

Światowy Dzień Makaronu

Obchodzony 25 października; wymyślony i organizowany przez International Pasta Organisation oraz Unione Italiana Food, które promują makaron jako symbol diety śródziemnomorskiej.

Światowy Dzień Wegan

The Vegan Society powstało w listopadzie 1944 r. z inicjatywy Donalda Watsona i pięciu innych wegetarian. W rocznicę tego wydarzenia weganie organizują stoiska, wspólne posiłki i akcje informacyjne.

Dzień Kotleta Schabowego

Nie udało się ustalić, kto i kiedy wyznaczył tę datę — święto funkcjonuje w internetowych kalendarzach bez wskazanego inicjatora. Samo danie ma XIX-wieczną metrykę: przepis na schabowy zamieściła Lucyna Ćwierczakiewiczowa w książce „365 obiadów za pięć złotych”.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Międzynarodowy Dzień Diety Śródziemnomorskiej

Rezolucję zaproponowały Włochy wraz z m.in. Chorwacją, Cyprem, Francją, Grecją, Hiszpanią, Marokiem i Tunezją; wiodącą rolę w obchodach ma FAO. Dieta śródziemnomorska — warzywa, owoce, pełne ziarna, rośliny strączkowe, orzechy i oliwa — jest wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Międzynarodowy Dzień Herbaty – obchody grudniowe

15 grudnia świętują m.in. Indie, Sri Lanka, Nepal, Kenia i Wietnam, zwracając uwagę na warunki pracy plantatorów. Rezolucja ONZ z 21 grudnia 2019 r. ustanowiła oficjalny Międzynarodowy Dzień Herbaty 21 maja.