Święto Chrztu Pańskiego
Oficjalne · reforma kalendarza liturgicznego, 1969Niedziela po 6 stycznia
Za 3 miesiące · 1. miesiąc roku · 2027
31 dni58 świąt2 dni wolne
Przeważają święta oficjalne (28 z 58). Pierwsze oficjalne to Nowy Rok (1 stycznia), ostatnie: Dzień Niepodległości Nauru (31 stycznia). Najwięcej świąt ma 26 stycznia (6). W 2027 r. ruchomą datę mają m.in. Święto Chrztu Pańskiego (10 stycznia), Blue Monday – „najbardziej depresyjny dzień roku” (18 stycznia) i Dzień Martina Luthera Kinga (18 stycznia). Dni ustawowo wolne: Nowy Rok (1 stycznia, piątek), Trzech Króli (6 stycznia, środa).
Kliknij dzień, by zobaczyć wszystkie jego święta. Im ciemniejsza kratka, tym więcej świąt.
1 styczniapiątek
6 styczniaśroda
18 styczniaponiedziałek
21 styczniaczwartek
21 styczniaczwartek
22 styczniapiątek
Ich data zależy od dnia tygodnia albo od Wielkanocy, więc co roku jest inna. Liczymy ją z reguły, a nie przepisujemy z innych list. Kolumna 1 stycznia dla porównania: Nowy Rok ma datę stałą.
Niedziela po 6 stycznia
Trzeci poniedziałek stycznia
Trzeci poniedziałek stycznia
Ostatnia niedziela stycznia
Data zmienna (ustalana co roku)
Data stała, zmienia się tylko dzień tygodnia
58 świąt w 31 dniach. Przy każdym status i źródło. 7 świąt ma własną stronę z historią, pozostałe opisujemy tutaj.
Status
Kategoria
Kolekcja
1 stycznia jako początek roku wywodzi się z Rzymu, gdzie od 153 r. p.n.e. tego dnia urząd obejmowali konsulowie; kalendarz juliański zachował tę datę od 45 r. p.n.e. W Polsce Nowy Rok jest dniem wolnym od pracy, wymienionym jako pierwszy w ustawie z 18 stycznia 1951 roku.
Czci Maryję jako Matkę Boga (Theotokos) – dogmat ogłoszony na soborze w Efezie w 431 roku. Pius XI ustanowił święto w 1931 roku na 11 października, a reforma liturgiczna z 1969 roku przeniosła je na 1 stycznia i podniosła do rangi uroczystości.
Paweł VI ogłosił go listem z 8 grudnia 1967 roku, z inicjatywy Raoula Follereau; pierwszy raz obchodzono go 1 stycznia 1968 roku. Co roku papież wydaje orędzie na inny temat, adresowane do „wszystkich ludzi dobrej woli”. Nie mylić z ONZ-owskim Międzynarodowym Dniem Pokoju (21 września).
W wielu krajach, także w UE i Polsce, autorskie prawa majątkowe wygasają 70 lat po śmierci autora, licząc od końca roku – stąd 1 stycznia. Pierwszą wzmiankę o takim dniu przypisuje się kanadyjskiemu aktywiście Wallace’owi McLeanowi (2004); w Polsce obchody zorganizowała w 2007 roku Fundacja Nowoczesna Polska, a od 2008 roku Koalicja Otwartej Edukacji.
Bez sprawdzonych świąt (na razie): 2 stycznia.
Birthday Toast to jedno z pięciu dorocznych wydarzeń brytyjskiego Tolkien Society: 3 stycznia, w dniu urodzin autora „Władcy Pierścieni”, fani wznoszą toast „za Profesora” o 21:00 swojego czasu; lokalne grupy (smials) organizują własne spotkania.
3 stycznia 1966 roku, po fali niepokojów społecznych, armia interweniowała przeciw rządowi; prezydent Maurice Yaméogo ustąpił, a władzę przejął ppłk Sangoulé Lamizana. Był to pierwszy z serii zamachów stanu w historii kraju.
Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło go w listopadzie 2018 roku rezolucją A/RES/73/161; po raz pierwszy obchodzono go 4 stycznia 2019 roku. Data to urodziny Louisa Braille’a, twórcy pisma, które pozwala osobom niewidomym i słabowidzącym czytać i pisać.
Po trzech wojnach angielsko-birmańskich w XIX wieku Birma stała się kolonią brytyjską; niepodległość ogłosiła 4 stycznia 1948 roku. Dzień jest świętem państwowym.
National Bird Day obchodzony jest w USA co roku 5 stycznia; promuje dobrostan papug i innych ptaków, zniechęca do ich kupowania jako zwierząt domowych i wspiera ochronę dzikich ptaków oraz azyle. Inne „dni ptaków” na świecie mają różne daty.
Chrześcijańska uroczystość Objawienia Pańskiego (Epifanii), w Kościele łacińskim obchodzona osobno od Bożego Narodzenia od końca IV wieku. W Polsce dzień wolny w latach 1951–1960 i ponownie od 2011 roku; od 2009 roku ulicami miast idą Orszaki Trzech Króli.
Kościoły używające kalendarza juliańskiego świętują Narodzenie Pańskie 7 stycznia (25 grudnia starego stylu); w nocy z 6 na 7 stycznia wierni uczestniczą w wielogodzinnych nabożeństwach w języku cerkiewnosłowiańskim. Ukraina od 2023 roku oficjalnie obchodzi Boże Narodzenie 25 grudnia.
Ustanowione włoską ustawą nr 671 z 31 grudnia 1996 roku na 200-lecie flagi. 7 stycznia 1797 roku kongres Republiki Cispadańskiej w Reggio Emilia przyjął – na wniosek Giuseppe Compagnoniego – zielono-biało-czerwony sztandar. To dzień obchodów, nie wolny od pracy.
Dzień Dziwaka krąży po polskich kalendarzach nietypowych świąt pod datą 7 stycznia (wymienia go też polska Wikipedia na stronie dnia, bez przypisu). Nie znaleźliśmy źródła pochodzenia – to zabawa, nie oficjalne święto.
Bez osobnej strony: nie znamy źródła
Typing Day wymyślił w Malezji zespół Team TAC, a współorganizuje go JCI Mines; pierwszy raz odbył się w 2011 roku, w nawiązaniu do Malezyjskiego Konkursu Szybkiego Pisania, który pobił dwa krajowe rekordy. Data – tydzień po Nowym Roku.
Ogólnopolska Liga Ochrony Przyrody powstała z inicjatywy Państwowej Rady Ochrony Przyrody; zjazd organizacyjny odbył się 9 stycznia 1928 roku, a pierwszym prezesem został prof. Józef Mroziewicz. Godłem LOP jest stylizowany żubr.
Protest wybuchł po podarciu panamskiej flagi i zabiciu studentów w starciu z policją Strefy Kanału; do tłumienia zamieszek włączyły się jednostki armii USA. Wydarzenia znane są też jako „incydent flagowy”.
Benin uznał wodun oficjalnie za religię w 1996 roku; od tego czasu 10 stycznia to dzień wolny, a do Ouidah ściągają tysiące pielgrzymów i turystów. Obchody zaczynają się od ofiary z kozła, potem są śpiewy i tańce. Od 2024 roku pod nazwą Vodun Days.
Dekret Świętej Kongregacji Obrzędów z 23 marca 1955 roku ustanowił wspomnienie chrztu Jezusa na 13 stycznia; reforma kalendarza z 1969 roku nadała mu rangę święta i przeniosła na niedzielę po 6 stycznia. Katolicy widzą w nim objawienie całej Trójcy Świętej.
Tradycyjnie przypada 11 stycznia – w Japonii nieparzyste liczby uchodzą za szczęśliwe. Rozbija się wtedy noworoczne kagami mochi; tym samym słowem nazywa się otwarcie beczki sake na uroczystości.
12 stycznia 1964 roku 600–800 słabo uzbrojonych powstańców, zmobilizowanych przez Johna Okello, opanowało posterunki policji na Ungudży i obaliło sułtana Jamshida bin Abdullaha, kończąc ponad 250 lat dominacji arabskiej. Rewolucji towarzyszyła masakra ludności arabskiej i południowoazjatyckiej. Rocznica jest dniem wolnym.
Rząd Indii ogłosił go w 1984 roku, a obchodzony jest od 1985 roku – 12 stycznia, w rocznicę urodzin Swamiego Wiwekanandy (Vivekananda Jayanti).
Bez sprawdzonych świąt (na razie): 13 stycznia.
To nieoficjalne święto tam, gdzie Kościoły obchodzą Boże Narodzenie według kalendarza juliańskiego; w XX i XXI wieku przypada 14 stycznia. W Macedonii Północnej wieczorem 13 stycznia pali się ogniska i piecze pitę z monetą na szczęście. Nazwa jest oksymoronem.
UNESCO proklamowało Światowy Dzień Logiki 13 listopada 2019 roku; obchodzony jest 14 stycznia, by zwrócić uwagę na znaczenie logiki dla nauki, techniki i debaty publicznej.
15 stycznia 2001 roku wystartowała angielska Wikipedia, pierwsza z blisko trzystu wersji językowych. Dzień jest nieformalnym świętem społeczności wikipedystów; w 2007 roku Wikimedia Foundation zorganizowała z tej okazji konkurs artystyczny z serwisem deviantART.
Interlinguę ogłosiło 15 stycznia 1951 roku stowarzyszenie IALA (International Auxiliary Language Association). Łączy słownictwo typowe dla języków romańskich z prostą, regularną gramatyką; według IALA do nauki wystarcza 15 dni.
Teachers’ Day przypada w Tajlandii 16 stycznia i jest jednym z oficjalnych dni obchodów; instytucje podległe ministerstwu edukacji mogą go obchodzić jako dzień wolny.
Obchodzony 17 stycznia, w wigilię Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan; co roku centralne obchody odbywają się w innym mieście pod innym hasłem. Lokalnie podobny dzień obchodzą też Kościoły we Włoszech i Austrii.
18 stycznia przypada rocznica urodzin A.A. Milne’a (1882–1956), autora „Kubusia Puchatka” (1926) i „Chatki Puchatka” (1928) z ilustracjami E.H. Sheparda. To zwyczaj czytelników, nie święto ustanowione przez instytucję.
Zaproponował ją w 1908 roku ks. Paul Wattson (z Lurana White) jako Oktawę Jedności Chrześcijan; trwa od 18 stycznia do święta Nawrócenia św. Pawła 25 stycznia. Dziś koordynuje ją Światowa Rada Kościołów, z udziałem m.in. Kościołów prawosławnych, luterańskich i anglikańskich. Na półkuli południowej obchodzi się ją między Wniebowstąpieniem a Zesłaniem Ducha Świętego.
Termin wymyślił w 2005 roku Cliff Arnall z Cardiff University; jego „wzór” łączy pogodę, długi po świętach i porzucone postanowienia, ale jednostki są niespójne, a składowych nie da się zmierzyć. Do 2011 roku wskazywano poniedziałek ostatniego pełnego tygodnia stycznia.
King urodził się 15 stycznia 1929 roku. Ustawę o święcie Ronald Reagan podpisał w 1983 roku, a pierwszy raz obchodzono je 20 stycznia 1986 roku; we wszystkich stanach oficjalnie dopiero od 2000 roku.
Kościoły wschodnie świętują w Epifanii przede wszystkim chrzest Jezusa w Jordanie jako objawienie Syna Bożego; według kalendarza juliańskiego przypada to 19 stycznia (6 stycznia starego stylu). To jedno z dwunastu głównych świąt prawosławia, potocznie zwane świętem Jordanu.
Przypada 19 stycznia (20 w roku przestępnym), czyli 11 dnia miesiąca Terr kalendarza etiopskiego. Kapłan niesie na głowie tabot – model Arki Przymierza – a o świcie błogosławi się wodę, którą skrapia się wiernych; część wchodzi do wody, odnawiając przyrzeczenia chrzcielne.
W czasie stanu wyjątkowego w Baku wojska ZSRR stłumiły ruch niepodległościowy; według oficjalnych danych Azerbejdżanu zginęło 147 cywilów, a 800 osób zostało rannych. Już 22 stycznia 1990 roku Rada Najwyższa Azerbejdżańskiej SRR uznała wprowadzenie wojsk za akt agresji.
Pomysł uczczenia babć pojawił się w 1964 roku w tygodniku „Kobieta i Życie”, a datę 21 stycznia spopularyzowały „Express Poznański” i „Express Wieczorny”. W Polsce to zwyczaj bez aktu prawnego; w innych krajach dzień babć i dziadków wypada w innych terminach.
National Hugging Day wymyślił Amerykanin Kevin Zaborney; po raz pierwszy obchodzono go w 1986 roku w Michigan, po wpisaniu do „Chase’s Calendar of Events”. 21 stycznia wybrał, bo wypada między świętami a walentynkami, gdy wiele osób odczuwa przygnębienie.
Squirrel Appreciation Day stworzyła Christy Hargrove, rehabilitantka dzikich zwierząt z Asheville; pierwsze obchody odbyły się 21 stycznia 2002 roku. Dzień przypomina o ponad 200 gatunkach wiewiórek i ich roli w odnawianiu lasów – zakopane i zapomniane nasiona kiełkują.
Dzień Dziadka obchodzi się w Polsce 22 stycznia, w parze z Dniem Babci (21 stycznia), który prasa wylansowała w połowie lat 60. Dzień Dziadka dołączył później; „Super Express” podaje rok 1981, a polska Wikipedia — lata 80. i możliwy wpływ amerykańskiego Dnia Dziadków.
Powstanie wybuchło 22 stycznia 1863 roku w Królestwie Polskim i 1 lutego na Litwie, trwało do jesieni 1864 roku. Stoczono ok. 1200 bitew i potyczek, a przez oddziały przewinęło się ok. 200 tys. osób; była to wojna partyzancka przeciw Imperium Rosyjskiemu.
Akt podpisały na placu Sofijskim w Kijowie Ukraińska Republika Ludowa i Zachodnioukraińska Republika Ludowa. Od 1999 roku rocznica jest świętem państwowym Ukrainy, choć nie dniem wolnym.
Bez sprawdzonych świąt (na razie): 23 stycznia.
Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło go 3 grudnia 2018 roku rezolucją A/RES/73/25; pierwsze obchody odbyły się 24 stycznia 2019 roku. Według ONZ poza szkołą pozostaje ok. 250 mln dzieci; hasło 2026 roku to „The power of youth in co-creating education”.
Szyfr niemieckiej Enigmy złamali 14 grudnia 1932 roku trzej absolwenci poznańskiego uniwersytetu: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski. Dzień Kryptologii ustanowił w 2007 roku Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Burns supper obchodzi się w Szkocji i Irlandii Północnej w okolicach 25 stycznia, uważanego za dzień urodzin Roberta Burnsa; do ceremoniału należy m.in. wypicie whisky przy pomniku poety.
Według Nowego Testamentu prześladowca chrześcijan Szaweł z Tarsu doznał pod Damaszkiem objawienia i stał się apostołem Pawłem. Święto obchodzą 25 stycznia m.in. Kościół katolicki, anglikanie i luteranie; tego dnia kończy się ekumeniczny Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan.
Cerkiew rosyjska wspomina św. Tatianę 12 stycznia według kalendarza juliańskiego, czyli 25 stycznia według gregoriańskiego. W Rosji to Dzień Studenta – na zakończenie zimowej sesji egzaminacyjnej – i imieniny Tatian.
Przeszczepu dokonano w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie; był to 621. taki zabieg na świecie – pierwszy przeprowadzono w 1954 roku. Dzień przypomina o oświadczeniu woli i dawstwie narządów.
Konwencję o Radzie Współpracy Celnej podpisano w Brukseli w 1950 roku, a jej sesja inauguracyjna z udziałem 17 państw założycielskich odbyła się 26 stycznia 1953 roku. Od 1994 roku organizacja nazywa się Światową Organizacją Celną (WCO); jej członkowie odpowiadają za kontrole celne w 187 krajach.
Według ONZ 666 mln ludzi nie ma dostępu do elektryczności (ponad 85% w Afryce Subsaharyjskiej), a ponad 75% globalnych emisji gazów cieplarnianych pochodzi ze spalania paliw kopalnych. 26 stycznia to także rocznica założenia Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) w 2009 roku.
Upamiętnia 26 stycznia 1788 roku, gdy Arthur Phillip wywiesił brytyjską flagę w Sydney Cove. Nazwę i datę ustalono w 1935 roku, a od 1994 roku dzień wolny we wszystkich stanach przypada dokładnie 26 stycznia. Już w 1938 roku Aborygeni ogłosili tę datę Dniem Żałoby; dziś część osób obchodzi ją jako Invasion Day lub Survival Day.
Konstytucja, przyjęta 26 listopada 1949 roku, zastąpiła ustawę o rządzie Indii z 1935 roku i zmieniła dominium w republikę. Datę wybrano, bo 26 stycznia 1930 roku Indyjski Kongres Narodowy ogłosił Purna Swaraj – pełną niepodległość. Główna parada odbywa się w New Delhi na Kartavya Path.
Ustanowił go w 2001 roku Komitet ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi Konferencji Episkopatu Polski; obchodzony jest co roku 26 stycznia, tuż po Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan.
Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją A/RES/60/7 z 1 listopada 2005 roku ustanowiło 27 stycznia dniem pamięci o ofiarach Holokaustu — sześciu milionach Żydów i milionach ofiar z innych grup. Data to rocznica wyzwolenia Auschwitz-Birkenau w 1945 roku.
28 stycznia 1981 roku Rada Europy otworzyła do podpisu Konwencję o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych. Pierwszy Europejski Dzień Ochrony Danych odbył się w 2007 roku, a w 2009 roku Izba Reprezentantów USA ogłosiła 28 stycznia Data Privacy Day.
Zgłoszenie patentowe nowoczesnego klocka LEGO złożono w Danii 28 stycznia 1958 roku; klocki z 1958 roku pasują do dzisiejszych. Samo święto krąży po internecie i bywa wykorzystywane w marketingu, ale nie znaleźliśmy jego organizatora ani roku ustanowienia.
Bez osobnej strony: nie znamy źródła
Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło 28 stycznia Międzynarodowym Dniem Pokojowej Koegzystencji 4 marca 2025 roku. Dzień ma przybliżać różne kultury, wartości i wierzenia oraz podkreślać rolę edukacji w budowaniu tolerancji.
Jodi Jill rozdawała łamigłówki „Brain Bafflers” w czasopiśmie dla nauczycieli, a w końcu postanowiła robić to raz w roku, w swoje urodziny 29 stycznia; od 1994 roku dzień funkcjonuje jako National Puzzle Day, szerzej znany od 2002 roku. Obejmuje wszelkie łamigłówki, nie tylko puzzle.
Bez sprawdzonych świąt (na razie): 30 stycznia.
Na mocy ustawy parlamentu Australii z 1967 roku Nauru uzyskało niepodległość 31 stycznia 1968 roku; pierwszym prezydentem został przywódca ruchu niepodległościowego Hammer DeRoburt. Wyspa ma 21 km² i ok. 12 tys. mieszkańców.
Francuski podróżnik i dziennikarz Raoul Follereau wybrał datę w hołdzie Mahatmie Gandhiemu, który otaczał chorych na trąd troską; w Indiach dzień przypada 30 stycznia, w rocznicę śmierci Gandhiego. Obchodzony jest w ok. 150 krajach, a w Polsce od 1995 roku organizuje go Fundacja Polska Raoula Follereau.
Lista na 2027 r.: święta ruchome stoją przy dniu, w którym wypadają w tym roku. Każde święto ma status i źródło; te bez ustalonego pochodzenia oznaczamy pieczęcią „nieustalone”.