Relacje i ludzie dla dzieci

Dzień Babci

Rodzinne święto obchodzone w Polsce 21 stycznia, dzień przed Dniem Dziadka. Nie ustanowił go żaden urząd: wymyśliła je i rozpropagowała prasa lat 60., a rozpędu nadała mu Mieczysława Ćwiklińska.

21 stycznia, co roku

W 2027 r.: czwartek · za 84 dni

Zwyczajowe · zwyczaj zapoczątkowany przez prasę, 1964

HistoriaSkąd się wzięło

Historię Dnia Babci opowiada się w kilku wersjach, które zgadzają się co do głównych postaci, a różnią w datach. Najczęściej powtarzany początek: w 1964 roku tygodnik „Kobieta i Życie” rzucił pomysł uczczenia babć.[1][2]

Kluczową rolę przypisuje się Mieczysławie Ćwiklińskiej, aktorce, która od 1 listopada 1958 roku grała Babkę w sztuce „Drzewa umierają stojąc” — do kwietnia 1971 roku wystąpiła w tej roli około 1500 razy.[3] Według „Super Expressu” w 1965 roku Ćwiklińska miała wystąpić w Poznaniu, a redakcja „Expressu Poznańskiego” wręczyła jej tort i kwiaty, ogłaszając ten dzień Dniem Babci; głównym pomysłodawcą obchodów był Kazimierz Flieger.[2] Polska Wikipedia łączy pomysł „Kobiety i Życia” z rolą Ćwiklińskiej już w 1964 roku, a popularyzację przez „Express Poznański” datuje na rok później.[1]

W 1966 roku 21 stycznia ogłosił „dniem babci” także warszawski „Express Wieczorny”.[1] Dzień Dziadka dołączył później — „Super Express” podaje rok 1981.[2] Żadna z wersji nie wskazuje aktu prawnego: Dzień Babci to zwyczaj, który wyrósł z gazetowej akcji.

1964pomysł w tygodniku „Kobieta i Życie”
~1500razy Ćwiklińska zagrała Babkę w „Drzewa umierają stojąc”
21.01Dzień Babci w Polsce i Bułgarii
1978rok ustanowienia Dnia Dziadków w USA
Oś czasu: 1958 Ćwiklińska jako Babka, 1964 Pomysł „Kobiety i Życia”, 1965 „Express Poznański”, 1966 „Express Wieczorny”, 1981 Dzień Dziadka6 lat1 rok1 rok15 lat1958Ćwiklińska jakoBabka„Drzewa umierająstojąc”, premieraroli 1.111964Pomysł „Kobietyi Życia”tygodnik zachęcado uczczenia babć1965„ExpressPoznański”popularyzacja,Kazimierz Flieger1966„ExpressWieczorny”21 stycznia „dniembabci”1981Dzień Dziadkawg „SuperExpressu”Oś czasu: 1958 Ćwiklińska jako Babka, 1964 Pomysł „Kobiety i Życia”, 1965 „Express Poznański”, 1966 „Express Wieczorny”, 1981 Dzień Dziadka6 lat1 rok1 rok15 lat19581964196519661981Ćwiklińska jako Babka„Drzewa umierają stojąc”,premiera roli 1.11Pomysł „Kobiety i Życia”tygodnik zachęca do uczczeniababć„Express Poznański”popularyzacja, Kazimierz Flieger„Express Wieczorny”21 stycznia „dniem babci”Dzień Dziadkawg „Super Expressu”
Od 1958 do 1981 roku. Odstępy na osi nie są proporcjonalne do liczby lat.

IdeaO co w nim chodzi

Tego dnia wnuki składają babciom życzenia, a przedszkola i szkoły przygotowują występy i laurki. 21 stycznia Dzień Babci obchodzi się także w Bułgarii.[1]

W innych krajach daty są różne. We Francji święto babć przypada w pierwszą niedzielę marca i wyrosło z promocji kawy „Café Grand’Mère” z lat 50. Włosi od 2005 roku obchodzą Dzień Babci i Dziadka 2 października, w dniu Aniołów Stróżów. W USA Narodowy Dzień Dziadków ustanowiono w 1978 roku na pierwszą niedzielę po Święcie Pracy, czyli we wrześniu; w Brazylii przypada 26 lipca.[1]

Dzień później, 22 stycznia, w Polsce obchodzony jest Dzień Dziadka.

Dla dzieciW przedszkolu i szkole

Dla dzieci Wiek: 3–10 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.

01

Laurka z odciskiem dłoni

Dłoń dziecka odbita farbą na kartce, a z palców — kwiaty albo serduszka. Dorosły dopisuje datę, bo za kilka lat babcia z sentymentem porówna rozmiar rączki.

02

Występ i poczęstunek

Krótki program na dwadzieścia minut: wierszyk, piosenka, wspólne zdjęcie. Kanapki z buźkami z warzyw dzieci zrobią same.

03

Wywiad z babcią

Starsze dzieci przygotowują trzy pytania: w co się bawiłaś, jak wyglądała twoja szkoła, jaki był twój ulubiony przysmak. Odpowiedzi trafiają na klasową gazetkę.

04

Gry sprzed lat

Babcie uczą dzieci zabaw ze swojego dzieciństwa: gra w klasy, skakanka, „Ojciec Wirgiliusz”. Zero przygotowań, dużo śmiechu.

PomysłyJak świętować

01

Zadzwoń, nie pisz

Jeśli nie możesz przyjechać, zadzwoń zamiast wysyłać wiadomość. Rozmowa z wnukiem to dla wielu babć najlepszy prezent.

02

Wspólne zdjęcie, wydrukowane

Zrób zdjęcie z babcią i oddaj jej odbitkę w ramce. Zdjęcie w telefonie łatwo zgubić, to na komodzie zostaje.

03

Przepis z jej zeszytu

Poproś babcię, żeby pokazała, jak robi swoje popisowe danie, i zapisz przepis z jej uwagami. Tak przepisy przechodzą do następnego pokolenia.

04

Czas zamiast rzeczy

Spacer, wspólne zakupy albo popołudnie przy starych albumach — wiele babć woli towarzystwo niż kolejny upominek.

CiekawostkaPrawda czy mit

Sprawdź się

Dzień Babci na całym świecie wypada 21 stycznia.

KrótkoPytania i odpowiedzi

Kiedy jest Dzień Babci i Dzień Dziadka?

Dzień Babci obchodzimy 21 stycznia, a Dzień Dziadka dzień później, 22 stycznia. Daty są stałe, co roku takie same.

Kto wymyślił Dzień Babci?

Pomysł wyszedł od prasy: w 1964 roku tygodnika „Kobieta i Życie”, a datę 21 stycznia spopularyzowały „Express Poznański” (pomysłodawcą był Kazimierz Flieger) i „Express Wieczorny”. Wersje różnią się co do lat, ale wszystkie łączą początki święta z Mieczysławą Ćwiklińską.

Czy Dzień Babci jest dniem wolnym od pracy?

Nie. To zwyczaj rodzinny, a nie święto ustawowe.

BibliografiaŹródła

  1. Wikipedia (pl): „Dzień Babci”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
  2. Super Express (16.01.2023): „Dzień Babci i Dziadka 2023. Kiedy wypada święto i jak jest jego historia? Sprawdź, jak obchodzi się te dni w Polsce i na świecie”. se.pl Dostęp: 28.10.2026↩
  3. Wikipedia (pl): „Mieczysława Ćwiklińska”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩

Tego samego dnia
21 stycznia świętujemy też

Cały 21 stycznia
Zwyczajowe· National Hugging Day

Międzynarodowy Dzień Przytulania dla dzieci

National Hugging Day wymyślił Amerykanin Kevin Zaborney; po raz pierwszy obchodzono go w 1986 roku w Michigan, po wpisaniu do „Chase’s Calendar of Events”. 21 stycznia wybrał, bo wypada między świętami a walentynkami, gdy wiele osób odczuwa przygnębienie.

Czytaj historię →
Zwyczajowe· Wikipedia

Dzień Doceniania Wiewiórek dla dzieci

Squirrel Appreciation Day stworzyła Christy Hargrove, rehabilitantka dzikich zwierząt z Asheville; pierwsze obchody odbyły się 21 stycznia 2002 roku. Dzień przypomina o ponad 200 gatunkach wiewiórek i ich roli w odnawianiu lasów – zakopane i zapomniane nasiona kiełkują.

Bez osobnej strony