Zawody

Międzynarodowy Dzień Celnictwa

Konwencję o Radzie Współpracy Celnej podpisano w Brukseli w 1950 roku, a jej sesja inauguracyjna z udziałem 17 państw założycielskich odbyła się 26 stycznia 1953 roku. Od 1994 roku organizacja nazywa się Światową Organizacją Celną (WCO); jej członkowie odpowiadają za kontrole celne w 187 krajach.

Dzień Handlowca

Dzień Handlowca, zwany też Dniem Pracownika Handlu, przypada w Polsce 2 lutego; za PRL handlowcy świętowali w pierwszą niedzielę po 29 stycznia. W innych krajach podobne święta mają inne terminy.

Dzień Służby Cywilnej

Ustanowiła je nowelizacja ustawy o służbie cywilnej (art. 23a: „Dzień 17 lutego ustanawia się Dniem Służby Cywilnej”). 17 lutego 1922 roku Sejm II RP uchwalił pierwszą ustawę o państwowej służbie cywilnej, która stała się pragmatyką służbową większości urzędników.

Światowy Dzień Obrony Cywilnej

Ustanowiony w 1990 r. przez zgromadzenie ogólne Międzynarodowej Organizacji Obrony Cywilnej (ICDO). Upamiętnia wejście w życie konstytucji ICDO jako organizacji międzyrządowej w 1972 r.; ma przypominać o samoobronie i gotowości na katastrofy oraz doceniać krajowe służby ratownicze.

Dzień Dentysty

Rządowy serwis Zielona Linia podaje, że 5 marca swoje święto obchodzą w Polsce stomatolodzy (w 2017 r. zawód wykonywało ponad 40 tys. lekarzy dentystów, w większości kobiet). Nie znaleźliśmy informacji, kto i kiedy ustanowił ten dzień.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Dzień Europejskiego Geodety i Geoinformacji

Pierwszy raz obchodzony 5 marca 2012 r. w Brukseli – dokładnie 500 lat po urodzinach Merkatora w Rupelmonde. Zainaugurowała go Rada Europejskich Geodetów (CLGE), a uroczystość przygotował belgijski związek geodetów.

Europejski Dzień Logopedy

Europejska federacja logopedów CPLOL ogłosiła 6 marca 2004 r. pierwszym Europejskim Dniem Logopedii; data to rocznica podpisania w Paryżu karty założycielskiej CPLOL (1988). W Polsce obchodzony od 2007 r..

Dzień Nauczyciela w Albanii

Upamiętnia otwarcie 7 marca 1887 r. pierwszej szkoły, w której lekcje prowadzono w języku albańskim.

Światowy Dzień Pracy Socjalnej

Inicjatywę zatwierdziło zgromadzenie IFSW w Adelajdzie w 2004 roku, a pierwsze obchody odbyły się w 2007 roku pod hasłem „Social Work – Making a World of Difference”. W Polsce osobno obchodzi się Dzień Pracownika Socjalnego (21 listopada).

Święto Wojskowej Służby Zdrowia

4 kwietnia figuruje na liście świąt wojskowych Sił Zbrojnych RP w decyzji nr 94/MON Ministra Obrony Narodowej z 30 czerwca 2022 roku w sprawie ustanowienia świąt wojskowych oraz sposobu ich obchodzenia.

Dzień Sekretarki

Na świecie wywodzi się z amerykańskiego Secretaries Day (od 1952 roku), dziś Administrative Professionals Day. W Polsce część środowiska świętuje także 25 stycznia jako Dzień Sekretarki i Asystentki.

Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy

MOP proklamowała go w 2003 roku we współpracy z WHO i Międzynarodową Konfederacją Związków Zawodowych; nawiązuje do związkowego dnia pamięci ofiar wypadków przy pracy.

Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Wypadków przy Pracy

Ma pokazywać, że większości wypadków przy pracy da się zapobiec; w Kanadzie obchodzony jako Narodowy Dzień Żałoby.

Dzień Hutnika

W przemyśle Dzień Hutnika wprowadzono w 1956 roku. W krakowskiej AGH obchodzi się go regularnie od 1962 roku, z ceremonią Ślubowania Hutniczego i spotkaniem w „Karczmie pod Kadzią”.

Międzynarodowy Dzień Położnej

Dzień koordynuje od 1992 roku Międzynarodowa Konfederacja Położnych (ICM). Co roku wybiera hasło przewodnie, a obchody odbywają się w ponad 50 krajach.

Międzynarodowy Dzień Pielęgniarek

Dzień ustanowiła Międzynarodowa Rada Pielęgniarek (ICN), a 12 maja to rocznica urodzin Florence Nightingale. Polski samorząd zawodowy (NIPiP) obchodzi 12 maja Dzień Pielęgniarki, a osobny Dzień Położnej – 8 maja.

Międzynarodowy Dzień Farmaceuty

Według Podkarpackiego Oddziału NFZ święto ustanowiono w 1968 r. w Turcji, a data upamiętnia otwarcie pierwszej klasy farmaceutycznej w Cesarskiej Szkole w Stambule w 1839 r. Nie należy go mylić ze Światowym Dniem Farmaceuty FIP obchodzonym 25 września.

Święto Straży Granicznej

Art. 7b ustawy o Straży Granicznej stanowi: „Dzień 16 maja ustanawia się Świętem Straży Granicznej”. Przepis dodano ustawą z 21 lipca 1995 r.; data upamiętnia rozpoczęcie służby przez nowo utworzoną formację 16 maja 1991 r.

Światowy Dzień Lekarza Rodzinnego

WONCA ogłosiła Światowy Dzień Lekarza Rodzinnego w Cancún w Meksyku w 2010 r.; pierwsze obchody odbyły się 19 maja 2010 r.

Ogólnopolski Dzień Diagnosty Laboratoryjnego

Data nawiązuje do 27 maja 1961 roku, gdy Heinrich J. Matthaei i Marshall Warren Nirenberg dokonali przełomu w rozszyfrowaniu kodu genetycznego, co dało podwaliny późniejszej genetyce i biotechnologii.

Dzień Drukarza

Według materiałów szkolnych ustanowione w październiku 1945 roku na Ogólnopolskim Zjeździe Związku Zawodowego Drukarzy w Gnieźnie; dziś obchodzone 4 czerwca.

Dzień Księgowego

Data nawiązuje do 9 czerwca 1907 r., gdy w Warszawie powstał Związek Buchalterów – pierwsza organizacja zawodowych księgowych na ziemiach polskich. Tego dnia SKwP nagradza zasłużonych księgowych i przyjmuje ślubowanie od młodych adeptów zawodu.

Międzynarodowy Dzień Elektryka

Obchodzony od 1986 r. z inicjatywy elektryków polskich i francuskich – na pamiątkę 150. rocznicy śmierci fizyka André-Marie Ampère’a.

Święto Służby Ochrony Państwa

Data upamiętnia Brygadę Ochronną powołaną 12 czerwca 1924 r. do ochrony prezydenta RP, po zamachu na Gabriela Narutowicza. Święto obowiązuje od 2018 r., gdy BOR przekształcono w SOP.

Dzień Marynarza

Ustanowiony rezolucją konferencji dyplomatycznej w Manili w 2010 r., która przyjęła zmienioną konwencję STCW o wyszkoleniu marynarzy.

Światowy Dzień Dziennikarza Sportowego

AIPS powstało w Paryżu w 1924 roku i ma dziś siedzibę w Lozannie. Dzień obchodzi się od 1994 roku, w 70. rocznicę jego założenia.

Święto Policji

Ustanowiła je nowelizacja ustawy o Policji z 21 lipca 1995 roku (Dz.U. 1995 nr 104 poz. 515). Nie jest dniem wolnym od pracy; to okazja do awansów i odznaczeń dla policjantów.

Dzień Administratora Systemów

Święto wymyślił administrator systemów Ted Kekatos. Obchodzone jest od 2000 roku w ostatni piątek lipca; w Polsce znane jako Dzień Admina.

Dzień Przewodnika i Ratownika Górskiego

W 1981 roku polscy ratownicy i przewodnicy spotkali się w kaplicy św. Wawrzyńca na Śnieżce; od tego czasu święty jest ich patronem. Międzynarodowy Dzień Ratownictwa Górskiego przypada 28 sierpnia.

Dzień Energetyka

Dzień Energetyka ustanowiono w 1956 roku i do 1972 roku obchodzono 1 września, potem w pierwszą niedzielę września. W 1991 roku patronem energetyków ogłoszono Maksymiliana Kolbego, elektryka z zamiłowania, który zginął 14 sierpnia 1941 roku — od tego czasu święto przypada w tym dniu.

Międzynarodowy Dzień Ratownictwa Górskiego

Międzynarodowa Komisja Ratownictwa Alpejskiego (ICAR) wybrała rocznicę spotkania ratowników w Wilder Kaiser w Austrii (28 sierpnia – 3 września 1948 roku), z którego w 1955 roku wyrosła sama komisja.

Dzień Straży Gminnej

Nie jest dniem wolnym od pracy; to okazja do awansów i spotkań strażników.

Międzynarodowy Dzień Współpracy Policji

Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją 77/241 z 2022 roku. Ma przypominać o roli współpracy transgranicznej policji – m.in. ONZ i INTERPOL-u – dla bezpieczeństwa i sprawiedliwości.

Dzień Ratownika Medycznego

Art. 1 ust. 2 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych brzmi: „Ustanawia się dzień 8 września Dniem Ratownika Medycznego”. Pierwsze ogólnopolskie obchody odbyły się 8 września 2023 roku.

Światowy Dzień Fizjoterapii

W 1996 roku World Physiotherapy wyznaczyło 8 września na Światowy Dzień Fizjoterapii – to data założenia federacji w 1951 roku. Organizacje krajowe bez własnego święta często obchodzą właśnie ten dzień.

Dzień Krajowej Administracji Skarbowej

Art. 5 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej brzmi: „Dzień 21 września ustanawia się Dniem Krajowej Administracji Skarbowej”. KAS połączyła Służbę Celną, administrację podatkową i kontrolę skarbową.

Światowy Dzień Farmaceuty

Dzień zatwierdziła Międzynarodowa Federacja Farmaceutyczna (FIP) na kongresie w Stambule w 2009 roku; 25 września to rocznica założenia FIP w 1912 roku. W 2026 roku hasłem było „Empowering pharmacists for healthier futures”.

Światowy Dzień Nauczyciela

Obchodzony 5 października od 1994 roku w rocznicę Rekomendacji ILO/UNESCO w sprawie statusu nauczycieli z 1966 roku. Współorganizują go UNESCO, Międzynarodowa Organizacja Pracy, UNICEF i Education International.

Dzień Ratownictwa Medycznego

Art. 9 ustawy z 8 września 2006 roku o Państwowym Ratownictwie Medycznym brzmi: „Ustanawia się dzień 13 października Dniem Ratownictwa Medycznego”. Po raz pierwszy obchodzono go 13 października 2006 roku.

Dzień Łącznościowca

18 października 1558 roku Zygmunt II August udzielił przywileju pocztowego Włochowi Prosperowi Prowanie; poczta kursowała między Krakowem a Wenecją. Tego dnia Poczta Polska obchodzi swoje urodziny, a pracownicy otrzymują odznaczenia państwowe i resortowe.

Dzień Pracownika Służby Zdrowia

Obchodzone 18 października, w święto św. Łukasza Ewangelisty, patrona pracowników służby zdrowia. W 2020 roku tego dnia w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie odsłonięto pierwszy w Polsce pomnik-hołd dla pracowników ochrony zdrowia walczących z COVID-19.

Międzynarodowy Dzień Kucharza

Obchodzony od 2004 roku z inicjatywy nieżyjącego już szefa kuchni dr. Billa Gallaghera. Co roku ma motyw przewodni (w 2025: „Food Explorers”), a kucharze prowadzą warsztaty zdrowego gotowania dla dzieci razem z Nestlé Professional.

Międzynarodowy Dzień Fizyki Medycznej

IOMP zrzesza ok. 22 tys. fizyków medycznych z 84 krajów; co roku ogłasza hasło obchodów — w 2026 r. dotyczy etyki i równego dostępu do bezpiecznej opieki zdrowotnej. Archiwum obchodów na stronie IOMP sięga 2013 r.

Międzynarodowy Dzień Radiologii

Data nawiązuje do odkrycia promieni X przez Wilhelma Röntgena. Obchody zainicjowały w 2012 r. Europejskie Towarzystwo Radiologiczne (ESR), Radiological Society of North America i American College of Radiology; w 2026 r. odbywa się 15. edycja.

Światowy Dzień Urbanistyki

Pomysł zgłosił w 1949 r. Carlos María della Paolera, pierwszy profesor urbanistyki w Argentynie; obchody mają przypominać o potrzebie zdrowych miast z terenami zielonymi. Według badaczy pierwsze międzynarodowe obchody odbyły się 8 listopada 1950 r.

Dzień Służby Zagranicznej

Dzień ustanowił w 2009 r. minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. Data upamiętnia tzw. depeszę iskrową z 16 listopada 1918 r.; tego dnia wręcza się m.in. nagrody im. Andrzeja Kremera „Konsul Roku”.

Międzynarodowy Dzień Studenta

Po demonstracjach w okupowanej Pradze naziści 17 listopada 1939 r. wkroczyli na czeskie uczelnie; część studentów zabito, a wielu wywieziono do obozów koncentracyjnych. W Czechach ta data to także rocznica aksamitnej rewolucji z 1989 r. i dzień wolny od pracy.

Dzień Pracownika Socjalnego

Zapis wprowadziła już ustawa o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r., a utrzymała ustawa z 12 marca 2004 r. (art. 121 ust. 4). Nie jest to dzień wolny od pracy.

Dzień Kolejarza

Kolejarze świętują w dniu swojej patronki, św. Katarzyny Aleksandryjskiej; obchody organizują spółki kolejowe i związki zawodowe.

Dzień Kupca

Polskie kupiectwo świętuje 8 grudnia, w dniu Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. W Krakowie doroczne Święto Kupca organizuje Krakowska Kongregacja Kupiecka, m.in. z nabożeństwem w kościele św. Barbary.