Zwierzęta

Narodowy Dzień Ptaków (USA)

National Bird Day obchodzony jest w USA co roku 5 stycznia; promuje dobrostan papug i innych ptaków, zniechęca do ich kupowania jako zwierząt domowych i wspiera ochronę dzikich ptaków oraz azyle. Inne „dni ptaków” na świecie mają różne daty.

Dzień Doceniania Wiewiórek

Squirrel Appreciation Day stworzyła Christy Hargrove, rehabilitantka dzikich zwierząt z Asheville; pierwsze obchody odbyły się 21 stycznia 2002 roku. Dzień przypomina o ponad 200 gatunkach wiewiórek i ich roli w odnawianiu lasów – zakopane i zapomniane nasiona kiełkują.

Dzień Świstaka

Zwyczaj pochodzi z wierzeń Holendrów pensylwańskich, którzy przywieźli go z krajów niemieckojęzycznych – tam wróżył borsuk. Najsłynniejszy „prognosta” to Punxsutawney Phil; w 2026 roku zobaczył cień. Badania nie wykazały żadnego związku między cieniem świstaka a nadejściem wiosny.

Międzynarodowy Dzień Lamparta Arabskiego

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło go rezolucją A/RES/77/295; obchodzony jest 10 lutego.

Międzynarodowy Dzień Niedźwiedzia Polarnego

Polar Bears International organizuje go, by zwracać uwagę na wpływ globalnego ocieplenia i kurczenia się lodu morskiego na populacje niedźwiedzi polarnych oraz na potrzebę ochrony matek z młodymi w okresie gawrowania.

Światowy Dzień Dzikiej Przyrody

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło go 20 grudnia 2013 r.; data to rocznica przyjęcia konwencji CITES w 1973 r. Wcześniej, w marcu 2013 r., ten sam dzień zaproponowała konferencja stron CITES w Bangkoku z inicjatywy Tajlandii. Hasło 2026: rośliny lecznicze i aromatyczne.

Dzień Słonia Tajlandzkiego

Rząd Tajlandii ogłosił 13 marca Dniem Słonia 26 maja 1998 roku. Data upamiętnia uznanie białego słonia za narodowe zwierzę Tajlandii 13 marca 1963 roku; liczba dzikich słoni w kraju spadła w ciągu stulecia ze 100 tys. do 2–3 tys.

Światowy Dzień Wróbla

Zapoczątkowany w 2010 roku przez indyjskie Nature Forever Society, założone przez Mohammeda Dilawara, i francuską Eco-Sys Action Foundation. Ma zwracać uwagę na zagrożenia dla wróbli w miastach.

Międzynarodowy Dzień Ptaków

Listy świąt łączą 1 kwietnia z konwencją paryską o ochronie ptaków pożytecznych dla rolnictwa z 19 marca 1902 roku i jej ratyfikacją w 1906 roku, ale nie dotarliśmy do dokumentu, który ustanawiałby taki dzień. Pewne jest, że Polska przystąpiła do tej konwencji ustawą z 18 lutego 1932 roku.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Światowy Dzień Zwierząt Laboratoryjnych

Otaczający go tydzień nazywany jest Światowym Tygodniem Zwierząt w Laboratoriach. W Polsce znany też jako Międzynarodowy Dzień Przeciwko Wiwisekcji.

Światowy Dzień Pingwina

Organizacje ochrony przyrody, jak Penguins International, przygotowują na 25 kwietnia materiały edukacyjne i przeglądy stanu populacji poszczególnych gatunków.

Światowy Dzień Tuńczyka

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło 2 maja Światowym Dniem Tuńczyka rezolucją 71/124 przyjętą 7 grudnia 2016 r. Rezolucja przypomina, że połowy tuńczyka prowadzi ponad 80 państw; wśród współautorów projektu była Polska.

Światowy Dzień Ptaków Wędrownych

Kampanię zapoczątkowały w 2006 r. Konwencja o gatunkach wędrownych (CMS) i porozumienie AEWA; od 2018 r. ma dwa dni szczytowe – drugą sobotę maja i drugą sobotę października, bo ptaki wędrują w różnych porach na obu półkulach. W 2026 r. obchody przypadły 9 maja i 10 października pod hasłem „Every Bird Counts”.

Dzień Praw Zwierząt

Święto zainicjował Klub Gaja; data nawiązuje do prac Sejmu nad ustawą o ochronie zwierząt z 1997 roku (ustawa nosi datę 21 sierpnia 1997 r.), według której zwierzę jako istota żywa nie jest rzeczą. Nie mylić z Międzynarodowym Dniem Praw Zwierząt, obchodzonym 10 grudnia.

Światowy Dzień Żółwia

Zainicjowany w 2000 roku przez amerykańską organizację American Tortoise Rescue, założoną w 1990 roku przez Susan Tellem i Marshalla Thompsona. W Polsce krajowe obchody od 2009 roku organizuje Stowarzyszenie Krakowscy Żółwiarze.

Międzynarodowy Dzień Markura

Markur (Capra falconeri) żyje w górach Azji Środkowej i Południowej, m.in. w Afganistanie, Indiach, Pakistanie, Tadżykistanie, Turkmenistanie i Uzbekistanie. Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło jego dzień rezolucją A/RES/78/278; pierwsze obchody odbyły się w 2024 roku.

Dzień Bociana Białego

Obchodzony od 2003 roku z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody „pro Natura”. Bocian biały jest w Polsce gatunkiem chronionym; w czasie wędrówki pokonuje dziennie około 340 km, a niektóre ptaki przelatują nawet 12 tys. km w 30–40 dni.

Światowy Dzień Papugi

Zapoczątkował go w 2004 roku World Parrot Trust. Pierwsze obchody odbyły się w ogrodach zoologicznych w całej Wielkiej Brytanii, a sama organizacja zwołała wiec („parrot rally”) na londyńskim Trafalgar Square.

Międzynarodowy Dzień Rysia

Pierwszy raz obchodzony w 2018 r. w ramach transgranicznego projektu 3Lynx – rysie przemierzają terytoria obejmujące kilka państw, więc ich ochrona wymaga współpracy ponad granicami.

Światowy Dzień Żółwia Morskiego

Data to urodziny dr. Archiego Carra. Żyje 7 gatunków żółwi morskich – 6 z nich figuruje w Czerwonej Księdze IUCN jako zagrożone. Nie mylić ze Światowym Dniem Żółwia (23 maja).

Światowy Dzień Krokodyla

Zapoczątkowany w 2017 r. przez organizację badawczą z Belize wspólnie z Belize Zoo.

Światowy Dzień Żyrafy

Inicjatywa Giraffe Conservation Foundation. Według fundacji w ciągu 35 lat liczba żyraf spadła o prawie 30%, a na wolności żyje ich łącznie ok. 140 tys.

Dzień Psa

Święto ogłosiła w 2007 roku redakcja „Przyjaciela Psa” razem z internautami z pies.pl, mniej więcej dziesięć lat po wejściu w życie ustawy o ochronie zwierząt. Nie jest tym samym co Międzynarodowy Dzień Psa (26 sierpnia) ani Dzień Kundelka (25 października).

Światowy Dzień Konia

Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło 11 lipca Światowym Dniem Konia rezolucją 79/291 z 3 czerwca 2025 roku.

Światowy Dzień Tygrysa

Celem jest ochrona naturalnych siedlisk tygrysa. Indie, które liczą dzikie tygrysy co cztery lata, odnotowały wzrost z 1411 osobników w 2006 roku do 3167 w 2022 roku.

Światowy Dzień Lwa

Wymyślili go Rae Kokeš i David Youldon z organizacji ALERT (African Lion & Environmental Research Trust); pierwsze obchody odbyły się 10 sierpnia 2013 roku w Livingstone w Zambii.

Światowy Dzień Słonia

Pomysł z 2011 roku należy do kanadyjskich filmowców Patricii Sims i Michaela Clarka oraz Sivaporn Dardarananda z tajlandzkiej Elephant Reintroduction Foundation; pierwsze obchody odbyły się 12 sierpnia 2012 roku. Wspiera je ponad 100 organizacji.

Światowy Dzień Nosorożca

Ogłoszony w 2010 roku przez WWF-South Africa. Dotyczy pięciu gatunków: nosorożca czarnego, białego, indyjskiego, sumatrzańskiego i jawajskiego, zagrożonych nielegalnym handlem rogiem.

Międzynarodowy Dzień Leniwca

Ustanowiony w 2010 roku przez kolumbijską organizację ochrony zwierząt AIUNAU; pomysł zgłosiły Sarita Kendall i Tinka Plese podczas pierwszego międzynarodowego spotkania o leniwcach w Medellín. Ma zwracać uwagę na ochronę sześciu gatunków leniwców.

Międzynarodowy Dzień Pantery Śnieżnej

Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło 23 października Międzynarodowym Dniem Pantery Śnieżnej w 2024 roku. Gatunek od 2017 roku ma na Czerwonej Liście IUCN status narażonego; zagrażają mu utrata siedlisk, kłusownictwo, nielegalny handel i zmiana klimatu.

Dzień Czarnego Kota (Wielka Brytania)

Ustanowiony w 2011 roku przez brytyjską organizację Cats Protection, która zauważyła, że czarne (oraz czarno-białe) koty czekają na dom średnio o tydzień dłużej niż koty innych maści. Powodem są przesądy o pechu i to, że czarne koty słabo wychodzą na zdjęciach.

Międzynarodowy Dzień Praw Zwierząt

Obchody nawiązują do Światowej Deklaracji Praw Zwierząt, przyjętej w 1977 r. przez Międzynarodową Federację Praw Zwierząt. Polski Dzień Praw Zwierząt (22 maja) ustanowił Klub Gaja w nawiązaniu do ustawy o ochronie zwierząt z 1997 r.

Dzień Małpy

Wymyślili je i spopularyzowali w 2000 r. Casey Sorrow i Eric Millikin, studenci Michigan State University. Święto obejmuje „wszystko, co małpie”, także małpy człekokształtne, wyraki i lemury.

Dzień Ryby

Organizowany od 2003 r. przez Stowarzyszenie Empatia i Fundację Viva!, zwykle jako marsze milczenia i happeningi przekonujące, że ryby czują ból.