5 listopada · czwartekza 8 dni
Światowy Dzień Świadomości Tsunami
Oficjalnebez osobnej strony
Kategoria · 44 święta
Ekologia i przyroda
W kategorii jest 44 święta, najwięcej w maju (9). Przeważają święta oficjalne (31). Najdłuższą udokumentowaną historię ma Dzień Ligi Ochrony Przyrody (od 1928 r.). Własną stronę z historią i źródłami mają już: Dzień Ziemi, Światowy Dzień Wody, Światowy Dzień Pszczół i 2 innych.
Wiarygodność 44 świątJak nadajemy status
- Oficjalne3170%
- Organizacja920%
- Zwyczajowe49%
- Nieustalone00%
Najbliższe od dziś, 28 października
Cały rok6 listopada · piątekza 9 dni
Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Wyzyskowi Środowiska Naturalnego podczas Wojen i Konfliktów Zbrojnych
Oficjalnebez osobnej strony
19 listopada · czwartekza 22 dni
Światowy Dzień Toalet
Oficjalnebez osobnej strony
26 listopada · czwartekza 29 dni
Światowy Dzień Zrównoważonego Transportu
Oficjalnebez osobnej strony
28 listopada · sobotaza 31 dni
Dzień bez Kupowania (Buy Nothing Day)
Zwyczajowebez osobnej strony
W ciągu roku
Najwięcej świąt przypada na maj (9) i marzec (7), najmniej na luty (1).
ze znanym pochodzeniemnieustalone, bez strony
Kliknij miesiąc, by zawęzić listę
Tematy
Każde święto ma jeden temat. Kliknij, by zawęzić listę.
4 święta ogólne nie mają tematu.
Wszystkie święta kategorii
44 święta na liście, 5 z własną stroną z historią. Pozostałe opisujemy tutaj, ze statusem i źródłem.
Styczeń
2 święta- 9sty
Dzień Ligi Ochrony Przyrody
Ogólnopolska Liga Ochrony Przyrody powstała z inicjatywy Państwowej Rady Ochrony Przyrody; zjazd organizacyjny odbył się 9 stycznia 1928 roku, a pierwszym prezesem został prof. Józef Mroziewicz. Godłem LOP jest stylizowany żubr.
- 26sty
Międzynarodowy Dzień Czystej Energii
Według ONZ 666 mln ludzi nie ma dostępu do elektryczności (ponad 85% w Afryce Subsaharyjskiej), a ponad 75% globalnych emisji gazów cieplarnianych pochodzi ze spalania paliw kopalnych. 26 stycznia to także rocznica założenia Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA) w 2009 roku.
Luty
1 święto- 2lut
Światowy Dzień Mokradeł
Obchodzony od 1997 roku, a w 2021 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało go rezolucją A/RES/75/317. Od XVIII wieku zniszczono lub zdegradowano ok. 90% mokradeł na świecie; hasło 2026 roku to „Mokradła i wiedza tradycyjna”. W Polsce obchody organizują m.in. parki narodowe, Centrum Ochrony Mokradeł i WWF Polska.
Marzec
7 świąt- 1mar
Światowy Dzień Trawy Morskiej
Ustanowiony w maju 2022 r. rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/76/265. Według ONZ łąki traw morskich zajmują ok. 0,1% dna oceanów, a mogą magazynować do 18% węgla oceanicznego; tylko około jedna czwarta z nich leży w obszarach chronionych.
- 14mar
Międzynarodowy Dzień Akcji na rzecz Rzek
Decyzję o jego ustanowieniu podjęło międzynarodowe zgromadzenie w Kurytybie (Brazylia) w marcu 1997 roku; od 1998 roku obchodzony na całym świecie, także pod nazwą Międzynarodowego Dnia Akcji przeciw Tamom i na rzecz Rzek, Wody i Życia.
- 20mar
Godzina dla Ziemi
Zaczęła się w 2007 roku w Sydney. Zwykle wypada w ostatnią sobotę marca, ale gdy ta przypada w Wielką Sobotę, akcję przesuwa się o tydzień wcześniej; w 2026 roku odbyła się 28 marca.
Data zmienna (ustalana co roku)2026: 28 marca2027: 20 marca - 21mar
Międzynarodowy Dzień Lasów
Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało 21 marca Międzynarodowym Dniem Lasów w 2012 roku (A/RES/67/200); obchody koordynuje FAO.
- 21mar
Światowy Dzień Lodowców
Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/77/158; w 2026 roku UNESCO obchodziło go w Paryżu, zamykając Międzynarodowy Rok Ochrony Lodowców 2025.
- 22mar
Światowy Dzień Wody
Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/47/193 z 22 grudnia 1992 roku, po Szczycie Ziemi w Rio. Hasło i kampanię co roku ustala UN-Water; w 2026 roku tematem była woda i równość płci.
- 30mar
Międzynarodowy Dzień Zero Waste
Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało go 14 grudnia 2022 roku. Według ONZ co roku wyrzuca się około miliarda ton jadalnej żywności, a bez zmian ilość odpadów komunalnych może wzrosnąć do 3,8 mld ton rocznie w 2050 roku.
Kwiecień
2 święta- 22kwi
Dzień Ziemi
Zapoczątkował go w 1970 roku amerykański senator Gaylord Nelson; pierwszy Dzień Ziemi wyprowadził na ulice 20 mln Amerykanów. W 2009 roku ONZ ogłosiła 22 kwietnia Międzynarodowym Dniem Matki Ziemi.
- 26kwi
Międzynarodowy Dzień Pamięci o Katastrofie w Czarnobylu
Radioaktywna chmura objęła duże obszary dzisiejszej Białorusi, Ukrainy i Rosji; na promieniowanie narażonych było blisko 8,4 mln ludzi. Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło dzień 8 grudnia 2016 roku.
Maj
9 świąt- 10maj
Międzynarodowy Dzień Arganii
Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało 10 maja Międzynarodowym Dniem Arganii w 2021 r.; rezolucję zgłosiło Maroko, poparło ją jako współwnioskodawcy 113 państw i przyjęto ją w drodze konsensusu.
- 11maj
Dzień bez Śmiecenia
Pomysł wypracowała młodzież z kilkunastu krajów w programie „Europejski Eko-Parlament Młodzieży”; w Polsce akcję koordynuje Rekopol i obchodzi się ją 11 maja od 2007 r. Data nawiązuje do dnia, w którym zaczął działać polski system gospodarki odpadami opakowaniowymi.
- 12maj
Zimni ogrodnicy
To realne zjawisko meteorologiczne Europy Środkowo-Wschodniej: po wyżu napływa zimne powietrze polarne. Analiza danych z lat 1881–1980 Obserwatorium Astronomicznego UJ wykazała istotne ochłodzenia w okresie 1–25 maja w 95 latach na 100, z największym prawdopodobieństwem (34%) między 10 a 17 maja.
- 12maj
Międzynarodowy Dzień Zdrowia Roślin
Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/76/256; obchody prowadzi FAO.
- 15maj
Dzień Polskiej Niezapominajki
Akcję zapoczątkował 15 maja 2002 r. Andrzej Zalewski, redaktor Programu 1 Polskiego Radia i autor „Ekoradia” – trochę na przekór walentynkom. Niezapominajka ma przypominać o ochronie polskiej przyrody i różnorodności biologicznej.
- 20maj
Światowy Dzień Pszczół
Zgromadzenie Ogólne ONZ jednogłośnie ustanowiło go w 2017 r. z inicjatywy Słowenii; data to urodziny Antona Janšy (20 maja 1734). Według FAO ok. 75% upraw dających owoce i nasiona zależy choć częściowo od zapylaczy.
- 20maj
Europejski Dzień Morza
Deklarację ustanawiającą Europejski Dzień Morza podpisali w Strasburgu 20 maja 2008 r. przewodniczący Komisji José Manuel Barroso, Rady – Janez Janša i Parlamentu Europejskiego – Hans-Gert Pöttering.
- 22maj
Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej
Zgromadzenie Ogólne ONZ przeniosło go na 22 maja rezolucją 55/201 z grudnia 2000 roku, na pamiątkę przyjęcia 22 maja 1992 roku w Nairobi tekstu Konwencji o różnorodności biologicznej. Wcześniej obchodzono go 29 grudnia, ale termin w okresie świątecznym utrudniał obchody.
- 24maj
Europejski Dzień Parków Narodowych
Ustanowiła go w 1999 roku Federacja EUROPARC. Upamiętnia utworzenie w 1909 roku w Szwecji pierwszych w Europie parków narodowych — od razu dziewięciu, w tym Sarek.
Czerwiec
7 świąt- 5cze
Światowy Dzień Środowiska
Dzień ONZ ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne w 1972 roku (rezolucja 2994 (XXVII)), obchodzony 5 czerwca od 1973 roku. Prowadzi go Program Środowiskowy ONZ (UNEP); w 2026 roku gospodarzem był Azerbejdżan.
- 5cze
Międzynarodowy Dzień Walki z Nielegalnymi, Nieraportowanymi i Nieuregulowanymi Połowami
Pomysł zgłosiła FAO, a Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło dzień w grudniu 2017 roku. Data to rocznica wejścia w życie 5 czerwca 2016 roku Porozumienia o środkach państwa portu, pierwszego wiążącego traktatu wymierzonego w nielegalne połowy.
- 8cze
Światowy Dzień Oceanów
Pomysł zgłoszono na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 r.; ONZ oficjalnie uznała dzień w 2008 r. (rezolucja A/RES/63/111). Tego dnia muzea i oceanaria często przygotowują wystawy o oceanach.
- 15cze
Światowy Dzień Wiatru
Zaczął się w 2007 r. jako europejski Dzień Wiatru organizowany przez EWEA (18 krajów, ok. 35 tys. uczestników); od 2009 r., wspólnie z GWEC, ma zasięg światowy. W 2012 r. odbyło się ok. 250 wydarzeń.
- 17cze
Światowy Dzień Walki z Pustynnieniem i Suszą
Konwencję ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia przyjęto w Paryżu 17 czerwca 1994 r.; Polska przystąpiła do niej w 2001 r. Od 2019 r. dzień nosi skróconą nazwę Desertification and Drought Day.
- 22cze
Światowy Dzień Lasów Deszczowych
Ustanowiony w 2017 r. przez amerykańską organizację Rainforest Partnership, która prowadzi go jako program „World Rainforest Day”.
- 29cze
Międzynarodowy Dzień Tropików
Ustanowiony w 2016 r. rezolucją A/RES/70/267 w rocznicę publikacji raportu „State of the Tropics”, przygotowanego przez 12 tropikalnych instytucji badawczych.
Lipiec
1 święto- 26lip
Międzynarodowy Dzień Ochrony Ekosystemu Namorzynów
Ustanowiła go Konferencja Generalna UNESCO w 2015 roku, pierwsze obchody odbyły się w lipcu 2016 roku. Według UNESCO niektóre kraje straciły w latach 1980–2005 ponad 40% namorzynów.
Sierpień
1 święto- 27sie
Światowy Dzień Jezior
Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło 27 sierpnia Światowym Dniem Jezior rezolucją 79/142.
Wrzesień
5 świąt- 7wrz
Międzynarodowy Dzień Czystego Powietrza dla Błękitnego Nieba
Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło go w 2019 roku (rezolucja A/RES/74/212), a pierwsze obchody odbyły się 7 września 2020 roku pod hasłem „Clean Air For All”.
- 13wrz
Międzynarodowy Dzień Jaskiń i Krasu
Proklamowany przez Konferencję Generalną UNESCO. Krajobrazy krasowe zajmują blisko jedną czwartą powierzchni lądów i dostarczają wody pitnej ponad miliardowi ludzi; pierwsze obchody odbywają się 10–13 września 2026 roku w Postojnej w Słowenii.
- 16wrz
Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej
Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało go w 1994 roku (rezolucja 49/114) w rocznicę podpisania protokołu montrealskiego 16 września 1987 roku. Wcześniej, 22 marca 1985 roku, 28 państw podpisało konwencję wiedeńską o ochronie warstwy ozonowej.
- 20wrz
Światowy Dzień Sprzątania Świata
8 grudnia 2023 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ jednogłośnie przyjęło rezolucję 78/122, ustanawiając 20 września Światowym Dniem Sprzątania. Rezolucja zachęca państwa, organizacje i obywateli do akcji sprzątania wspierających zrównoważony rozwój.
- 22wrz
Europejski Dzień bez Samochodu
Ostatni dzień Europejskiego Tygodnia Mobilności (16–22 września), kampanii Komisji Europejskiej od 2002 roku. Wyrósł z francuskiej akcji „En ville, sans ma voiture?” z 22 września 1998 roku.
Październik
2 święta- 6paź
Międzynarodowy Dzień Georóżnorodności
Proklamowały go 22 listopada 2021 roku 193 państwa członkowskie na Konferencji Generalnej UNESCO (decyzja 41 C/38).
- 10paź
Święto Drzewa
Program Klubu Gaja trwa od 2003 roku; każda edycja startuje 10 października inauguracją w Warszawie. Licznik programu pokazuje blisko 1,1 mln posadzonych drzew i krzewów.
Listopad
5 świąt- 5lis
Światowy Dzień Świadomości Tsunami
Celem dnia jest szerzenie wiedzy o zagrożeniu tsunami, systemach wczesnego ostrzegania i ewakuacji. Pomysł wyszedł od Japonii, która po wielu doświadczeniach z tsunami zbudowała dużą wiedzę o ostrzeganiu i odbudowie.
- 6lis
Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Wyzyskowi Środowiska Naturalnego podczas Wojen i Konfliktów Zbrojnych
Dzień zwraca uwagę na niszczenie przyrody i zasobów naturalnych w czasie wojen oraz na rolę zdrowych ekosystemów w zapobieganiu konfliktom. W 2016 r. Zgromadzenie ONZ ds. Środowiska przyjęło w tej sprawie rezolucję UNEP/EA.2/Res.15.
- 19lis
Światowy Dzień Toalet
Według ONZ 3,4 mld ludzi, czyli 4 na 10, nadal nie ma dostępu do bezpiecznej toalety. Święto zapoczątkowała singapurska World Toilet Organization założona w 2001 r. przez Jacka Sima; dziś obchody koordynuje UN-Water.
- 26lis
Światowy Dzień Zrównoważonego Transportu
Według ONZ przesiadka z samochodu do transportu publicznego może zmniejszyć emisję o 2,2 t CO₂ rocznie na osobę. Zgromadzenie Ogólne ogłosiło też pierwszą Dekadę Zrównoważonego Transportu, rozpoczętą w 2026 r.
- 28lis
Dzień bez Kupowania (Buy Nothing Day)
Akcję wymyślił artysta Ted Dave, a wypromował kanadyjski magazyn Adbusters; w 2001 r. obchodzono ją w ponad 35 krajach. Uczestnicy przez dobę nic nie kupują, część oddaje w zamian ciepłą odzież potrzebującym.
Sobota po Black Friday (w Europie)2026: 28 listopada2027: 27 listopada
Grudzień
2 święta- 5gru
Światowy Dzień Gleby
Zaproponowany w 2002 r. przez Międzynarodową Unię Gleboznawczą (IUSS), ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w grudniu 2013 r. Data honoruje urodziny króla Tajlandii Bhumibola Adulyadeja, który wspierał ochronę gleb.
- 11gru
Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich
Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002 r. (rezolucja 57/245) na zakończenie Międzynarodowego Roku Gór; pierwsze obchody, koordynowane przez FAO, odbyły się w 2003 r.
Nic nie pasuje do tych filtrów.
Daty świąt ruchomych podajemy dla najbliższego wystąpienia. Brakuje święta? Zgłoś je ze źródłem.