Ekologia i przyroda dla dzieci

Światowy Dzień Środowiska

5 czerwca ONZ obchodzi Światowy Dzień Środowiska, ustanowiony w 1972 roku po konferencji w Sztokholmie i świętowany od 1973 roku. Co roku inny kraj gospodarzem i inny temat; w 2026 roku był to Azerbejdżan i zmiany klimatu.

5 czerwca, co roku

W 2027 r.: sobota · za 219 dni

Oficjalne · Zgromadzenie Ogólne ONZ, 1972

HistoriaSkąd się wzięło

5–16 czerwca 1972 roku w Sztokholmie obradowała Konferencja ONZ w sprawie Środowiska Człowieka, pierwszy światowy szczyt poświęcony środowisku.[2][3] Konferencja doprowadziła do powstania Programu Środowiskowego ONZ (UNEP).[4] W tym samym roku Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją 2994 (XXVII) ustanowiło Światowy Dzień Środowiska, a pierwszy raz obchodzono go 5 czerwca 1973 roku.[2][5]

Pierwsze hasło brzmiało „Only One Earth”, czyli „Mamy tylko jedną Ziemię”.[3] Wróciło w 2022 roku, na 50-lecie konferencji sztokholmskiej, gdy gospodarzem obchodów znów była Szwecja.[2]

Oś czasu: 1972 Konferencja w Sztokholmie, 1973 Pierwsze obchody, 2022 50 lat po Sztokholmie, 2025 Koniec z plastikiem, 2026 Zmiany klimatu1 rok49 lat3 lata1 rok1972Konferencja wSztokholmie5–16 czerwca; ONZustanawia dzień1973Pierwszeobchodyhasło „Only OneEarth”202250 lat poSztokholmiegospodarz: Szwecja2025Koniec zplastikiemgospodarz: KoreaPołudniowa2026Zmiany klimatugospodarz:AzerbejdżanOś czasu: 1972 Konferencja w Sztokholmie, 1973 Pierwsze obchody, 2022 50 lat po Sztokholmie, 2025 Koniec z plastikiem, 2026 Zmiany klimatu1 rok49 lat3 lata1 rok19721973202220252026Konferencja w Sztokholmie5–16 czerwca; ONZ ustanawiadzieńPierwsze obchodyhasło „Only One Earth”50 lat po Sztokholmiegospodarz: SzwecjaKoniec z plastikiemgospodarz: Korea PołudniowaZmiany klimatugospodarz: Azerbejdżan
Od 1972 do 2026 roku. Odstępy na osi nie są proporcjonalne do liczby lat; znak „//” oznacza długą przerwę.

IdeaO co w nim chodzi

Obchody prowadzi UNEP. To największa na świecie platforma kampanii na rzecz środowiska: co roku biorą w niej udział rządy, firmy, organizacje i miliony ludzi w ponad 150 krajach.[2] Każda edycja ma kraj gospodarza i jeden temat; w ostatnich latach były to m.in. zanieczyszczenie plastikiem (2023 i 2025) oraz odbudowa gleb i walka z pustynnieniem (2024, Arabia Saudyjska).[3]

W 2026 roku Światowy Dzień Środowiska dotyczył zmian klimatu, a gospodarzem był Azerbejdżan. Wydarzenia ONZ odbyły się w Baku, Nairobi i Nowym Jorku, a kampanię promowało m.in. taneczne wyzwanie w mediach społecznościowych.[1][6]

1973pierwsze obchody 5 czerwca
150+krajów bierze udział co roku
50 latminęło od Sztokholmu w 2022 roku

Dla dzieciW przedszkolu i szkole

Dla dzieci Wiek: 4–10 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.

01

Sprzątanie okolicy

Rękawiczki, worki w trzech kolorach i krótki spacer wokół przedszkola lub szkoły. Po powrocie segregujemy i liczymy, czego było najwięcej.

02

Ogród w słoiku

Rzeżucha albo fasola na wacie w słoiku po dżemie. Dzieci przez tydzień rysują, jak roślina rośnie.

03

Wyścig segregacji

Pudełka w kolorach pojemników i stos czystych odpadów. Drużyny na czas wrzucają je do właściwych pudełek, a potem sprawdzamy błędy.

04

Detektyw plastiku

Przez dzień zbieramy opakowania z drugiego śniadania i liczymy je. Co można było zastąpić pudełkiem lub bidonem?

PomysłyJak świętować

01

Policz swoje plastiki

Przez jeden dzień odkładaj każde jednorazowe opakowanie. Wieczorem wybierz trzy, które da się zastąpić od jutra.

02

Dzień bez samochodu

Do pracy i szkoły rowerem, pieszo albo komunikacją. Przy okazji sprawdź, ile czasu zajmuje ta trasa bez auta.

03

Posadź coś

Drzewo na działce, zioła na parapecie albo kwiaty dla zapylaczy na balkonie. Wybieraj gatunki rodzime.

04

Sprawdź, co robi ONZ

Na stronie kampanii UNEP jest mapa wydarzeń z całego świata. Możesz dopisać własne, choćby sprzątanie podwórka.

CiekawostkaPrawda czy mit

Sprawdź się

Pierwszy Światowy Dzień Środowiska obchodzono w 1972 roku, w czasie konferencji w Sztokholmie.

KrótkoPytania i odpowiedzi

Dlaczego Światowy Dzień Środowiska jest 5 czerwca?

5 czerwca 1972 roku rozpoczęła się w Sztokholmie Konferencja ONZ w sprawie Środowiska Człowieka, po której ustanowiono to święto.

Czy Dzień Środowiska to to samo co Dzień Ziemi?

Nie. Światowy Dzień Środowiska to dzień ONZ prowadzony przez UNEP, obchodzony 5 czerwca. Dzień Ziemi to osobne święto, obchodzone wiosną.

Kto był gospodarzem Światowego Dnia Środowiska 2026?

Azerbejdżan. Tematem edycji 2026 były zmiany klimatu.

BibliografiaŹródła

  1. Organizacja Narodów Zjednoczonych: „World Environment Day, 5 June”. un.org Dostęp: 28.10.2026↩
  2. UNEP – World Environment Day: „About – What is World Environment Day?”. worldenvironmentday.global Dostęp: 28.10.2026↩
  3. Wikipedia (en): „World Environment Day”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
  4. Wikipedia (pl): „Światowy Dzień Środowiska”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
  5. Organizacja Narodów Zjednoczonych: „International Days and Weeks”. un.org Dostęp: 28.10.2026↩
  6. UNEP: „World Environment Day 2026”. unep.org Dostęp: 28.10.2026↩

Tego samego dnia
5 czerwca świętujemy też

Cały 5 czerwca
Zwyczajowe· Wikipedia

Dzień Konstytucji Danii

5 czerwca podpisano zarówno pierwszą konstytucję Danii (1849), jak i obecną (1953). Dania nie ma oficjalnego święta narodowego i ten dzień pełni podobną rolę, choć formalnie nie jest dniem wolnym: od 1891 do 1975 roku przysługiwało pół dnia wolnego.

Bez osobnej strony
Oficjalne· un.org

Międzynarodowy Dzień Walki z Nielegalnymi, Nieraportowanymi i Nieuregulowanymi Połowami

Pomysł zgłosiła FAO, a Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło dzień w grudniu 2017 roku. Data to rocznica wejścia w życie 5 czerwca 2016 roku Porozumienia o środkach państwa portu, pierwszego wiążącego traktatu wymierzonego w nielegalne połowy.

Bez osobnej strony
Oficjalne· Wikipedia

Wspomnienie Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny

Pius XII ustanowił święto w 1944 r. na 22 sierpnia; Paweł VI w 1969 r. przeniósł je na sobotę po uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa (w 2026 r. – 13 czerwca).

Bez osobnej strony