Marzec – święta dzień po dniu

Martenica i Mărțișor

Bułgarzy 1 marca wręczają sobie martenice – czerwono-białe ozdoby z włóczki, które nosi się do zobaczenia pierwszego bociana lub kwitnącego drzewa; w Rumunii i Mołdawii ten sam zwyczaj to mărțișor („marczyk”). W 2017 r. praktyki związane z 1 marca w Bułgarii, Macedonii Północnej, Mołdawii i Rumunii wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Dzień Świętego Dawida

Wspomnienie św. Dawida, patrona Walii, przypada w rocznicę jego śmierci w 589 r.; obchodzone regularnie od kanonizacji w XII w. Walijczycy przypinają por lub żonkil, jedzą cawl i walijskie ciasteczka, a miasta (Cardiff, Swansea, Aberystwyth) organizują parady. Nie jest dniem wolnym od pracy.

Dzień Piwa w Islandii

Islandczycy w referendum z 1908 r. przegłosowali zakaz alkoholu, obowiązujący od 1 stycznia 1915 r. Wino i mocne alkohole stopniowo dopuszczono (1921, 1935), ale piwo powyżej 2,25% zakazane było aż do 1 marca 1989 r.; rocznicę świętuje się w barach jako Bjórdagurinn.

Dzień Zero Dyskryminacji

Obchodzony 1 marca od 2014 r.; kampanię zainaugurował dyrektor UNAIDS Michel Sidibé 27 lutego 2014 r. w Pekinie. Figuruje na liście dni ONZ; co roku UNAIDS ogłasza hasło (2026: „People first”).

Światowy Dzień Obrony Cywilnej

Ustanowiony w 1990 r. przez zgromadzenie ogólne Międzynarodowej Organizacji Obrony Cywilnej (ICDO). Upamiętnia wejście w życie konstytucji ICDO jako organizacji międzyrządowej w 1972 r.; ma przypominać o samoobronie i gotowości na katastrofy oraz doceniać krajowe służby ratownicze.

Światowy Dzień Świadomości Samookaleczeń

Oddolne (grassroots) wydarzenie organizacji zajmujących się samookaleczeniami, bez jednego udokumentowanego założyciela. Uczestnicy noszą pomarańczową wstążkę lub rysują motyla na nadgarstku; celem jest walka ze stereotypami i edukacja personelu medycznego.

Światowy Dzień Trawy Morskiej

Ustanowiony w maju 2022 r. rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/76/265. Według ONZ łąki traw morskich zajmują ok. 0,1% dna oceanów, a mogą magazynować do 18% węgla oceanicznego; tylko około jedna czwarta z nich leży w obszarach chronionych.

Samiljeol – Dzień Ruchu 1 Marca

Upamiętnia Ruch 1 Marca: 1 marca 1919 r. w Seulu publicznie odczytano koreańską deklarację niepodległości, a w kolejnych miesiącach odbyło się ok. 1500–1800 protestów z udziałem 0,8–2 mln osób. W Korei Południowej to święto państwowe.

Dzień Zwycięstwa pod Aduą

Upamiętnia zwycięstwo Etiopii nad wojskami włoskimi w bitwie pod Aduą (1 marca 1896 r. wg kalendarza gregoriańskiego); w Etiopii obchodzone jako dzień wolny, z paradami i uroczystościami na placu Menelika w Addis Abebie. Uznawane za symbol panafrykanizmu.

Światowy Dzień Dzikiej Przyrody

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło go 20 grudnia 2013 r.; data to rocznica przyjęcia konwencji CITES w 1973 r. Wcześniej, w marcu 2013 r., ten sam dzień zaproponowała konferencja stron CITES w Bangkoku z inicjatywy Tajlandii. Hasło 2026: rośliny lecznicze i aromatyczne.

Światowy Dzień Słuchu

WHO organizuje go co roku 3 marca, wybierając hasło i materiały edukacyjne (np. 2015 „Make listening safe”). Do 2015 r. akcja nosiła nazwę International Ear Care Day.

Hinamatsuri – Święto Lalek

Obchodzone 3 marca (nie jest dniem wolnym od pracy). Rodziny wystawiają lalki przedstawiające cesarza, cesarzową i dwór w strojach epoki Heian; dawniej nazywane świętem brzoskwini, bo przypadało na ich kwitnienie według kalendarza księżycowo-słonecznego.

Międzynarodowy Dzień Pisarzy

Źródła podają sprzeczne wersje: polskie media – że ustanowił go PEN Club w 1984 r., rumuńska agencja AGERPRES – że 48. kongres PEN (styczeń 1986 r.), a obchody 3 marca odbywają się od 1996 r. Nie dotarliśmy do dokumentu PEN International, który by to potwierdzał.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Dzień Wyzwolenia Bułgarii

Traktat z San Stefano (3 marca 1878 r.), kończący wojnę rosyjsko-turecką, zobowiązał Imperium Osmańskie do uznania odrodzonego państwa bułgarskiego. Jako Dzień Wyzwolenia obchodzony od 1888 r., dniem wolnym od pracy jest od 1990 r.; składa się wtedy wieńce m.in. pod pomnikiem na przełęczy Szipka.

Kaziuki – jarmark na św. Kazimierza

Tradycja jarmarku sięga XVII w. i kanonizacji królewicza Kazimierza Jagiellończyka (1602). W Wilnie jarmark odbywa się w niedzielę najbliższą 4 marca i w 2013 r. przyciągnął ok. 2000 kupców; w Polsce Kaziuki organizują m.in. Poznań, Szczecin, Białystok i Suwałki, zwykle w niedzielę po 4 marca.

Światowy Dzień Inżynierii dla Zrównoważonego Rozwoju

Ogłoszony przez Konferencję Generalną UNESCO 25 listopada 2019 r. na wniosek Światowej Federacji Organizacji Inżynierskich (WFEO). UNESCO wykorzystuje go do promowania inżynierii wśród młodzieży, zwłaszcza dziewcząt.

Światowy Dzień Otyłości

Pierwszy World Obesity Day odbył się w 2015 r.; w 2020 r. przeniesiono go z 11 października na 4 marca. Według organizatorów z otyłością żyje dziś ponad miliard ludzi, a do 2035 r. nadwagę lub otyłość może mieć połowa ludzkości.

Dzień Dentysty

Rządowy serwis Zielona Linia podaje, że 5 marca swoje święto obchodzą w Polsce stomatolodzy (w 2017 r. zawód wykonywało ponad 40 tys. lekarzy dentystów, w większości kobiet). Nie znaleźliśmy informacji, kto i kiedy ustanowił ten dzień.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Dzień Europejskiego Geodety i Geoinformacji

Pierwszy raz obchodzony 5 marca 2012 r. w Brukseli – dokładnie 500 lat po urodzinach Merkatora w Rupelmonde. Zainaugurowała go Rada Europejskich Geodetów (CLGE), a uroczystość przygotował belgijski związek geodetów.

Międzynarodowy Dzień Świadomości Rozbrojenia i Nieproliferacji

Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/77/51. ONZ wskazuje jako główne zagrożenia broń masowego rażenia, zwłaszcza jądrową, nielegalny handel bronią strzelecką i broń autonomiczną.

Europejski Dzień Logopedy

Europejska federacja logopedów CPLOL ogłosiła 6 marca 2004 r. pierwszym Europejskim Dniem Logopedii; data to rocznica podpisania w Paryżu karty założycielskiej CPLOL (1988). W Polsce obchodzony od 2007 r..

Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych

Ustanowiony 10 maja 2012 r. przez Parlament Europejski z inicjatywy włoskiego komitetu Gariwo. 6 marca to rocznica śmierci Mosze Bejskiego (ur. 1921 w Działoszycach), inicjatora Ogrodu Sprawiedliwych w Jerozolimie. W Polsce wystawy o polskich Sprawiedliwych przygotowuje m.in. Muzeum Historii Żydów Polskich z MSZ.

Dzień Niepodległości Ghany

6 marca 1957 r. Kwame Nkrumah ogłosił niepodległość Ghany – pierwszego kraju Afryki Subsaharyjskiej, który wyzwolił się spod europejskich rządów kolonialnych. Dzień jest świętem państwowym.

Dzień Nauczyciela w Albanii

Upamiętnia otwarcie 7 marca 1887 r. pierwszej szkoły, w której lekcje prowadzono w języku albańskim.

Id al-Fitr

Zaczyna się wspólną modlitwą, po której odwiedza się krewnych, wręcza prezenty i wspólnie je. Data zależy od obserwacji księżyca, więc w poszczególnych krajach może się różnić o dzień; w 2027 roku przypada ok. 9–11 marca.

Dzień Statystyki Polskiej

Ustanowiony uchwałą przyjętą 2 grudnia 2008 r. przez Polskie Towarzystwo Statystyczne, Komitet Statystyki i Ekonometrii PAN i Prezesa GUS. Upamiętnia pierwszy spis powszechny uchwalony przez Sejm Czteroletni 9 marca 1789 r.; pierwsze obchody odbyły się 9 marca 2009 r. w Sejmie pod hasłem „Dobre Spisy dla Dobrego Państwa”.

Dzień Mężczyzn (10 marca)

W Polsce składa się 10 marca życzenia mężczyznom, ale historia tego zwyczaju „nie jest jednoznaczna”; jedna z hipotez wiąże datę ze wspomnieniem 40 męczenników z Sebasty – rzymskich żołnierzy. To inne święto niż Międzynarodowy Dzień Mężczyzn (19 listopada), zapoczątkowany w 1999 r. w Trynidadzie i Tobago.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Dzień Mario

Nintendo oficjalnie obchodzi go od 2016 r., promując gry z Mario i organizując wydarzenia; w 2018 r. Mario pojawił się z tej okazji w Mapach Google. Nazwa wzięła się z gry słów: skrót „Mar 10” przypomina imię Mario.

Międzynarodowy Dzień Kobiet Sędziów

Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/75/274. ONZ zwraca uwagę, że kobiety wciąż rzadko zajmują kierownicze stanowiska w sądach, a ich obecność wzmacnia legitymację wymiaru sprawiedliwości.

Rocznica powstania tybetańskiego

Upamiętnia powstanie z 10 marca 1959 r. i Dzień Powstania Kobiet z 12 marca 1959 r.; po stłumieniu rewolty Dalajlama XIV 19 marca 1959 r. uciekł do Indii. W rocznicę w 2008 r. w Lhasie wybuchły zamieszki po aresztowaniu protestujących mnichów.

Dzień Odrodzenia Niepodległości Litwy

11 marca 1990 roku Rada Najwyższa Litwy uchwaliła akt przywracający niepodległe państwo litewskie, anektowane przez ZSRR w czerwcu 1940 roku. Litwa jako pierwsza z 15 republik radzieckich ogłosiła wtedy niepodległość.

Światowy Dzień Nerek

Wspólna inicjatywa Międzynarodowego Towarzystwa Nefrologicznego (ISN) i Międzynarodowej Federacji Fundacji Nerkowych (IFKF). W 2006 roku uczestniczyło w niej 66 krajów, dwa lata później 88; w 2026 roku obchodzono 20-lecie kampanii.

Dzień Matematyki

Zainicjowało ją 12 marca 2014 roku Stowarzyszenie Doskonalenia i Rozwoju 4improve. W pierwszej edycji wzięło udział 100 szkół, w 2018 roku ponad 2000. Nie mylić z Międzynarodowym Dniem Matematyki UNESCO (14 marca).

Gregorianki

Zwyczaj powstał w XV wieku w Alzacji: tego dnia żegnano absolwentów i witano pierwszoklasistów, a „biskup żakowski” wygłaszał komiczne kazanie. W Polsce gregorianki przyjęły się w XVI wieku i zanikły z końcem XIX wieku.

Święto Niepodległości Mauritiusa

Mauritius ogłosił niepodległość 12 marca 1968 roku, a dokładnie 24 lata później, 12 marca 1992 roku, został republiką w ramach Wspólnoty Narodów.

Światowy Dzień Przeciwko Cyberzenzurze

Obchodzony 12 marca, by przypominać, jak rządy ograniczają wolność słowa w sieci. W latach 2010–2014 Reporterzy bez Granic przyznawali tego dnia nagrodę Netizen Prize, a w latach 2006–2014 publikowali listę „Wrogów internetu”.

Kasuga Matsuri

Według tradycji pochodzi z IX wieku (panowanie cesarza Montoku). Dawniej odbywało się w pierwszy dzień małpy (saru) 2. i 11. miesiąca, stąd zachodnie przezwisko „święto małpy”; od 1886 roku zawsze 13 marca.

Dzień Słonia Tajlandzkiego

Rząd Tajlandii ogłosił 13 marca Dniem Słonia 26 maja 1998 roku. Data upamiętnia uznanie białego słonia za narodowe zwierzę Tajlandii 13 marca 1963 roku; liczba dzikich słoni w kraju spadła w ciągu stulecia ze 100 tys. do 2–3 tys.

Biały Dzień

W Japonii walentynkowe prezenty dają kobiety, a w Biały Dzień odwzajemniają się mężczyźni. Święto zapoczątkowało w 1978 roku japońskie stowarzyszenie producentów słodyczy; początkowo prezentem były pianki, później biała czekolada, kwiaty i biżuteria.

Międzynarodowy Dzień Akcji na rzecz Rzek

Decyzję o jego ustanowieniu podjęło międzynarodowe zgromadzenie w Kurytybie (Brazylia) w marcu 1997 roku; od 1998 roku obchodzony na całym świecie, także pod nazwą Międzynarodowego Dnia Akcji przeciw Tamom i na rzecz Rzek, Wody i Życia.

Dzień Języka Estońskiego

Obchodzony od 1996 roku 14 marca, w rocznicę urodzin Kristjana Jaaka Petersona, jednego z pierwszych poetów piszących po estońsku. Pomysł zgłosił parlamentowi w 1995 roku nauczyciel Meinhard Laks, zbierając podpisy w obronie języka.

Idy marcowe

Rzymianie liczyli dni od trzech stałych punktów miesiąca; idy wypadały 13. dnia, a w marcu, maju, lipcu i październiku – 15. W idy marcowe 44 roku p.n.e. zamordowano Juliusza Cezara, co stało się punktem zwrotnym w dziejach Rzymu.

Światowy Dzień Praw Konsumenta

Organizacje konsumenckie obchodzą je od 15 marca 1983 roku z inicjatywy Anwara Fazala z Consumers International. Hasło 2026 roku brzmiało „Safe Products, Confident Consumers” – bezpieczne produkty, pewni konsumenci.

Rocznica Rewolucji 1848 roku na Węgrzech

Konstytucja Węgier wymienia 15 marca jako jedno z trzech świąt narodowych, na pamiątkę rewolucji i walki o niepodległość 1848 roku. Węgrzy przypinają wtedy kokardy w barwach narodowych i recytują „Pieśń narodową” (Nemzeti dal). Kilka dni później, 23 marca, przypada Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej.

Międzynarodowy Dzień Walki z Islamofobią

Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło w 2022 roku rezolucję A/RES/76/254, zgłoszoną przez 60 państw Organizacji Współpracy Islamskiej. Data 15 marca to rocznica zamachu na meczety w Christchurch w Nowej Zelandii w 2019 roku.

Dzień Przemytników Książek

W latach 1864–1904 władze rosyjskie zakazały druku po litewsku alfabetem łacińskim; knygnešiai przemycali takie książki zza granicy, nawet z USA. Data 16 marca to rocznica urodzin Jurgisa Bielinisa (1846), twórcy tajnej sieci kolportażu.

Dzień Świętego Urho

Postać św. Urho wymyślił w 1956 roku Richard Mattson, pracownik domu towarowego w Virginii w Minnesocie, gdy kolega zapytał, dlaczego Finowie nie mają świętego takiego jak irlandzki Patryk. Urho obchodzi się 16 marca, w przeddzień św. Patryka.

Światowy Dzień Pracy Socjalnej

Inicjatywę zatwierdziło zgromadzenie IFSW w Adelajdzie w 2004 roku, a pierwsze obchody odbyły się w 2007 roku pod hasłem „Social Work – Making a World of Difference”. W Polsce osobno obchodzi się Dzień Pracownika Socjalnego (21 listopada).

Dzień Pamięci Męczenników i Zwycięstwa pod Çanakkale

Tego dnia w 1915 roku flota brytyjsko-francuska próbowała przełamać obronę Dardaneli; o porażce aliantów przesądziła linia min postawiona nocą przez osmański stawiacz min Nusret. Główne uroczystości odbywają się w Çanakkale z udziałem władz państwa; nie jest to dzień wolny od pracy.

Uroczystość Świętego Józefa

Dzień 19 marca poświęcano św. Józefowi w zachodnich kalendarzach już w X wieku, w Rzymie od 1479 roku, a w 1570 roku Pius V rozciągnął święto na cały obrządek rzymski. W kilku krajach katolickich, m.in. w Hiszpanii, Portugalii, Chorwacji i we Włoszech, to Dzień Ojca.

Dzień Jedności Kaszubów

W bulli z 1238 roku papież nazwał księcia szczecińskiego „księciem Kaszub” (duce Cassubie). Pierwszy Dzień Jedności Kaszubów odbył się w 2004 roku w Gdańsku; tradycją są kiermasze, wystawy i turniej w kaszubską „Baśkę”.

Las Fallas

Główne dni trwają od 15 do 19 marca, a pirotechniczna mascletà odbywa się codziennie od 1 do 19 marca. Każda dzielnica przez cały rok buduje własną figurę. W 2016 roku Fallas wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO.

Dzień Minny Canth i Dzień Równości

Minna Canth, pierwsza wielka fińskojęzyczna dramatopisarka, pisała o prawach kobiet. W 2003 roku fińskie ministerstwo spraw wewnętrznych nakazało instytucjom państwowym wywieszać tego dnia flagi.

Światowy Dzień Snu

Organizowany od 2008 roku przez World Sleep Society; pierwszy odbył się 14 marca 2008 roku. Przypomina o znaczeniu snu dla zdrowia i o skali zaburzeń snu.

Międzynarodowy Dzień Szczęścia

Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało go rezolucją 66/281 z 12 lipca 2012 roku. W okolicach tego dnia publikowany jest World Happiness Report z rankingiem krajów według zadowolenia z życia.

Międzynarodowy Dzień Frankofonii

Ustanowione w 1988 roku, upamiętnia podpisanie konwencji z Niamey (Niger) 20 marca 1970 roku, która powołała Agencję Współpracy Kulturalnej i Technicznej – poprzedniczkę Organizacji Frankofonii. Po francusku mówi ponad 369 mln ludzi.

Światowy Dzień Wróbla

Zapoczątkowany w 2010 roku przez indyjskie Nature Forever Society, założone przez Mohammeda Dilawara, i francuską Eco-Sys Action Foundation. Ma zwracać uwagę na zagrożenia dla wróbli w miastach.

Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej

FDI World Dental Federation zainaugurowała dzień 20 marca 2013 roku; każdego roku rozpoczyna on całoroczną kampanię z własnym hasłem. Według organizatorów w 2026 roku do akcji włączyło się 220 krajów.

Światowy Dzień Teatru dla Dzieci i Młodzieży

Ustanowione przez ASSITEJ, Międzynarodowe Stowarzyszenie Teatrów dla Dzieci i Młodzieży, założone w 1965 roku i skupiające ponad 80 ośrodków krajowych. Co roku ASSITEJ publikuje orędzie i zestaw materiałów do obchodów.

Święto Niepodległości Tunezji

Niepodległość była efektem negocjacji z Francją prowadzonych w latach 1952–1956 przez ruch narodowy Habiba Burgiby, który został pierwszym premierem Królestwa Tunezji.

Dzień Języka Francuskiego w ONZ

Dni języków ONZ wprowadzono w 2010 roku, by promować wielojęzyczność i równe traktowanie sześciu języków oficjalnych. Dla francuskiego wybrano 20 marca, Międzynarodowy Dzień Frankofonii.

Godzina dla Ziemi

Zaczęła się w 2007 roku w Sydney. Zwykle wypada w ostatnią sobotę marca, ale gdy ta przypada w Wielką Sobotę, akcję przesuwa się o tydzień wcześniej; w 2026 roku odbyła się 28 marca.

Równonoc wiosenna

Równonoc marcowa wypada między 19 a 21 marca; dzień i noc trwają wtedy prawie tyle samo. Według USNO: 20.03.2026 o 14:46 UTC, 20.03.2027 o 20:25 UTC, 20.03.2028 o 02:17 UTC.

Topienie Marzanny

Dawniej obrzęd odbywał się w czwartą niedzielę Wielkiego Postu; z pierwszym dniem kalendarzowej wiosny, 21 marca, związano go dopiero w XX wieku. Już w 1420 roku synod poznański próbował go zakazać.

Światowy Dzień Zespołu Downa

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło go w grudniu 2011 roku rezolucją A/RES/66/149; obchodzony co roku od 2012.

Światowy Dzień Poezji

UNESCO przyjęło 21 marca jako Światowy Dzień Poezji na 30. sesji Konferencji Generalnej w Paryżu w 1999 roku.

Międzynarodowy Dzień Lasów

Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało 21 marca Międzynarodowym Dniem Lasów w 2012 roku (A/RES/67/200); obchody koordynuje FAO.

Niedziela Palmowa

Święto ruchome, które może wypaść między 15 marca a 18 kwietnia; w 2026 roku przypada 29 marca. Ludowo nazywana też Kwietną albo Wierzbną.

Światowy Dzień Lalkarstwa

Od 2003 roku krajowe ośrodki UNIMA i teatry lalek organizują 21 marca spektakle i spotkania promujące sztukę lalkarską.

Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową

W Sharpeville w RPA policja otworzyła ogień do pokojowego protestu przeciw apartheidowskim przepisom paszportowym, zabijając 69 osób. Dzień ustanowiło Zgromadzenie Ogólne ONZ (A/RES/2142 (XXI)).

Nouruz

Święto o ponad 3000-letnich korzeniach sięgających zaratusztrianizmu. Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło 21 marca Międzynarodowym Dniem Nouruz w 2010 roku (A/RES/64/253).

Światowy Dzień Lodowców

Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/77/158; w 2026 roku UNESCO obchodziło go w Paryżu, zamykając Międzynarodowy Rok Ochrony Lodowców 2025.

Holi – Święto Kolorów

Trwa noc i dzień, od wieczoru pełni księżyca w miesiącu phalguna; upamiętnia miłość Radhy i Kryszny oraz zwycięstwo Wisznu (jako Narasimhy) nad Hiranjakaśipu. W 2026 r. główny dzień wypadł 4 marca (w części stanów Indii 3 marca), w 2027 r. wypada 22 marca.

Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej

Parlament Węgier przyjął deklarację 12 marca 2007 roku jednomyślnie, a Sejm RP podjął uchwałę przez aklamację 16 marca 2007 roku. Co roku główne obchody odbywają się na przemian w Polsce i na Węgrzech z udziałem prezydentów.

Światowy Dzień Meteorologii

Obchody organizuje WMO, wyspecjalizowana agenda ONZ; dzień przypomina o pracy krajowych służb meteorologicznych i hydrologicznych.

Dzień Pakistanu

Rezolucja lahorska Ligi Muzułmańskiej z 1940 roku dała początek ruchowi na rzecz Pakistanu, a konstytucja z 1956 roku przekształciła dominium w republikę. Główne obchody to parada wojskowa.

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Ustanowione ustawą z 6 marca 2018 roku z inicjatywy Prezydenta RP. 24 marca 1944 roku niemieccy żandarmi rozstrzelali Józefa i Wiktorię Ulmów, ich sześcioro dzieci oraz ośmioro ukrywanych Żydów.

Światowy Dzień Gruźlicy

Dzień WHO przypominający o zdrowotnych, społecznych i ekonomicznych skutkach gruźlicy, wciąż jednej z najgroźniejszych chorób zakaźnych.

Narodowy Dzień Życia

Według uchwały ma skłaniać do refleksji nad odpowiedzialnością państwa i społeczeństwa za ochronę życia ludzkiego, szczególnie ludzi najsłabszych.

Międzynarodowy Dzień Prawa do Prawdy dotyczącej Poważnych Naruszeń Praw Człowieka i Godności Ofiar

Romero publicznie piętnował łamanie praw człowieka wobec najsłabszych. Dzień ustanowiło Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją A/RES/65/196 w 2010 roku.

Zwiastowanie Pańskie

Przypada dziewięć miesięcy przed Bożym Narodzeniem. Do zwiastowania nawiązują modlitwy „Zdrowaś Maryjo” i „Anioł Pański”.

Dzień Gofra

Szwedzkie Vårfrudagen („dzień Naszej Pani”, czyli Zwiastowanie) w szybkiej mowie przypomina våffeldagen („dzień gofra”) i z czasem święto zamieniło się w okazję do jedzenia gofrów. Obchodzi się je w Szwecji, Norwegii i Danii, a coraz częściej także w kawiarniach innych krajów.

Dzień Czytania Tolkiena

Pomysł zgłosił Sean Kirst, felietonista „The Post-Standard” z Syracuse, a w 2003 roku dzień zainicjowało Tolkien Society. Lokalne grupy organizują wtedy wspólne czytania.

Dzień Świętości Życia

Nawiązuje do encykliki Jana Pawła II „Evangelium vitae” z 25 marca 1995 roku, w której papież zaproponował coroczne obchodzenie Dnia Życia w każdym kraju.

Święto Niepodległości Grecji

Obchody łączą się z uroczystością Zwiastowania. Główną uroczystością jest parada wojskowa w Atenach, dzień wcześniej odbywają się szkolne obchody w całym kraju.

Wielki Czwartek

Msza wieczorna przypomina Ostatnią Wieczerzę, a wraz z nią kończy się Wielki Post. Nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, ale tego dnia zaczyna się szkolna wiosenna przerwa świąteczna; w 2026 roku przypada 2 kwietnia.

Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Niewolnictwa i Transatlantyckiego Handlu Niewolnikami

Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ; w 2007 roku rezolucją 62/122 ONZ powołała też program edukacyjny o historii i skutkach handlu niewolnikami.

Purple Day – Dzień Świadomości Epilepsji

Purple Day zapoczątkowała w 2008 roku Kanadyjka Cassidy Megan wraz z Epilepsy Association of the Maritimes. Akcja ma szerzyć wiedzę o padaczce i zmniejszać stygmatyzację chorych.

Dzień Modlitw za Więźniów

O ustanowienie dnia wystąpiło Bractwo Więzienne ks. Jana Sikorskiego i naczelny kapelan więziennictwa ks. Paweł Wojtas; biskupi zdecydowali na zebraniu plenarnym 10–11 marca 2009 roku.

Święto Niepodległości Bangladeszu

Deklarację ogłoszono we wczesnych godzinach 26 marca 1971 roku, po rozpoczęciu przez armię pakistańską operacji „Searchlight”.

Wielki Piątek

Liturgia Męki Pańskiej z adoracją Krzyża; w całym Kościele dzień pokuty z obowiązkiem postu i wstrzemięźliwości. Nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy; w kilku parafiach od tego dnia przy Grobie Pańskim wartę pełnią „Turki”.

Wielka Sobota

Kościół nie sprawuje tego dnia Mszy, a po zapadnięciu nocy zaczyna się Wigilia Paschalna. W polskiej tradycji to dzień malowania pisanek i święcenia koszyków z jajkami, chlebem, solą, wędliną i chrzanem; nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

Dzień Nauczyciela w Czechach i na Słowacji

W Czechach tego dnia ogłasza się zwycięzcę ankiety Zlatý Ámos na najlepszego nauczyciela, wybieranego przez uczniów.

Międzynarodowy Dzień Zero Waste

Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało go 14 grudnia 2022 roku. Według ONZ co roku wyrzuca się około miliarda ton jadalnej żywności, a bez zmian ilość odpadów komunalnych może wzrosnąć do 3,8 mld ton rocznie w 2050 roku.

Światowy Dzień Choroby Afektywnej Dwubiegunowej

Inicjatywa International Society for Bipolar Disorders (ISBD) z azjatycką siecią ANBD i fundacją IBPF. Data nawiązuje do van Gogha, u którego po śmierci rozpoznano prawdopodobnie tę chorobę.

Dzień Ziemi (Palestyna)

Protest dotyczył planu przejęcia przez państwo izraelskie ok. 20 tys. dunamów ziemi między Sachninem a Arrabą. Nie mylić z międzynarodowym Dniem Ziemi 22 kwietnia.

Światowy Dzień Kopii Zapasowej

Akcję zapoczątkował w 2011 roku Ismail Jadun, zainspirowany wpisem na Reddicie użytkownika, który stracił dysk bez kopii. Dziś promują ją firmy technologiczne i media.

Międzynarodowy Dzień Widoczności Osób Transpłciowych

Pierwszy raz obchodzony 31 marca 2009 roku; dziś koordynuje go amerykańska organizacja Trans Student Educational Resources.

Dzień Wolności (Malta)

Po raz pierwszy od tysiąca lat Malta przestała być bazą wojskową obcego mocarstwa. Główne uroczystości odbywają się przy pomniku w Birgu i pomniku wojennym we Florianie.