HistoriaSkąd się wzięło
Dzień Świętego Patryka (irl. Lá Fhéile Pádraig) przypada 17 marca, w tradycyjną datę śmierci św. Patryka (ok. 385–461), głównego patrona Irlandii. Jako chrześcijańskie święto ustanowiono go na początku XVII wieku; obchodzą go katolicy, anglikanie (zwłaszcza Kościół Irlandii), prawosławni i luteranie. Upamiętnia przyjście chrześcijaństwa do Irlandii, a szerzej – irlandzką kulturę.[1]
Patryk nie był Irlandczykiem. Według przypisywanej mu „Spowiedzi” urodził się w rzymskiej Brytanii w zamożnej chrześcijańskiej rodzinie, w wieku 16 lat został porwany przez irlandzkich najeźdźców i przez sześć lat pasał owce jako niewolnik. Po ucieczce został księdzem, wrócił do Irlandii jako misjonarz i – według tradycji – zmarł 17 marca, a pochowano go w Downpatrick.[1]
Parady narodziły się nie w Irlandii, tylko wśród emigrantów w Ameryce Północnej w XVIII wieku; na terenie dzisiejszych USA pierwszą odnotowano już w 1601 roku. W samej Irlandii dzień wolny wprowadziła dopiero ustawa Bank Holiday (Ireland) Act z 1903 roku, a pierwsza irlandzka parada przeszła w tym samym roku w Waterford.[1]
IdeaO co w nim chodzi
Dziś to święto narodowe Irlandii i irlandzkiej diaspory: parady, festiwale, muzyka tradycyjna i zielone stroje. Na ten jeden dzień znoszono dawniej wielkopostne ograniczenia w jedzeniu i piciu, co sprzyjało biesiadnej oprawie. Zwyczaj noszenia koniczyny wiąże się z legendą, według której Patryk tłumaczył na jej trzech listkach poganom tajemnicę Trójcy Świętej. Zieleń kojarzy się z Irlandią co najmniej od lat 40. XVII wieku, gdy Irlandzka Konfederacja Katolicka używała zielonej flagi z harfą.[1]
Dzień Świętego Patryka jest dniem wolnym od pracy w Republice Irlandii, w Irlandii Północnej, na brytyjskiej wyspie Montserrat i – dla pracowników administracji prowincji – w kanadyjskiej Nowej Fundlandii i Labradorze. Obchodzi się go w większej liczbie krajów niż jakiekolwiek inne święto narodowe.[1] W Irlandii to jedno z dziesięciu ustawowych świąt w roku.[2]
Od 2010 roku Tourism Ireland prowadzi akcję „Global Greening”, w której słynne budowle na całym świecie świecą na zielono. Chicago barwi na zielono rzekę, Wilno – Wilenkę, a Monachium od 1996 roku organizuje jedną z największych parad w Europie kontynentalnej.[1]
PolskaW Polsce
W Polsce święto obchodzą głównie puby, szkoły językowe i miłośnicy kultury celtyckiej. Gdańsk co roku włącza się w zielone iluminacje: 17 marca na zielono rozświetla wiadukty przy ulicach Uczniowskiej i Kościuszki.[3] Dla katolików 17 marca to liturgiczne wspomnienie św. Patryka, a imieniny obchodzą wtedy m.in. Patrycy, Patrycjusz i Patryk.
Dla dzieciW przedszkolu i szkole
Dla dzieci Wiek: 3–10 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.
01
Zielony dzień
Każdy przychodzi w czymś zielonym. Na tablicy powstaje wspólna łąka z odbitych dłoni pomalowanych zieloną farbą.
02
Koniczynka z trzech serc
Trzy serca z zielonego papieru sklejone czubkami i łodyżka z paska – najprostsza koniczyna, a przy okazji opowieść o legendzie Patryka.
03
Szukanie garnca złota
Podchody z mapą: na końcu tęczy z bibuły czeka „skarb” leprechauna, np. złote czekoladowe monety albo naklejki.
04
Lekcja angielskiego po irlandzku
Kolory, liczenie listków, piosenka i kilka słów po irlandzku: Dia duit („dzień dobry”). Mapa pokazuje, gdzie leży Irlandia.
PomysłyJak świętować
01
Ugotuj irlandzki gulasz
Jagnięcina lub wołowina, ziemniaki, marchew i cebula duszone kilka godzin. Do tego chleb sodowy, który nie potrzebuje drożdży.
02
Posłuchaj muzyki tradycyjnej
Skrzypce, flet, bodhrán: znajdź w okolicy sesję muzyki irlandzkiej albo koncert zespołu folkowego.
03
Załóż coś zielonego
Szalik, przypinka z koniczyną, zielone skarpety – według zwyczaju bez zieleni nie wypada wyjść z domu.
04
Zobacz zielone miasto
Sprawdź, które budynki w twoim mieście świecą tego wieczoru na zielono w ramach Global Greening.
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Święty Patryk był Irlandczykiem.
KrótkoPytania i odpowiedzi
Czy 17 marca jest w Irlandii dniem wolnym?
Tak. Dzień Świętego Patryka jest jednym z dziesięciu ustawowych świąt w Irlandii, wolny jest też w Irlandii Północnej.
Dlaczego w Dzień Świętego Patryka wszystko jest zielone?
Zieleń kojarzy się z Irlandią od XVII wieku, a legenda mówi, że Patryk tłumaczył Trójcę Świętą na przykładzie trójlistnej koniczyny.
Czy Dzień Świętego Patryka obchodzi się w Polsce?
Nieoficjalnie: w pubach, szkołach i na koncertach. Gdańsk co roku podświetla 17 marca wiadukty na zielono.
BibliografiaŹródła
- Wikipedia (en), przypisy m.in.: Cronin & Adair 2002: „Saint Patrick's Day”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Citizens Information Board (Irlandia): „Public holidays”. citizensinformation.ie Dostęp: 28.10.2026↩
- gdansk.pl – oficjalny portal miasta: „Dzień św. Patryka. 17 marca Gdańsk rozbłyśnie na zielono”. gdansk.pl Dostęp: 28.10.2026↩