Grudzień – święta dzień po dniu

Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Zniesienie Niewolnictwa

Data upamiętnia przyjęcie przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 2 grudnia 1949 r. Konwencji w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji (rezolucja 317(IV)).

Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami

Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1992 r. (rezolucja 47/3) na zakończenie Dekady Osób Niepełnosprawnych 1983–1992.

Chanuka

Upamiętnia ponowne poświęcenie Świątyni Jerozolimskiej w 165 r. p.n.e. Każdego wieczoru zapala się o jedno światło więcej na dziewięcioramiennej chanukii — od jednego pierwszego dnia do ośmiu ostatniego.

Święto Wojsk Rakietowych i Artylerii

Ustanowione rozkazem ministra obrony narodowej z 1995 r. i wyznaczone na 4 grudnia, dzień św. Barbary — patronki artylerzystów.

Międzynarodowy Dzień Wolontariusza

Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ 40/212 z 17 grudnia 1985 r.; obchody koordynuje program Wolontariusze ONZ (UNV). Rok 2001 był Międzynarodowym Rokiem Wolontariatu.

Światowy Dzień Gleby

Zaproponowany w 2002 r. przez Międzynarodową Unię Gleboznawczą (IUSS), ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w grudniu 2013 r. Data honoruje urodziny króla Tajlandii Bhumibola Adulyadeja, który wspierał ochronę gleb.

Dzień Niepodległości Finlandii

Dzień wolny od pracy i dzień flagowy w Finlandii; obchodzony 6 grudnia na pamiątkę deklaracji niepodległości z 1917 r., ogłoszonej po przejęciu władzy w Rosji przez bolszewików.

Międzynarodowy Dzień Lotnictwa Cywilnego

Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 6 grudnia 1996 r. (rezolucja 51/33) z inicjatywy Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO).

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

Dogmat o Niepokalanym Poczęciu ogłosił papież Pius IX 8 grudnia 1854 r. W wielu krajach katolickich 8 grudnia jest dniem wolnym od pracy.

Dzień Kupca

Polskie kupiectwo świętuje 8 grudnia, w dniu Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. W Krakowie doroczne Święto Kupca organizuje Krakowska Kongregacja Kupiecka, m.in. z nabożeństwem w kościele św. Barbary.

Dzień Oświecenia Buddy

Według tradycji Siddhartha porzucił skrajną ascezę i medytował pod drzewem figowca (drzewem Bodhi), aż poznał źródło cierpienia i drogę wyzwolenia.

Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Korupcji

Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję przeciwko korupcji 31 października 2003 r. (rezolucja 58/4) i wyznaczyło 9 grudnia na dzień poświęcony walce z korupcją; sekretariatem konwencji jest UNODC.

Międzynarodowy Dzień Upamiętnienia i Godności Ofiar Zbrodni Ludobójstwa oraz Zapobiegania Tej Zbrodni

Ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ 69/323 z 29 września 2015 r. Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 9 grudnia 1948 r. była pierwszym traktatem praw człowieka przyjętym przez Zgromadzenie Ogólne.

Dzień Praw Człowieka

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło ten dzień rezolucją 423 (V) z 1950 r. Deklaracja z 1948 r. po raz pierwszy określiła podstawowe prawa człowieka podlegające powszechnej ochronie.

Międzynarodowy Dzień Praw Zwierząt

Obchody nawiązują do Światowej Deklaracji Praw Zwierząt, przyjętej w 1977 r. przez Międzynarodową Federację Praw Zwierząt. Polski Dzień Praw Zwierząt (22 maja) ustanowił Klub Gaja w nawiązaniu do ustawy o ochronie zwierząt z 1997 r.

Dzień Nobla

Ceremonie odbywają się 10 grudnia od 1901 r. — w rocznicę śmierci Alfreda Nobla (1896). W Sztokholmie medale i dyplomy wręcza król Szwecji, Pokojową Nagrodę Nobla wręcza się w Oslo.

Międzynarodowy Dzień Terenów Górskich

Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002 r. (rezolucja 57/245) na zakończenie Międzynarodowego Roku Gór; pierwsze obchody, koordynowane przez FAO, odbyły się w 2003 r.

Narodowy Dzień Tanga w Argentynie

Datę zaproponował w 1965 r. Ben Molar, zauważywszy, że Gardel i De Caro urodzili się 11 grudnia. Zatwierdził ją dekret miejski z 29 listopada 1977 r. i dekret narodowy z 19 grudnia 1977 r. Tango jest od 2009 r. na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Najświętsza Maryja Panna z Guadalupe

Według przekazów obraz powstał 12 grudnia 1531 r., w ostatnim dniu objawień Aztekowi Juanowi Diego na wzgórzu Tepeyac. To najstarsze objawienie maryjne oficjalnie uznane przez Kościół; od 1999 r. MB z Guadalupe jest patronką obu Ameryk.

Międzynarodowy Dzień Powszechnego Ubezpieczenia Zdrowotnego

12 grudnia 2012 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ poparło rezolucję wzywającą do przyspieszenia prac nad powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym; w 2017 r. rezolucją 72/138 ogłosiło 12 grudnia dniem UHC.

Dzień Konstytucji Federacji Rosyjskiej

Do 2005 r. było dniem wolnym od pracy; od tego czasu pozostaje świętem bez dnia wolnego.

Międzynarodowy Dzień Neutralności

Ustanowiony rezolucją 71/275 z 2 lutego 2017 r., zgłoszoną przez Turkmenistan — państwo uznane przez ONZ za trwale neutralne 12 grudnia 1995 r.

Dzień Pamięci Ofiar Stanu Wojennego

Dzień ustanowił Sejm RP przez aklamację 6 grudnia 2002 r. Nie jest dniem wolnym od pracy.

Dzień Świętej Łucji

Dziewczynka w wianku ze świecami prowadzi orszak, a uczestnicy niosą ciastka i szafranowe bułeczki. Pierwsze nowoczesne obchody w Skandynawii odbyły się w 1928 r. w skansenie Skansen w Sztokholmie.

Dzień Małpy

Wymyślili je i spopularyzowali w 2000 r. Casey Sorrow i Eric Millikin, studenci Michigan State University. Święto obejmuje „wszystko, co małpie”, także małpy człekokształtne, wyraki i lemury.

Międzynarodowy Dzień Herbaty – obchody grudniowe

15 grudnia świętują m.in. Indie, Sri Lanka, Nepal, Kenia i Wietnam, zwracając uwagę na warunki pracy plantatorów. Rezolucja ONZ z 21 grudnia 2019 r. ustanowiła oficjalny Międzynarodowy Dzień Herbaty 21 maja.

Dzień Ludwika Zamenhofa

Tradycja sięga lat 20. XX wieku; najhuczniej obchodzi się je w Białymstoku, mieście urodzin Zamenhofa. Podstawy esperanto Zamenhof opublikował w 1887 r. pod pseudonimem „Dr. Esperanto”.

Las Posadas

Obchodzone głównie w Meksyku, Gwatemali, Salwadorze i Hondurasie oraz przez Latynosów w USA; upamiętnia szukanie przez Marię i Józefa miejsca na nocleg przed narodzinami Jezusa.

Dzień Braci Wright

Orville i Wilbur Wright wykonali loty maszyną Wright Flyer koło Kitty Hawk w Karolinie Północnej. Prezydent Eisenhower ogłosił ten dzień w 1959 r., a Kongres nadał mu stały charakter w 1963 r.

Saturnalia

Początkowo trwało jeden dzień, w połowie I w. p.n.e. — od 17 do 23 grudnia. Na czas święta odwracano role społeczne: niewolnicy rozkazywali panom, a działalność gospodarczą zawieszano.

Dzień bez Przekleństw

Data 17 grudnia figuruje w polskich kalendarzach świąt, ale nie udało się ustalić, kto i kiedy ten dzień zapoczątkował — brak źródła pochodzenia.

Bez osobnej strony: nie znamy źródła

Międzynarodowy Dzień Migrantów

Ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 4 grudnia 2000 r. (rezolucja 55/93) na wniosek Rady Gospodarczej i Społecznej.

Dzień Języka Arabskiego

Data upamiętnia rezolucję Zgromadzenia Ogólnego 3190 (XXVIII) z 18 grudnia 1973 r., która włączyła arabski do języków oficjalnych i roboczych ONZ.

Dzień św. Mikołaja w kalendarzu juliańskim

Na Zachodzie św. Mikołaja wspomina się 6 grudnia, w Kościołach wschodnich trzymających się starego kalendarza — 19 grudnia.

Dzień Ryby

Organizowany od 2003 r. przez Stowarzyszenie Empatia i Fundację Viva!, zwykle jako marsze milczenia i happeningi przekonujące, że ryby czują ból.

Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzkiej

Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło go w 2005 r. (A/RES/60/209). Wcześniej, w 2002 r., utworzyło Światowy Fundusz Solidarności na rzecz walki z ubóstwem.

Przesilenie zimowe

Przesilenie przypada 21 albo 22 grudnia — w 2027 r. 22 grudnia o 3:42, w 2028 r. 21 grudnia o 9:19 (czas polski). Od tego momentu dnia zaczyna przybywać.

Szczodre Gody

Poprzedzone Szczodrym Wieczorem, wyznaczało początek nowego roku słonecznego i obrzędowego; mogło trwać kilkanaście dni. Dawni Słowianie nazywali je też kolędą.

Światowy Dzień Koszykówki

Pierwszy mecz rozegrano w szkole YMCA w Springfield w stanie Massachusetts. Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło święto 25 sierpnia 2023 r. (rezolucja 77/324); koszykówka jest w programie olimpijskim od 1936 r.

Dzień Pamięci o Poległych i Zmarłych w Misjach i Operacjach Wojskowych poza Granicami Państwa

Ustanowiony decyzją ministra obrony narodowej z 23 lipca 2015 r. Data przypomina 21 grudnia 2011 r., gdy w prowincji Ghazni w Afganistanie zginęło pięciu żołnierzy z brygady w Bartoszycach — najtragiczniejszy dzień polskich misji.

Światowy Dzień Medytacji

Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło go 6 grudnia 2024 r.; rezolucję wniósł Liechtenstein, a współinicjatorem były m.in. Indie.

Loteria świąteczna w Hiszpanii

Prowadzi je państwowa spółka Loterías y Apuestas del Estado. Główna wygrana to „El Gordo”; w 2026 r. do sprzedaży przygotowano 205 mln dziesiątych części losów po 20 euro.

Dzień Jedności Narodowej w Zimbabwe

Porozumienie (Unity Accord) podpisali 22 grudnia 1987 r. Robert Mugabe i Joshua Nkomo, łącząc ZANU-PF i PF-ZAPU po zamieszkach w Matabelelandzie i Midlands.

Festivus

Wymyślił je pisarz Daniel O'Keefe; sławę przyniósł mu odcinek „Seinfelda” z 1997 r. współtworzony przez jego syna. Rytuały to nieozdobiony aluminiowy słup, „wyrażanie żalów” i „próby siły”.

Dzień Quaid-e-Azama

Jinnah, nazywany Quaid-i-Azam („Wielki Przywódca”), był świętowany już za życia, od 1942 r.; w Pakistanie to dzień wolny od pracy.

Drugi dzień Bożego Narodzenia (św. Szczepana)

Ustawa o dniach wolnych od pracy wymienia 26 grudnia jako drugi dzień Bożego Narodzenia. Święto św. Szczepana jest dniem wolnym także m.in. w Austrii, Niemczech, Czechach i Irlandii.

Boxing Day

Obchodzony w Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i innych krajach Wspólnoty Narodów; gdy 26 grudnia wypada w weekend, wolne przesuwa się na dzień powszedni.

Kwanzaa

Stworzył je aktywista Maulana Karenga; po raz pierwszy obchodzono je na przełomie 1966 i 1967 r. Opiera się na siedmiu zasadach (nguzo saba) i kończy wspólną ucztą Karamu.

Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego

Ustanowione ustawą z 1 października 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2156), obowiązującą od 11 grudnia 2021 r. Nie jest dniem wolnym od pracy.

Międzynarodowy Dzień Gotowości na Epidemie

Zgromadzenie Ogólne ONZ wyznaczyło 27 grudnia rezolucją 75/27 z 7 grudnia 2020 r., by promować zapobieganie epidemiom, przygotowanie do nich i współpracę.

Święto Młodzianków

Kościoły zachodnie obchodzą je 28 grudnia, czwartego dnia okresu Bożego Narodzenia. W krajach hiszpańskojęzycznych tego dnia robi się psikusy, jak u nas na prima aprilis.

Dzień Niepodległości Mongolii

W 1911 r., w trakcie rewolucji Xinhai, Mongolia Zewnętrzna ogłosiła niepodległość od mandżurskiej dynastii Qing.

Dzień Rizala

Obchodzone w rocznicę stracenia Rizala 30 grudnia 1896 r. w Bagumbayan (dziś Rizal Park) w Manili.