HistoriaSkąd się wzięło
Pomysł narodził się w sierpniu 1987 roku w Genewie. Wymyślili go James W. Bunn i Thomas Netter, dwaj specjaliści od informacji w Globalnym Programie ds. AIDS Światowej Organizacji Zdrowia. Dyrektor programu Jonathan Mann zgodził się, by pierwsze obchody odbyły się 1 grudnia 1988 roku.[3]
Datę wybrano z myślą o mediach: Bunn, były dziennikarz telewizyjny, uznał, że 1 grudnia, po wyborach w USA, a przed świętami, dzień dostanie najwięcej uwagi zachodnich mediów.[3] Zgromadzenie Ogólne ONZ podkreśliło znaczenie obchodów w rezolucji 43/15 z 1988 roku.[4] Od 1996 roku dzień koordynuje UNAIDS, wspólny program ONZ ds. HIV/AIDS.[3]
IdeaO co w nim chodzi
Dzień ma szerzyć wiedzę o HIV/AIDS, upamiętniać zmarłych i pokazywać postępy w zapobieganiu i leczeniu.[5] To jedna z jedenastu oficjalnych globalnych kampanii zdrowotnych WHO.[3] Uczestnicy obchodów przypinają czerwoną wstążkę na znak solidarności z chorymi.[4]
Skala wciąż jest ogromna: według UNAIDS w 2025 roku z HIV żyło 41 milionów ludzi, a około 5 milionów nie wiedziało o swoim zakażeniu.[2] ONZ ostrzega, że kryzys finansowania w 2025 roku zagraża postępom i celowi zakończenia epidemii AIDS do 2030 roku.[1]
PolskaW Polsce
Pierwsze zakażenie HIV wykryto w Polsce w 1985 roku. Test można wykonać m.in. w Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych współfinansowanych przez Krajowe Centrum ds. AIDS, gdzie badaniu towarzyszy rozmowa z doradcą.[6] Krajowe Centrum ds. AIDS od 2001 roku przygotowuje na 1 grudnia ogólnopolskie kampanie.[4]
PomysłyJak świętować
01
Zrób test
W punkcie konsultacyjno-diagnostycznym badanie poprzedza rozmowa z doradcą. Wynik zna tylko osoba badana.
02
Przypnij czerwoną wstążkę
Mały znak solidarności z osobami żyjącymi z HIV. Można ją zrobić samemu z kawałka czerwonej tasiemki.
03
Sprawdź, co wiesz
Przeczytaj materiały WHO albo Krajowego Centrum ds. AIDS. Wiele lęków bierze się z mitów sprzed 30 lat.
04
Wesprzyj organizację
Stowarzyszenia pomagające osobom z HIV działają w Polsce od początku lat 90. Wolontariat i drobne wpłaty mają znaczenie.
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Data 1 grudnia upamiętnia odkrycie wirusa HIV.
KrótkoPytania i odpowiedzi
Kto ustanowił Światowy Dzień AIDS?
Światowa Organizacja Zdrowia. Pierwsze obchody odbyły się 1 grudnia 1988 roku, a Zgromadzenie Ogólne ONZ wsparło je rezolucją 43/15.
Gdzie w Polsce zrobić test na HIV?
Między innymi w Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych współfinansowanych przez Krajowe Centrum ds. AIDS; badaniu towarzyszy rozmowa z doradcą.
Co oznacza czerwona wstążka?
Solidarność z osobami żyjącymi z HIV i pamięć o zmarłych na AIDS.
BibliografiaŹródła
- Organizacja Narodów Zjednoczonych: „World AIDS Day, 1 December”. un.org Dostęp: 28.10.2026↩
- UNAIDS: „Global HIV & AIDS statistics – Fact sheet”. unaids.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (en): „World AIDS Day”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (pl): „Światowy Dzień AIDS”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Światowa Organizacja Zdrowia (WHO): „World AIDS Day”. who.int Dostęp: 28.10.2026↩
- Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szczecinku (gov.pl): „Światowy Dzień AIDS”. gov.pl Dostęp: 28.10.2026↩