HistoriaSkąd się wzięło
Dzień ustanowiono 4 lutego 2000 roku podczas Światowego Szczytu przeciwko Rakowi w Nowym Tysiącleciu w Paryżu. Przyjęta tam Karta Paryska przeciw rakowi miała wspierać badania, profilaktykę i opiekę nad chorymi, a jeden z jej artykułów ustanowił rocznicę podpisania dokumentu Światowym Dniem Walki z Rakiem. Kartę podpisali m.in. ówczesny dyrektor generalny UNESCO Kōichirō Matsuura i prezydent Francji Jacques Chirac.[3]
Obchody prowadzi Międzynarodowa Unia Walki z Rakiem (Union for International Cancer Control, UICC).[1] Kampanie trwają po trzy lata: hasło na lata 2025–2027 brzmi „United by Unique” i dotyczy opieki skupionej na pacjencie — jego potrzebach i historii.[1][2]
IdeaO co w nim chodzi
UICC przypomina, że nowotwory są drugą przyczyną zgonów na świecie.[2] W 2022 roku zmarło na nie ok. 9,6 mln osób, a do 2030 roku liczba ta ma wzrosnąć do 13,2 mln. Kampania 2026 objęła ponad 1000 wydarzeń w 89 krajach.[1]
Celem dnia jest walka z dezinformacją, zmniejszanie stygmatyzacji chorych i nacisk na profilaktykę, wczesne wykrywanie i leczenie. Dzień oficjalnie obchodzi co najmniej 60 rządów, a w 2024 roku ok. 140 budynków i pomników w 80 krajach podświetlono na pomarańczowo i niebiesko.[3]
PolskaNowotwory w Polsce
Według Krajowego Rejestru Nowotworów w Polsce co roku nowotwór złośliwy rozpoznaje się u ok. 170 tys. osób, a ponad 100 tys. umiera z tego powodu. Nowotwory są drugą przyczyną zgonów po chorobach układu krążenia i odpowiadają za ok. 1/4 wszystkich zgonów; z chorobą nowotworową żyje ponad 1,17 mln Polaków.[4]
Od połowy lat 60. XX wieku liczba zachorowań i zgonów wzrosła ok. 2,5 raza, głównie dlatego, że żyjemy dłużej. Mężczyźni i kobiety chorują podobnie często (po ok. 85 tys. przypadków rocznie), ale mężczyzn umiera więcej — przede wszystkim przez źle rokującego raka płuca, który odpowiada za 1/3 ich zgonów nowotworowych. U kobiet najczęstszy jest dobrze rokujący rak piersi (1/5 zachorowań).[4]
PomysłyJak obchodzić
01
Sprawdź swoje badania
Mammografia, cytologia, kolonoskopia — sprawdź, które badania przesiewowe przysługują ci bezpłatnie w twoim wieku, i umów zaległe. Wczesne wykrycie daje największe szanse.
02
Odstaw papierosa
Rak płuca to u mężczyzn w Polsce co trzeci zgon nowotworowy. Rzucenie palenia to najprostsza decyzja profilaktyczna — pomocy szukaj u lekarza rodzinnego.
03
Bądź obok
Kampania „United by Unique” przypomina, że za diagnozą stoi człowiek. Zapytaj chorego znajomego, czego potrzebuje — czasem to podwózka na chemię, czasem zwykła rozmowa.
04
Sprawdzaj, zanim podasz dalej
W sieci krąży mnóstwo „cudownych terapii”. Informacje o nowotworach czerp z rejestrów, towarzystw onkologicznych i od lekarzy, nie z łańcuszków.
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Nowotwory są w Polsce najczęstszą przyczyną zgonów.
KrótkoPytania i odpowiedzi
Kiedy jest Światowy Dzień Walki z Rakiem?
Co roku 4 lutego, w rocznicę podpisania Karty Paryskiej przeciw rakowi w 2000 roku.
Kto organizuje Światowy Dzień Walki z Rakiem?
Międzynarodowa Unia Walki z Rakiem (UICC), która co trzy lata ogłasza nową kampanię. W latach 2025–2027 jej hasło to „United by Unique”.
Ile osób w Polsce choruje na nowotwory?
Według Krajowego Rejestru Nowotworów co roku ok. 170 tys. nowych zachorowań i ponad 100 tys. zgonów; z chorobą nowotworową żyje ponad 1,17 mln osób.
BibliografiaŹródła
- Union for International Cancer Control (UICC): „World Cancer Day”. uicc.org Dostęp: 28.10.2026↩
- World Cancer Day — UICC: „About World Cancer Day”. worldcancerday.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (en): „World Cancer Day”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Krajowy Rejestr Nowotworów: „Nowotwory złośliwe w Polsce”. onkologia.org.pl Dostęp: 28.10.2026↩