HistoriaSkąd się wzięło
Ewangelie Łukasza i Mateusza opisują narodziny Jezusa w Betlejem, ale nie podają dnia.[2] Najstarszy dokument, który umieszcza je 25 grudnia, to Chronograf z 354 roku, zwany też Kalendarzem Filokalusa; historycy liturgii są zgodni, że ten fragment spisano w Rzymie w 336 roku. Ten sam dokument podaje 25 grudnia jako urodziny boga Sol Invictus, Niezwyciężonego Słońca.[2]
Skąd ta data? Jedna teoria mówi o zastąpieniu pogańskich świąt przesilenia zimowego, druga, tzw. teoria obliczeniowa, wywodzi ją z chrześcijańskich wyliczeń chronologicznych.[2] Część Kościołów korzysta z kalendarza juliańskiego, w którym Boże Narodzenie wypada dziś 7 stycznia kalendarza gregoriańskiego.[3]
IdeaO co w nim chodzi
To święto upamiętniające narodziny Jezusa Chrystusa, obchodzone przez większość wyznań chrześcijańskich. W Kościele katolickim to stała uroczystość liturgiczna i święto nakazane, poprzedzone adwentem. W wielu krajach, zwłaszcza historycznie chrześcijańskich, jest dniem wolnym od pracy.[3]
Wierni dzielą się opłatkiem, śpiewają kolędy, stroją choinkę i żłóbek, a w parafiach wystawia się jasełka.[3]
PolskaW Polsce
25 grudnia (pierwszy dzień Bożego Narodzenia) i 26 grudnia (drugi dzień) są dniami wolnymi od pracy na mocy ustawy o dniach wolnych od pracy; od 2025 roku dołączyła do nich Wigilia.[1]
Krakowskie szopkarstwo, tradycja budowania szopek z panoramą zabytków miasta, sięga XIX wieku. W pierwszy czwartek grudnia twórcy prezentują szopki na Rynku Głównym, a Muzeum Krakowa pokazuje je od grudnia do lutego.[4] 29 listopada 2018 roku UNESCO wpisało tę tradycję na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości.[4][5]
PomysłyJak świętować
01
Obejrzyj szopki
W Krakowie konkursowe szopki można oglądać w Muzeum Krakowa od grudnia do lutego. Ruchome szopki mają też kościoły w całym kraju.
02
Zaśpiewaj kolędy
Najlepiej te mniej znane, z drugiej i trzeciej zwrotki. Śpiewniki kolęd są w sieci i w każdej parafii.
03
Odwiedź samotnych
Krewny, sąsiad, ktoś z domu opieki. Godzina wizyty w święta waży więcej niż prezent.
04
Ustaw choinkę z głową
Żywa w doniczce może po świętach trafić do ogrodu; cięta nie powinna stać przy grzejniku.
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Datę 25 grudnia podaje Ewangelia.
KrótkoPytania i odpowiedzi
Czy 26 grudnia jest dniem wolnym?
Tak. 25 i 26 grudnia, czyli pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia, są ustawowo wolne od pracy, a od 2025 roku także Wigilia.
Dlaczego prawosławni obchodzą Boże Narodzenie 7 stycznia?
Bo część Kościołów, w tym prawosławne, liczy daty świąt według kalendarza juliańskiego; jego 25 grudnia to obecnie 7 stycznia kalendarza gregoriańskiego.
Od kiedy obchodzi się Boże Narodzenie 25 grudnia?
Najstarszy zapis tej daty pochodzi z Rzymu z 336 roku i zachował się w Chronografie z 354 roku.
BibliografiaŹródła
- Dziennik Ustaw RP (Sejm RP): „Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy – tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 296)”. api.sejm.gov.pl Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (en): „Christmas”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (pl): „Boże Narodzenie”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- UNESCO: „Nativity scene (szopka) tradition in Krakow”. ich.unesco.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Urząd Miasta Krakowa (krakow.pl): „Kraków’s Christmas cribs make UNESCO list”. krakow.pl Dostęp: 28.10.2026↩