HistoriaSkąd się wzięło
Pierwszy Narodowy Dzień Kobiet obchodzono w Stanach Zjednoczonych 28 lutego 1909 roku. Ustanowiła go Socjalistyczna Partia Ameryki dla upamiętnienia strajku robotnic przemysłu odzieżowego w Nowym Jorku z 1908 roku.[2]
W sierpniu 1910 roku w Kopenhadze, przed kongresem II Międzynarodówki, odbyła się konferencja socjalistek. Niemieckie delegatki, m.in. Clara Zetkin, Käte Duncker i Paula Thiede, zaproponowały coroczny Dzień Kobiet, który miał wspierać walkę o prawa wyborcze kobiet. W konferencji wzięło udział ponad 100 uczestniczek z 17 krajów; dnia obchodów nie ustalono.[3] Pierwszy Międzynarodowy Dzień Kobiet obchodzono 19 marca 1911 roku w Austrii, Danii, Niemczech i Szwajcarii. Domagano się prawa do głosowania i pełnienia urzędów, prawa do pracy i szkoleń zawodowych oraz końca dyskryminacji w pracy.[2][3]
Rosjanki po raz pierwszy obchodziły to święto w 1913 roku, w ostatnią niedzielę lutego. W 1917 roku, w czasie wojny, robotnice Piotrogrodu znów wyszły na ulice pod hasłem „chleba i pokoju”. W Rosji był 23 lutego według kalendarza juliańskiego – w reszcie Europy już 8 marca. Cztery dni później car abdykował, a rząd tymczasowy przyznał kobietom prawa wyborcze. Stąd dzisiejsza data.[2][3]
IdeaO co w nim chodzi
Po II wojnie światowej 8 marca obchodziło coraz więcej krajów. ONZ zaczęła świętować Międzynarodowy Dzień Kobiet w 1975 roku, ogłoszonym Międzynarodowym Rokiem Kobiet. W grudniu 1977 roku Zgromadzenie Ogólne przyjęło rezolucję o Dniu Praw Kobiet i Pokoju na Świecie, który państwa mogą obchodzić w dowolnym dniu, zgodnie ze swoją tradycją.[2] Była to rezolucja A/RES/32/142 z 16 grudnia 1977 roku.[3]
Co roku ONZ ogłasza hasło. W 2026 roku brzmiało ono „Rights. Justice. Action. For ALL Women and Girls” i dotyczyło równości wobec prawa: według ONZ żaden kraj nie zlikwidował prawnych różnic między kobietami a mężczyznami, a kobiety mają średnio tylko 64% praw przysługujących mężczyznom.[1]
Zwyczaje różnią się między krajami. We Włoszech kobiety dostają gałązki akacji srebrzystej (mimozy). W Berlinie 8 marca jest dniem wolnym od pracy od 2019 roku, w Meklemburgii-Pomorzu Przednim od 2023 roku. W ZSRR dniem wolnym stał się w 1965 roku.[3]
PolskaDzień Kobiet w Polsce
Największą popularność święto miało w PRL, kiedy w zakładach pracy i szkołach obchodzono je obowiązkowo. Kobietom wręczano goździki i rajstopy, później tulipany; prasa publikowała portrety kobiet z różnych branż.[3] Dziś 8 marca to w Polsce zarówno dzień kwiatów i drobnych prezentów, jak i dzień Manif – organizowanych przez feministki demonstracji na rzecz równego traktowania kobiet i mężczyzn.[3]
PomysłyJak świętować
01
Kwiat z historią
Tulipan albo – w hołdzie PRL – czerwony goździk. Do tego kilka słów konkretnego podziękowania zamiast gotowej rymowanki.
02
Poznaj jedną pionierkę
Przeczytaj o kobiecie, która była pierwsza w swojej dziedzinie w Polsce: lekarce, inżynierce, posłance. Dobry temat na rozmowę przy kawie.
03
Sprawdź równość u siebie
W firmie: czy zasady awansów i wynagrodzeń są jawne? W domu: kto naprawdę robi zakupy, pranie i grafik dzieci? 8 marca to dobry dzień na uczciwy rachunek.
04
Dołącz do wydarzenia
Biblioteki, muzea i domy kultury układają programy na 8 marca – od spotkań autorskich po Manify. Wybierz to, co ci bliższe.
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Dzień Kobiet wymyślono w Związku Radzieckim.
KrótkoPytania i odpowiedzi
Dlaczego Dzień Kobiet obchodzimy 8 marca?
To data strajku i protestów kobiet w Piotrogrodzie w 1917 roku. W Rosji obowiązywał wtedy kalendarz juliański, według którego był 23 lutego; w kalendarzu gregoriańskim to 8 marca.
Czy Dzień Kobiet to święto ONZ?
Tak. ONZ obchodzi Międzynarodowy Dzień Kobiet od 1975 roku, a w 1977 roku Zgromadzenie Ogólne przyjęło rezolucję o Dniu Praw Kobiet i Pokoju na Świecie.
Skąd w Polsce tradycja goździków?
Z czasów PRL, kiedy Dzień Kobiet obchodzono obowiązkowo w zakładach pracy i szkołach. Kobietom wręczano wtedy goździki i rajstopy, później tulipany.
BibliografiaŹródła
- Organizacja Narodów Zjednoczonych: „International Women’s Day”. un.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Organizacja Narodów Zjednoczonych: „International Women’s Day – Background”. un.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (pl), przypisy: UN Women Watch, Ruthchild (Aspasia 2012), A/RES/32/142, Spiegel 2022: „Dzień Kobiet”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩