HistoriaSkąd się wzięło
Międzynarodowy Instytut Teatralny (ITI) powstał w 1948 roku z inicjatywy ludzi teatru i tańca oraz UNESCO.[3] W czerwcu 1961 roku, na 9. światowym kongresie ITI w Helsinkach, Arvi Kivimaa, prezes fińskiego ośrodka instytutu, zaproponował ustanowienie Światowego Dnia Teatru. Na datę wybrano 27 marca, rocznicę otwarcia Teatru Narodów w Paryżu w 1957 roku.[2]
Pierwsze obchody odbyły się w 1962 roku. Od początku ich osią jest orędzie: tekst o teatrze i jego miejscu w świecie, pisany co roku przez inną wybitną postać sceny. Pierwsze napisał Jean Cocteau.[1] Orędzie tłumaczy się dziś na ponad 50 języków i czyta przed spektaklami na wszystkich kontynentach; autorem tekstu na 2026 rok był amerykański aktor Willem Dafoe.[1]
IdeaO co w nim chodzi
Dzień Teatru świętują krajowe ośrodki ITI, teatry, szkoły teatralne i zespoły amatorskie. Nie ma jednego centralnego wydarzenia: 27 marca odczytuje się orędzie, organizuje spotkania, otwarte próby i spektakle, a w części krajów wręcza nagrody.[1][2] Celem ITI jest promowanie i międzynarodowa wymiana w dziedzinie sztuk scenicznych oraz ochrona praw ich twórców.[3]
PolskaDzień Teatru w Polsce
W latach 1973–2001 Dzień Teatru miał w Polsce charakter centralnie organizowanych obchodów. Od 1983 roku z tej okazji Sekcja Krytyków Teatralnych Polskiego Ośrodka ITI przyznaje doroczną nagrodę; otrzymali ją m.in. Tadeusz Kantor, Józef Szajna, Krystian Lupa i Krzysztof Warlikowski. Warlikowski był też autorem międzynarodowego orędzia w 2015 roku.[2]
Dla dzieciW przedszkolu i szkole
Dla dzieci Wiek: 4–12 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.
01
Teatr cieni
Prześcieradło rozpięte między krzesłami, lampka i kartonowe sylwetki na patyczkach. Wystarczy krótka bajka i jeden narrator.
02
Pacynki ze skarpetek
Stare skarpetki, guziki na oczy, włóczka na włosy. Każda grupa robi dwie postacie i dialog na dwie minuty.
03
Pantomima w kółku
Dziecko pokazuje bez słów zawód albo zwierzę, reszta zgaduje. Dobre na rozgrzewkę przed każdą scenką.
04
Wycieczka za kulisy
Wiele teatrów lalkowych i dramatycznych pokazuje szkołom garderoby, pracownie i scenę od strony technicznej. Warto zapytać o lekcje teatralne.
PomysłyJak świętować
01
Idź na spektakl
Wiele teatrów gra 27 marca przedstawienia okolicznościowe, a przed spektaklem czyta orędzie ITI. Sprawdź repertuar najbliższej sceny.
02
Przeczytaj orędzie
Teksty orędzi z kolejnych lat publikuje ITI na stronie Światowego Dnia Teatru. To dobry punkt wyjścia do rozmowy o tym, po co nam teatr.
03
Obejrzyj rejestrację
Nie masz teatru w pobliżu? Sięgnij po zapis spektaklu z archiwum Teatru Telewizji albo transmisję online.
04
Zagraj sam
Czytanie dramatu z podziałem na role przy stole w gronie znajomych to najprostszy domowy teatr.
CiekawostkaPrawda czy mit
KrótkoPytania i odpowiedzi
Dlaczego Dzień Teatru przypada 27 marca?
To rocznica otwarcia Teatru Narodów w Paryżu 27 marca 1957 roku. Datę wybrał Międzynarodowy Instytut Teatralny, ustanawiając święto w 1961 roku.
Kto pisze orędzie na Dzień Teatru?
Co roku ITI zaprasza inną wybitną postać teatru. Pierwsze orędzie w 1962 roku napisał Jean Cocteau, w 2015 roku Krzysztof Warlikowski, a w 2026 roku Willem Dafoe.
Czy Dzień Teatru jest świętem państwowym?
Nie. To święto środowiskowe, ustanowione przez organizację branżową ITI, a nie przez państwo czy ONZ.
BibliografiaŹródła
- International Theatre Institute ITI: „World Theatre Day”. world-theatre-day.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (pl): „Międzynarodowy Dzień Teatru”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- International Theatre Institute ITI: „International Theatre Institute ITI”. iti-worldwide.org Dostęp: 28.10.2026↩