HistoriaSkąd się wzięło
Datę wybrano na cześć Antona Janšy, słoweńskiego pioniera nowoczesnego pszczelarstwa, który urodził się 20 maja 1734 roku w Breznicy, w rodzinie z pszczelarskimi tradycjami. W 1766 roku zapisał się do pierwszej w Europie szkoły pszczelarskiej, od 1769 roku zajmował się pszczołami zawodowo, a w 1771 roku wydał po niemiecku książkę o pszczelarstwie.[1]
Pomysł święta wyszedł od rządu Słowenii. W 2016 roku, na Konferencji Regionalnej FAO dla Europy, Słowenia zaproponowała obchodzenie 20 maja Światowego Dnia Pszczół, przy wsparciu Apimondii – międzynarodowej federacji związków pszczelarskich. W 2017 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ jednogłośnie przyjęło ten pomysł[1] w rezolucji A/RES/72/211[2], a pierwsze obchody odbyły się 20 maja 2018 roku.[1]
IdeaO co w nim chodzi
Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), która koordynuje obchody, przypomina, że liczebność pszczół, innych zapylaczy i wielu owadów spada. Dzień ma zachęcać rządy, organizacje i zwykłych ludzi do ochrony zapylaczy i ich siedlisk oraz do wspierania zrównoważonego pszczelarstwa.[1]
Stawka jest konkretna: około 75 procent światowych upraw, które dają owoce i nasiona spożywane przez ludzi, zależy przynajmniej częściowo od zapylaczy, w tym pszczół.[3] Hasło obchodów w 2026 roku brzmiało „Bee together for people and the planet”, a FAO zorganizowała m.in. forum o zrównoważonym pszczelarstwie w słoweńskim Mariborze.[1]
PolskaW Polsce
Według raportu Instytutu Ogrodnictwa – PIB o stanie pszczelarstwa w 2025 roku w Polsce jest 2,4 mln rodzin pszczelich, czyli średnio 7,7 pnia na kilometr kwadratowy. Pszczelarstwem zajmuje się 96,6 tys. osób, a dominują małe pasieki: większość pszczelarzy ma do 20 rodzin.[4]
Towarowo miód produkuje wąska grupa – około 2,3 procent pszczelarzy ma pasieki powyżej 80 pni, w których żyje ponad 360 tys. rodzin, czyli ok. 15 procent wszystkich. Różnice cen są duże: miód wielokwiatowy lub rzepakowy kosztował w detalu średnio 35,5 zł/kg, a wrzosowy 91,2 zł/kg.[4]
Dla dzieciW przedszkolu i szkole
Dla dzieci Wiek: 3–10 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.
01
Domek dla pszczół samotnic
Pęczek pustych łodyg (trzcina, bambus) ciasno upchnięty w puszce lub skrzynce i powieszony w słonecznym miejscu na wysokości oczu dorosłego. Dzieci mogą obserwować, które otworki zostaną zasklepione.
02
Pszczela grządka w doniczce
Każde dziecko wysiewa do kubeczka nasiona kwiatów miododajnych (np. facelii lub nagietka) i podpisuje go. Po kilku tygodniach sadzonki trafiają na rabatę przy przedszkolu.
03
Degustacja miodów
Trzy miody o różnych kolorach (np. rzepakowy, gryczany, lipowy) i patyczki do próbowania – dzieci zgadują, który jest który, i rysują ulubiony.
04
Zabawa w zapylanie
Papierowe kwiaty z „pyłkiem” z kolorowej kredy albo bibuły; dzieci-pszczoły przenoszą pyłek z kwiatu na kwiat i sprawdzają, ile kwiatów udało się „zapylić” w minutę.
PomysłyJak świętować
FAO podpowiada, że dla zapylaczy nie trzeba być pszczelarzem.[1] Każdy z tych pomysłów da się zrobić w jedno popołudnie.
01
Posadź coś dla zapylaczy
Na balkonie wystarczy skrzynka z kwitnącymi ziołami lub kwiatami miododajnymi, w ogrodzie – żywopłot zamiast samej trawy.
02
Kup miód u pszczelarza
Miód i produkty pszczele z lokalnej pasieki wspierają drobnych producentów, którzy w Polsce stanowią większość branży.
03
Zostaw dziki zakątek
Kawałek nieskoszonej łąki i odsłoniętej ziemi to miejsce gniazdowania dla pszczół, które zakładają gniazda w gruncie.
04
Odstaw opryski
Ogranicz środki chemiczne w ogrodzie albo zamień je na bezpieczniejsze dla owadów.
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Większość polskich pszczelarzy to duże, zawodowe pasieki?
KrótkoPytania i odpowiedzi
Czy Światowy Dzień Pszczół to święto ONZ?
Tak. Zgromadzenie Ogólne ONZ proklamowało 20 maja Światowym Dniem Pszczół w 2017 roku (rezolucja A/RES/72/211), a obchody koordynuje FAO.
Dlaczego akurat 20 maja?
To rocznica urodzin Antona Janšy (1734), słoweńskiego pioniera nowoczesnego pszczelarstwa. Święto zaproponowała Słowenia.
Ile jest pszczół i pszczelarzy w Polsce?
Według raportu Instytutu Ogrodnictwa – PIB za 2025 rok: 2,4 mln rodzin pszczelich i 96,6 tys. pszczelarzy.
BibliografiaŹródła
- FAO: „World Bee Day | 20 May”. fao.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Organizacja Narodów Zjednoczonych: „Observances: International Days and Weeks”. un.org Dostęp: 28.10.2026↩
- FAO: „World Bee Day 2023: Bees and pollinators need responsible agriculture that supports their role in nature”. fao.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Instytut Ogrodnictwa – PIB: „Przygotowanie raportu dotyczącego stanu pszczelarstwa w Polsce – streszczenie 2025”. inhort.pl Dostęp: 28.10.2026↩