Zawody dla dzieci

Dzień Strażaka

Ustawowe święto strażaków, obchodzone 4 maja, we wspomnienie ich patrona, św. Floriana.

4 maja, co roku

W 2027 r.: wtorek · za 187 dni

Oficjalne · Sejm RP, 2002

HistoriaSkąd się wzięło

Data 4 maja to wspomnienie św. Floriana, patrona strażaków. Według żywotu z VIII wieku był on rzymskim oficerem, który za wiarę zginął 4 maja 304 roku w rzece Enns, na terenie dzisiejszej Austrii.[3] W 1184 roku, na prośbę księcia Kazimierza Sprawiedliwego, część jego relikwii trafiła do Krakowa. W 1436 roku biskup krakowski kardynał Zbigniew Oleśnicki zaliczył Floriana do głównych patronów Królestwa Polskiego.[3][4]

Szczególnym patronem od ognia Florian stał się po 1528 roku. Wielki pożar strawił wtedy krakowski Kleparz, a ocalał tylko kościół św. Floriana.[3] Dlatego jego figury stoją w kościołach, na rynkach i w strażnicach. Florian patronuje też innym zawodom pracującym z ogniem: hutnikom, odlewnikom, kominiarzom, garncarzom i piekarzom.[4]

Państwowe święto ma w Polsce podstawę w ustawie. W 2002 roku Sejm, nowelizując ustawę z 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej, ustanowił Dzień Strażaka.[2] Obecnie art. 30a tej ustawy brzmi: „Dzień 4 maja jest Dniem Strażaka”.[1]

Oś czasu: 304 Męczeństwo Floriana, 1184 Relikwie w Krakowie, 1528 Pożar Kleparza, 1991 Ustawa o PSP, 2002 Dzień Strażaka w ustawie, 2026 Dziś880 lat344 lata463 lata11 lat24 lata304MęczeństwoFloriana4.05 · rzekaEnns1184Relikwie wKrakowieza KazimierzaSprawiedliwego1528Pożar Kleparzaocalał kościółśw. Floriana1991Ustawa o PSP24.082002Dzień Strażakaw ustawienowelizacjaustawy o PSP2026Dziś4.05Oś czasu: 304 Męczeństwo Floriana, 1184 Relikwie w Krakowie, 1528 Pożar Kleparza, 1991 Ustawa o PSP, 2002 Dzień Strażaka w ustawie, 2026 Dziś880 lat344 lata463 lata11 lat24 lata30411841528199120022026Męczeństwo Floriana4.05 · rzeka EnnsRelikwie w Krakowieza Kazimierza SprawiedliwegoPożar Kleparzaocalał kościół św. FlorianaUstawa o PSP24.08Dzień Strażaka w ustawienowelizacja ustawy o PSPDziś4.05
Od 304 do 2026 roku. Odstępy na osi nie są proporcjonalne do liczby lat; znak „//” oznacza długą przerwę.

IdeaO co w nim chodzi

Tego samego dnia przypada Międzynarodowy Dzień Strażaka. Zaproponował go 4 stycznia 1999 roku australijski strażak J.J. Edmondson. Kilka tygodni wcześniej, 2 grudnia 1998 roku, w pożarze buszu pod Linton w stanie Wiktoria zginęło pięciu strażaków z Geelong West: ich wóz otoczył ogień po nagłej zmianie kierunku wiatru.[5]

Symbolem międzynarodowego święta jest wstążka w dwóch kolorach: czerwonym, oznaczającym ogień, i niebieskim, oznaczającym wodę. Od 2002 roku w pierwszą niedzielę maja w południe odbywa się „sound off”. Przez 30 sekund wyją syreny, a potem zapada minuta ciszy dla strażaków, którzy zginęli na służbie.[5]

PolskaW Polsce

Państwowa Straż Pożarna i Ochotnicza Straż Pożarna tworzą razem jeden system ratowniczo-gaśniczy. Przykładowo w województwie lubuskim to blisko 10 tysięcy strażaków w ponad 360 jednostkach PSP i OSP.[6] Motto polskich strażaków brzmi „Bogu na chwałę, bliźniemu na ratunek”. W 2022 roku, na trzydziestolecie PSP, funkcjonariusze tej formacji po raz pierwszy w historii wzięli udział w uroczystej odprawie wart przy Grobie Nieznanego Żołnierza.[2]

4.05.304data męczeństwa św. Floriana według żywotu
2002Dzień Strażaka trafia do ustawy o PSP
30 ssyren w „sound off” Międzynarodowego Dnia Strażaka

Dla dzieciW przedszkolu i szkole

Dla dzieci Wiek: 3–10 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.

01

Wizyta w remizie

Najlepiej umówić ją z miejscową jednostką PSP lub OSP z wyprzedzeniem, bo 4 maja strażacy mają uroczystości. Dzieci oglądają wóz, sprzęt i strój bojowy.

02

Wstążka strażaka

Czerwony i niebieski pasek bibuły sklejone u góry, tak jak w symbolu Międzynarodowego Dnia Strażaka. Czerwony to ogień, niebieski to woda.

03

Ćwiczymy zgłoszenie

Zabawa w telefon alarmowy: dziecko mówi, kim jest, gdzie jest i co się stało. Spokojnie, wyraźnie, bez rozłączania się.

04

Gaszenie „pożaru”

Na podwórku: pachołki z narysowanymi płomieniami i spryskiwacze z wodą. Kto szybciej przewróci strumieniem swoją „płonącą” butelkę?

PomysłyJak świętować

01

Przyjdź na powiatowe obchody

W okolicach 4 maja komendy PSP i jednostki OSP organizują uroczystości z apelem i pokazem sprzętu. Program znajdziesz na stronie komendy powiatowej.

02

Sprawdź czujkę dymu i gaśnicę

Dobry dzień na naciśnięcie przycisku testu w czujce dymu, sprawdzenie daty ważności gaśnicy i pokazanie domownikom, gdzie ona stoi.

03

Wesprzyj swoją OSP

Ochotnicze straże często zbierają na sprzęt albo szukają nowych druhów. Zapytaj w swojej gminie, czego potrzebują.

04

Szukaj Floriana w okolicy

Figury św. Floriana stoją w kościołach, na rynkach i przy strażnicach. Zrób rodzinny spacer i policz, ile znajdziecie.

CiekawostkaPrawda czy mit

Sprawdź się

Dzień Strażaka to w Polsce tylko kościelne wspomnienie św. Floriana?

KrótkoPytania i odpowiedzi

Dlaczego Dzień Strażaka jest 4 maja?

To wspomnienie św. Floriana, patrona strażaków, który według tradycji zginął 4 maja 304 roku. Tego samego dnia obchodzi się Międzynarodowy Dzień Strażaka.

Czy Dzień Strażaka jest dniem wolnym od pracy?

Nie. Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej tylko ustanawia 4 maja Dniem Strażaka. Nie robi z niego dnia wolnego.

Czym różni się Dzień Strażaka od Międzynarodowego Dnia Strażaka?

Polski Dzień Strażaka zapisano w ustawie o PSP w 2002 roku. Międzynarodowy wyszedł od propozycji australijskiego strażaka z 1999 roku, po śmierci pięciu strażaków pod Linton. Oba wypadają 4 maja.

BibliografiaŹródła

  1. Sejm RP — Dziennik Ustaw (ELI, api.sejm.gov.pl): „Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 1443), art. 30a”. api.sejm.gov.pl Dostęp: 28.10.2026↩
  2. Mazowiecki Urząd Wojewódzki (gov.pl): „Trzydziestolecie Państwowej Straży Pożarnej”. gov.pl Dostęp: 28.10.2026↩
  3. Brewiarz.pl: „4 maja — Święty Florian, żołnierz, męczennik”. brewiarz.pl Dostęp: 28.10.2026↩
  4. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie: „Dzień Hutnika w AGH (opracowanie Wydziału Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej)”. plastmet.agh.edu.pl Dostęp: 28.10.2026↩
  5. Wikipedia (en): „International Firefighters' Day”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
  6. RDOŚ w Gorzowie Wielkopolskim (gov.pl): „Święto Strażaka”. gov.pl Dostęp: 28.10.2026↩

Tego samego dnia
4 maja świętujemy też

Cały 4 maja
Zwyczajowe· Lucasfilm

Dzień Gwiezdnych Wojen dla dzieci

Hasło po raz pierwszy odnotowano w 1979 roku w ogłoszeniu brytyjskich konserwatystów dla Margaret Thatcher. Pierwsze zorganizowane obchody odbyły się w 2011 roku w Toronto, a Disney obchodzi święto oficjalnie od 2013 roku.

Czytaj historię →
Zwyczajowe· plastmet.agh.edu.pl

Dzień Hutnika

W przemyśle Dzień Hutnika wprowadzono w 1956 roku. W krakowskiej AGH obchodzi się go regularnie od 1962 roku, z ceremonią Ślubowania Hutniczego i spotkaniem w „Karczmie pod Kadzią”.

Bez osobnej strony
Organizacja· Global Initiative for Asthma

Światowy Dzień Astmy

Pierwszy Światowy Dzień Astmy odbył się w 1998 roku. Organizuje go Global Initiative for Asthma, organizacja współpracująca z WHO. Hasło 2026 roku dotyczy dostępu do przeciwzapalnych leków wziewnych dla każdego chorego na astmę.

Bez osobnej strony