HistoriaSkąd się wzięło
Pierwszy Dzień Ojca zorganizowano 19 czerwca 1910 roku w Spokane w stanie Waszyngton. Pomysłodawczynią była Sonora Smart Dodd – chciała uczcić ojca, który po śmierci żony sam wychowywał ją i pięcioro młodszego rodzeństwa. Przez kolejne dekady święto miało w USA charakter lokalny; oficjalnie ustanowił je dopiero prezydent Richard Nixon w 1972 roku[2].
Polska historia jest łódzka. W czerwcu 1965 roku dziennikarz „Expressu Ilustrowanego” Konrad Turowski zapukał do mieszkania fraszkopisarza Jana Izydora Sztaudyngera z pytaniem: skoro jest Dzień Matki, dlaczego ojcowie nie mają swojego? Inicjatywę poparła działaczka łódzkiej Ligi Kobiet Aleksandra Buchta, a do redakcji dzwonili czytelnicy z pytaniem o datę. Rozważano trzecią niedzielę czerwca „jak w Ameryce” albo 20 czerwca „po francusku”[1].
Rozstrzygnął Sztaudynger – fraszką: „Obchodzimy ku chwale ojczyzny / Jeden dzień kobiety / Cały rok mężczyzny”. Zaproponował, by męskie „panowanie” ograniczyć do jednego dnia: 23 czerwca. Gazeta opublikowała propozycję 16 czerwca, a tydzień później, 23 czerwca 1965 roku, w Łodzi odbyła się inauguracja dorocznego święta[1]. Poeta tłumaczył: „Jest to plus minus najkrótsza noc w roku, ojciec ma labę, więc największe święto”[1][2]. Jego syn, prof. Jan Jacek Sztaudynger, podejrzewał inny powód: imieniny Jana, które ojciec obchodził 24 czerwca[1].
IdeaO co w nim chodzi
To dzień podziękowania ojcom – zwykle drobny prezent, laurka od dzieci, wspólnie spędzony czas. Data zależy od kraju. W USA prawo federalne mówi wprost: „The third Sunday in June is Father’s Day”, a prezydent co roku wydaje proklamację i wzywa do wywieszenia flag na budynkach rządowych[3]. Trzecią niedzielę czerwca wybrały też m.in. Wielka Brytania, Francja, Holandia, Turcja i Ukraina; Włosi, Hiszpanie i Portugalczycy świętują 19 marca, w dzień św. Józefa, Niemcy – we Wniebowstąpienie, a kraje skandynawskie – w drugą niedzielę listopada[2].
PolskaW Polsce
Święto przyjęło się najpierw w Łodzi, potem w kolejnych miastach, a „Express Ilustrowany” co roku przypominał o nim czytelnikom[1]. Z czasem dołączyły inne pisma – w numerze „Przekroju” z 23 czerwca 1974 roku ukazał się tekst Konrada Turowskiego „Kwiaty dla taty”[4][2]. Mimo ponad półwiecza tradycji Dzień Ojca długo ustępował popularnością Dniowi Matki[2].
Dla dzieciW przedszkolu i szkole
Dla dzieci Wiek: 3–10 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.
01
Laurka z dłonią
Odcisk dłoni dziecka farbą plakatową, dorysowany krawat i podpis „Mój tata jest…”. Starsze dzieci dopisują trzy przymiotniki.
02
Wywiad z tatą
Trzy pytania przygotowane w klasie (ulubione jedzenie, zawód, co robił jako dziecko) – dziecko zadaje je w domu i rysuje odpowiedzi.
03
Papierowy krawat lub order
Krawat z kolorowego kartonu ozdobiony naklejkami albo „order dla najlepszego taty” z nakrętki i wstążki.
04
Piknik sportowy z tatami
Krótkie konkurencje w parach dziecko + tata: przeciąganie liny, slalom z piłką, rzut do celu. Bez wygranych – każdy dostaje medal.
PomysłyJak świętować
01
Wspólne wyjście zamiast prezentu
Rower, ryby, mecz, warsztat – coś, co tata lubi, a na co zwykle brakuje czasu.
02
Ugotujcie jego przepis
Danie, które tata robi „od zawsze” – tym razem przygotowane dla niego, z zapisanym przepisem do rodzinnego zeszytu.
03
List lub nagranie
Kilka zdań o tym, czego się od niego nauczyliście. Można go przeczytać przy wspólnym obiedzie.
04
Stare zdjęcia
Wydrukujcie kilka fotografii z dzieciństwa i poproście tatę, żeby opowiedział, co się na nich dzieje.
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Polacy przejęli Dzień Ojca z USA razem z amerykańską datą.
KrótkoPytania i odpowiedzi
Kiedy jest Dzień Ojca w Polsce?
Zawsze 23 czerwca, bez względu na dzień tygodnia. W 2026 roku wypada we wtorek. Datę zaproponował w 1965 roku Jan Sztaudynger w łódzkim „Expressie Ilustrowanym”.
Kiedy jest Dzień Ojca w USA?
W trzecią niedzielę czerwca – tak stanowi amerykańska ustawa (36 U.S.C. § 109). W 2026 roku był to 21 czerwca, w 2027 roku będzie to 20 czerwca. Tak samo świętują m.in. Wielka Brytania i Francja.
Kto wymyślił Dzień Ojca w Polsce?
Akcję rozpoczął w czerwcu 1965 roku dziennikarz „Expressu Ilustrowanego” Konrad Turowski, a datę 23 czerwca wskazał poeta Jan Izydor Sztaudynger. Pierwsze obchody odbyły się w Łodzi.
BibliografiaŹródła
- Express Ilustrowany: „Kto stoi za Dniem Taty? Obchodzimy go w Polsce od 50 lat”. expressilustrowany.pl Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia: „Dzień Ojca”. pl.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Legal Information Institute, Cornell Law School: „36 U.S. Code § 109 – Father’s Day”. law.cornell.edu Dostęp: 28.10.2026↩
- Przekrój (archiwum): „Konrad Turowski, „Kwiaty dla taty”, Przekrój nr 1524 (25/1974), 23 czerwca 1974”. przekroj.pl Dostęp: 28.10.2026↩