HistoriaSkąd się wzięło
Początek dał Kongres USA, który w 1988 roku uznał październik za miesiąc świadomości straty ciąży i niemowlęcia. 25 października 1988 roku prezydent Ronald Reagan podpisał Proklamację 5890, ogłaszającą Pregnancy and Infant Loss Awareness Month. Jej tekst przypominał, że w Stanach Zjednoczonych co roku około miliona ciąż kończy się poronieniem, martwym urodzeniem lub śmiercią noworodka.[3]
Osobny dzień pamięci, 15 października, zaproponowały Amerykanki Robyn Bear, Lisa Brown i Tammy Novak. W 2001 roku rozpoczęły kampanię i zwróciły się do władz federalnych i stanowych o uznanie tej daty.[4] Skoro cały październik był już miesiącem świadomości, Robyn Bear wybrała dzień w jego połowie.[2] 28 września 2006 roku Izba Reprezentantów przyjęła rezolucję H.Con.Res.222 popierającą cele tego dnia.[4]
W Wielkiej Brytanii pierwszy Baby Loss Awareness Day odbył się 15 października 2002 roku, a od 2003 roku obchody trwają tydzień, od 9 do 15 października.[4]
IdeaO co w nim chodzi
Dzień ma przypominać o problemach rodziców po stracie, które na co dzień są tematem tabu, i przywołać pamięć wszystkich dzieci zmarłych na każdym etapie życia i z jakiejkolwiek przyczyny.[1] Strona inicjatorek amerykańskiego dnia, za proklamacją z 1988 roku, wymienia m.in. poronienie, ciążę pozamaciczną, martwe urodzenie i zespół nagłej śmierci niemowlęcia.[2]
Najbardziej znanym gestem jest Wave of Light: 15 października o 19:00 czasu lokalnego zapala się świecę i pozostawia ją zapaloną co najmniej przez godzinę. Ponieważ zaczyna się w pierwszej strefie czasowej i przesuwa na zachód, wokół globu przechodzi „fala światła”.[4] Organizatorki dnia zapraszają do tego gestu osoby we wszystkich strefach czasowych.[2] Dzień obchodzi się m.in. w Argentynie, Australii, Belgii, Kanadzie, Francji, Irlandii, Włoszech, Meksyku, Nowej Zelandii, RPA, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i USA, choć nie wszędzie ma on status urzędowy.[4]
PolskaW Polsce
W Polsce 15 października obchodzony jest jako Dzień Dziecka Utraconego od 2004 roku, z inicjatywy organizacji „Dlaczego” – Organizacji Rodziców po Stracie oraz Rodziców Dzieci Chorych. Według niej tego dnia ludzie przypinają niebiesko-różowe wstążki, zapalają znicze na grobach dziecięcych, a tradycją stały się msze w intencji rodziców zmarłych dzieci.[1]
W Krakowie w 2011 roku Małopolskie Hospicjum dla Dzieci zorganizowało mszę w Bazylice Mariackiej, po której rodzice wypuścili z Rynku Głównego balony z imionami zmarłych dzieci.[6] W 2021 roku diecezjalne obchody odbyły się w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie.[7]
Od 6 sierpnia 2025 roku matka, której dziecko urodziło się martwe, może dostać zasiłek macierzyński (za 8 tygodni urlopu po porodzie) lub zasiłek pogrzebowy na podstawie zaświadczenia o martwym urodzeniu wystawionego przez lekarza ginekologa lub położną, a zasiłek pogrzebowy także na podstawie karty zgonu. Wcześniej, bez aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, kobiety po stracie ciąży nie mogły z tych świadczeń skorzystać.[5]
PomysłyJak upamiętnić
01
Zapal światło o 19:00
Świeca w oknie o 19:00, na godzinę, w ramach Wave of Light. Można dołączyć do niej imię dziecka albo po prostu zapalić ją w geście pamięci.
02
Bądź blisko, nie oceniaj
Jeśli ktoś bliski stracił dziecko, nie umniejszaj jego żalu i nie oceniaj uczuć. Gdy nie wiesz, co powiedzieć, wystarczy być obok.
03
Wypowiedz imię
Wielu rodziców chce, by ich dziecko było pamiętane. Krótka wiadomość „pamiętam o …” bywa ważniejsza niż długa rozmowa.
04
Odwiedź miejsce pamięci
Znicz na grobie dziecięcym albo msza w intencji rodziców po stracie to polskie zwyczaje tego dnia. Można przyjść samemu albo z kimś, kto stracił dziecko.
Psycholożka Małgorzata Mierzejewska-Spyra radzi, by nie umniejszać i nie oceniać uczuć osób w żałobie, a gdy nie wiadomo, jak się zachować, po prostu być blisko. Zwraca też uwagę, że pomocne bywa pożegnanie z dzieckiem, choćby symboliczne.[8]
CiekawostkaPrawda czy mit
Sprawdź się
Data 15 października wzięła się z długości ciąży – tyle dni mija od 1 stycznia.
KrótkoPytania i odpowiedzi
Kiedy jest Dzień Dziecka Utraconego?
Co roku 15 października. Cały październik jest w USA od 1988 roku miesiącem świadomości straty ciąży i niemowlęcia.
Czy Dzień Dziecka Utraconego dotyczy tylko poronień?
Nie. W założeniu polskich inicjatorów to dzień pamięci o wszystkich dzieciach zmarłych na każdym etapie życia i z każdej przyczyny, także przed narodzeniem, przy porodzie i krótko po nim.
Czy to święto państwowe?
Nie. W Polsce zapoczątkowała je w 2004 roku organizacja rodziców po stracie „Dlaczego”. W USA dzień poparła rezolucja Izby Reprezentantów z 2006 roku, ale nie jest świętem federalnym.
BibliografiaŹródła
- „Dlaczego” – Organizacja Rodziców po Stracie oraz Rodziców Dzieci Chorych (dlaczego.org.pl, archiwum Internet Archive): „15 października 2008 – Dzień Dziecka Utraconego (kopia archiwalna)”. web.archive.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Pregnancy and Infant Loss Remembrance Day (october15th.com): „October 15th Origination”. october15th.com Dostęp: 28.10.2026↩
- Ronald Reagan Presidential Library & Museum: „Proclamation 5890 – Pregnancy and Infant Loss Awareness Month, 1988”. reaganlibrary.gov Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (en): „Pregnancy and Infant Loss Remembrance Day”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych: „Nowe zasady składania dokumentów, gdy dziecko urodzi się martwe”. zus.pl Dostęp: 28.10.2026↩
- Wprost: „Rodzice wypuścili w niebo balony z imionami dzieci utraconych”. wprost.pl Dostęp: 28.10.2026↩
- Radio Kraków: „15 października to Dzień Dziecka Utraconego”. radiokrakow.pl Dostęp: 28.10.2026↩
- mp.pl (Medycyna Praktyczna): „15 października: Dzień Dziecka Utraconego”. mp.pl Dostęp: 28.10.2026↩