Religijne

Wielki Piątek

Dzień Męki i śmierci Chrystusa, dwa dni przed Wielkanocą: Kościół nie sprawuje tego dnia Eucharystii, odprawia liturgię Męki Pańskiej z adoracją Krzyża, a katolików obowiązuje post.

26 marca, w 2027 r.

2 dni przed Wielkanocą · piątek · za 126 dni

  • 2026 3 kwietnia
  • 2027 26 marca
  • 2028 14 kwietnia
Oficjalne

HistoriaSkąd się wzięło

Wielki Piątek to drugi dzień Triduum Paschalnego, które zaczyna się wieczorną Mszą Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek, a kończy nieszporami Niedzieli Wielkanocnej.[2] Kościół wspomina tego dnia Mękę i śmierć Chrystusa na krzyżu: „rozmyślając nad Męką swojego Pana” i adorując Krzyż, „wstawia się do Boga za zbawienie całego świata”.[1]

Zasady tego dnia zebrał list okólny Kongregacji Kultu Bożego „Paschalis sollemnitatis” z 1988 roku. „Zgodnie z najdawniejszą tradycją” Kościół nie sprawuje w Wielki Piątek Eucharystii, a Komunii udziela się tylko podczas liturgii Męki Pańskiej. Nie sprawuje się też sakramentów poza pokutą i namaszczeniem chorych, a pogrzeb odbywa się bez śpiewu, organów i dzwonów.[1]

Oś czasu: 1988 „Paschalis sollemnitatis”, 2003 List Episkopatu, 2017 „Turki” Grodziskie, 2022 Krzyżyki z palmy, 2025 Turki w parafii Dobra15 lat14 lat5 lat3 lata1988„Paschalissollemnitatis”list o obchodachŚwiąt Paschalnych2003List Episkopatupost iwstrzemięźliwość wWielki Piątek2017„Turki”Grodziskiena krajowej liściedziedzictwa2022Krzyżyki zpalmytradycja zOpolszczyzny naliście2025Turki w parafiiDobrakolejny wpis naliścieOś czasu: 1988 „Paschalis sollemnitatis”, 2003 List Episkopatu, 2017 „Turki” Grodziskie, 2022 Krzyżyki z palmy, 2025 Turki w parafii Dobra15 lat14 lat5 lat3 lata19882003201720222025„Paschalis sollemnitatis”list o obchodach ŚwiątPaschalnychList Episkopatupost i wstrzemięźliwość w WielkiPiątek„Turki” Grodziskiena krajowej liście dziedzictwaKrzyżyki z palmytradycja z Opolszczyzny naliścieTurki w parafii Dobrakolejny wpis na liście
Od 1988 do 2025 roku. Odstępy na osi nie są proporcjonalne do liczby lat.

IdeaO co w nim chodzi

Główną celebracją jest liturgia Męki Pańskiej, sprawowana około godziny 15:00, a z racji duszpasterskich w innej porze, ale nie później niż o 21:00. Ma trzy części: liturgię słowa z opisem Męki według św. Jana i uroczystą modlitwą powszechną, adorację Krzyża i Komunię. Po liturgii obnaża się ołtarz. Kościół zaleca też tego dnia Drogę Krzyżową i nabożeństwa ku czci Męki Pańskiej.[1]

Wielki Piątek jest w całym Kościele dniem pokuty.[1] Według zasad Episkopatu Polski obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych od ukończenia 14. roku życia i post, „czyli jeden posiłek do syta w ciągu dnia”, dla osób między 18. a 60. rokiem życia.[3]

15:00zalecana pora liturgii Męki Pańskiej
21:00najpóźniejsza pora jej rozpoczęcia
3części liturgii: słowo, adoracja Krzyża, Komunia
0mszy: Kościół nie sprawuje tego dnia Eucharystii

PolskaWielki Piątek w Polsce

W polskich kościołach od Wielkiego Piątku czuwa się przy symbolicznym Grobie Pańskim. W kilku parafiach wartę przy nim pełnią „Turki”, straże grobowe w mundurach. W gminie Grodzisko Dolne działa sześć oddziałów; czuwają przy grobach od Wielkiego Piątku do rezurekcji, a w 2017 roku trafiły na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. W parafii Dobra Turki obejmują wartę po złożeniu Najświętszego Sakramentu w grobie i zmieniają się co pół godziny, przez noc i cały następny dzień.[5]

Na Opolszczyźnie, w okolicach Strzelec Opolskich, Olesna i Opola, rodziny robią w Wielki Czwartek krzyżyki z poświęconych palm, a w Wielki Piątek z samego rana zanoszą je na pola i wbijają w ziemię.[5] Wielki Piątek nie jest dniem wolnym od pracy; nie ma go w ustawie o dniach wolnych.[4] O następnym dniu Triduum piszemy przy Wielkiej Sobocie.

PomysłyJak przeżyć ten dzień

01

Weź udział w Drodze Krzyżowej

Kościół zaleca ją w Wielki Piątek obok liturgii Męki Pańskiej. Godzinę nabożeństwa podaje parafia w ogłoszeniach.

02

Nawiedź Grób Pański

Chwila modlitwy przy grobie w swojej parafii, a potem w kilku sąsiednich. Każda parafia przygotowuje go inaczej.

03

Zobacz wartę Turków

Grodzisko Dolne i okolice to najbardziej znane miejsce tej tradycji. Musztrę w pełnej okazałości Turki prezentują w Wielkanoc.

04

Zaplanuj post

Jeden posiłek do syta, bez mięsa. Prosta zupa i chleb pozwalają skupić się na tym dniu zamiast na kuchni przed świętami.

CiekawostkaPrawda czy mit

Sprawdź się

W Wielki Piątek w kościołach odprawia się mszę świętą.

KrótkoPytania i odpowiedzi

Czy Wielki Piątek jest dniem wolnym od pracy?

Nie. Wielkiego Piątku nie ma w ustawie o dniach wolnych od pracy; to zwykły dzień roboczy, a sklepy działają normalnie.

Czy w Wielki Piątek obowiązuje post?

Tak. Od 14. roku życia wstrzemięźliwość od mięsa, a osoby od 18 do 60 lat obowiązuje post: jeden posiłek do syta w ciągu dnia.

O której zaczyna się liturgia Wielkiego Piątku?

Zalecaną porą jest około 15:00. Parafie mogą wybrać inną porę, ale nie później niż 21:00; dokładną godzinę podaje parafia.

BibliografiaŹródła

  1. Stolica Apostolska; wyd. polskie: Płocki Instytut Wydawniczy (diecezjaplocka.pl): „Kongregacja Kultu Bożego, List okólny o przygotowaniu i obchodzeniu Świąt Paschalnych „Paschalis sollemnitatis” (1988), nr 58–72”. diecezjaplocka.pl Dostęp: 18.11.2026↩
  2. Komisja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów KEP / Pallottinum (opoka.org.pl): „Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza (Mszał Rzymski dla diecezji polskich), nr 19–20”. opoka.org.pl Dostęp: 18.11.2026↩
  3. Konferencja Episkopatu Polski (opoka.org.pl): „List Episkopatu Polski na temat przykazań kościelnych (21 października 2003)”. opoka.org.pl Dostęp: 18.11.2026↩
  4. Dziennik Ustaw / Kancelaria Sejmu (ELI): „Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 296)”. api.sejm.gov.pl Dostęp: 18.11.2026↩
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: „Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego (wpisy: „Turki” Grodziskie, 2017; Krzyżyki z palmy wielkanocnej, 2022; Procesja Emaus i Turki w parafii Dobra, 2025)”. niematerialne.nid.pl Dostęp: 18.11.2026↩

Tego samego dnia
26 marca świętujemy też

Cały 26 marca
Organizacja· purpleday.org

Purple Day – Dzień Świadomości Epilepsji dla dzieci

Purple Day zapoczątkowała w 2008 roku Kanadyjka Cassidy Megan wraz z Epilepsy Association of the Maritimes. Akcja ma szerzyć wiedzę o padaczce i zmniejszać stygmatyzację chorych.

Bez osobnej strony
Organizacja· Wikipedia

Dzień Modlitw za Więźniów

O ustanowienie dnia wystąpiło Bractwo Więzienne ks. Jana Sikorskiego i naczelny kapelan więziennictwa ks. Paweł Wojtas; biskupi zdecydowali na zebraniu plenarnym 10–11 marca 2009 roku.

Bez osobnej strony
Oficjalne· Wikipedia

Święto Niepodległości Bangladeszu

Deklarację ogłoszono we wczesnych godzinach 26 marca 1971 roku, po rozpoczęciu przez armię pakistańską operacji „Searchlight”.

Bez osobnej strony