HistoriaSkąd się wzięło
FIDE powstała 20 lipca 1924 roku w ratuszu IX dzielnicy Paryża, przy rue Drouot 6, podczas pierwszej, nieoficjalnej olimpiady szachowej. Akt założycielski podpisało 15 delegatów z całego świata.[2]
Pomysł międzynarodowego dnia szachów wyszedł od UNESCO; FIDE obchodzi rocznicę swojego powstania od 1966 roku.[1][3] W 2013 roku świętowano w 178 krajach.[3] 12 grudnia 2019 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ jednogłośnie przyjęło rezolucję A/RES/74/22, ogłaszającą 20 lipca Światowym Dniem Szachów.[1][3]
IdeaO co w nim chodzi
ONZ podkreśla, że szachy są tanie i dostępne: grać można ponad barierami języka, wieku, płci, sprawności fizycznej czy statusu społecznego. Według ONZ ok. 70% dorosłych grało kiedyś w szachy, a 605 mln gra regularnie; istnieje ponad 2000 odmian gry. Armenia jako pierwszy kraj wprowadziła szachy jako obowiązkowy przedmiot w szkołach publicznych.[1]
Na stulecie federacji, 20 lipca 2024 roku, FIDE pobiła rekord Guinnessa w liczbie partii rozegranych w ciągu doby: ponad 7,28 mln partii w ponad 350 wydarzeniach.[1][2]
PolskaSzachy w Polsce
Polski Związek Szachowy założono 11 kwietnia 1926 roku w Warszawie; pierwszym prezesem był Józef Żabiński. W 1927 roku PZSzach został zaproszony do FIDE. Po wojnie odtworzono go 30 kwietnia 1946 roku.[4]
Największy sukces przyszedł szybko: na olimpiadzie szachowej w Hamburgu w 1930 roku Polska zdobyła złoto, grając w składzie Akiba Rubinstein, Ksawery Tartakower, Dawid Przepiórka, Kazimierz Makarczyk i Paulino Frydman.[5] Większość szachistów tej „złotej ery” zginęła podczas II wojny światowej w gettach i obozach zagłady; jeden z najzdolniejszych młodych graczy tamtych lat, Miguel Najdorf, wyemigrował do Argentyny.[6]
Dla dzieciW przedszkolu i szkole
Dla dzieci Wiek: 6–12 lat. Więcej takich świąt: Święta dla dzieci.
01
Żywe szachy
Szachownica narysowana kredą na boisku albo ułożona z kartonów. Dzieci w papierowych koronach i opaskach są figurami, a dwóch „hetmanów” wydaje rozkazy.
02
Jak chodzi skoczek?
Zabawa ruchowa na kafelkach w sali: dzieci skaczą „literą L” jak skoczek, idą tylko na skos jak goniec albo po jednym polu jak król.
03
Figury z rolek
Rolki po papierze, plastelina i farby wystarczą do zrobienia własnego kompletu figur. Potem gra na szachownicy z kartonu.
04
Turniej klasowy
Dla starszych: krótki turniej z zegarem w telefonie i drabinką na tablicy. Nagroda — dyplom „Arcymistrza klasy”.
PomysłyJak świętować
01
Rozegraj partię
Z rodziną, w parku przy stole szachowym albo online. 20 lipca serwisy szachowe i kluby organizują turnieje okolicznościowe.
02
Rozwiąż zadanie
Mat w dwóch posunięciach to dobra rozgrzewka. Zadania szachowe drukują gazety i publikują serwisy szachowe.
03
Wróć do historii
Poczytaj o polskiej drużynie z Hamburga 1930 i o arcymistrzach, którzy zginęli w czasie wojny — to mało znany rozdział polskiego sportu.
04
Spróbuj innej odmiany
Szachy błyskawiczne, szachy losowe Fischera albo szachy w czwórkę — odmian jest ponad 2000.
CiekawostkaPrawda czy mit
KrótkoPytania i odpowiedzi
Dlaczego Dzień Szachów wypada 20 lipca?
To rocznica założenia Międzynarodowej Federacji Szachowej FIDE w Paryżu 20 lipca 1924 roku.
Czy Dzień Szachów to święto ONZ?
Tak. 12 grudnia 2019 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło 20 lipca Światowym Dniem Szachów (rezolucja A/RES/74/22).
Od kiedy istnieje Polski Związek Szachowy?
Od 11 kwietnia 1926 roku. Rok później został zaproszony do FIDE.
BibliografiaŹródła
- Organizacja Narodów Zjednoczonych: „World Chess Day, 20 July”. un.org Dostęp: 28.10.2026↩
- FIDE: „FIDE celebrates its centenary anniversary with a series of key events”. fide.com Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (en): „World Chess Day”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (en): „Polish Chess Federation”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- Wikipedia (en): „3rd Chess Olympiad”. en.wikipedia.org Dostęp: 28.10.2026↩
- dzieje.pl (PAP): „Arcymistrzowie. Złota era polskich szachów”. dzieje.pl Dostęp: 28.10.2026↩